Cá bám đá Bhavania australis

Bhavania australis là một loài cá chạch họ Balitoridae, đặc hữu của dãy núi Western Ghats ở miền nam Ấn Độ. Loài này đã được ghi nhận ở Kerala, Tamil Nadu và Karnataka. Chúng chỉ sống ở những suối đầu nguồn và nhánh suối nhỏ, nước nông, chảy xiết và rất giàu oxy. Đầu và thân cá dẹt. Các vây cặp xòe ngang, tạo thành một giác hút khỏe để cá bám chặt vào đá. Cá này rất hiếm khi xuất hiện trên thị trường cá cảnh quốc tế, nhưng một số người chơi ở Ấn Độ vẫn nuôi.

• Cần dòng chảy mạnh, lọc phải quay vòng nước trong bể 8–12 lần mỗi giờ
• Cần bể đã chạy ổn định lâu

Chiều dài chuẩn (SL) của cá là 100 mm. Đáy bể nên có kích thước 120 × 30 cm, thể tích khoảng 108 lít.

Một bể có đáy 120 × 30 cm hoặc tương đương là đủ cho loài này.

• Nhiệt độ 16–24°C
• pH 6,0–7,5
• Độ cứng 2–12 dGH

Điều quan trọng nhất là nước phải sạch và nhiều oxy. Vì vậy, tối thiểu bạn nên dùng lọc dư công suất so với bể.

Lý tưởng nhất là nước trong bể quay vòng 10–15 lần mỗi giờ. Khi cần, bạn gắn thêm máy tạo dòng, sủi khí và các thiết bị tương tự.

Nền có thể dùng sỏi, cát hoặc trộn cả hai. Bên trên rải thêm một lớp đá và sỏi cuội đã bị nước mài tròn, đủ các cỡ to nhỏ.

Bạn có thể dùng lũa đã ngâm lâu. Lũa mới thì nên tránh vì thường ra tanin, làm nước ngả màu và cản bớt ánh đèn. Đây là tác dụng phụ không mong muốn, vì bể này cần đèn mạnh để rêu tảo và các vi sinh vật đi kèm phát triển.

Cá cũng sẽ gặm mút lọc nếu mút để hở. Một số người chơi còn đặt hẳn một bộ lọc hở trong bể chỉ để có thêm nguồn thức ăn cho cá.

Ngoài tự nhiên hiếm khi có cây thủy sinh, nhưng trong bể vẫn có thể trồng. Các chi dễ tính như Microsorum, Crinum và Anubias nhiều khả năng sống tốt nhất.

Anubias đặc biệt có ích vì lá của nó hay bị rêu bám, lại tạo thêm chỗ trú cho cá.

Loài này cần nước ổn định và ăn màng sinh học, nên tuyệt đối không thả vào bể có hệ vi sinh chưa chín. Thay nước một phần định kỳ là bắt buộc. Tuy vậy, bạn cứ để lớp aufwuchs (lớp rêu tảo và vi sinh vật bám trên bề mặt) mọc trên mọi bề mặt, có lẽ chỉ trừ mặt kính nhìn vào.

Các loài Bhavania chuyên gặm thức ăn trên bề mặt. Chúng ăn màng sinh học, giáp xác sống ở đáy, ấu trùng côn trùng và các loài động vật không xương sống khác.

Trong bể, cá có thể chịu ăn một số loại thức ăn khô dạng chìm. Tuy vậy, muốn cá khỏe thì phải cho ăn đều đặn bo bo, Artemia, trùng huyết và các loại tương tự, sống hoặc đông lạnh. Trong bể cũng rất nên có đá và các bề mặt cứng khác phủ rêu tảo và aufwuchs.

Cá họ Balitoridae bày bán thường đã gầy rộc, và tình trạng này khá khó cứu vãn.

Người bán tử tế sẽ chăm cho cá hồi lại trước khi bán. Nếu bạn vẫn muốn liều mua những con đã yếu nặng, giai đoạn đầu chúng cần nguồn thức ăn phù hợp, liên tục, dễ kiếm và không phải tranh ăn với cá khác thì mới mong hồi phục.

Đây không phải loài cá hung dữ. Tuy vậy, nhu cầu sống khá đặc thù của chúng khiến bạn không có nhiều lựa chọn về cá nuôi chung.

Những loài sống ở môi trường tương tự gồm Barilius, Garra, Devario, một số loài Rasbora, cá bống chi Rhinogobius, cùng các loài cá da trơn thuộc Glyptothorax, Akysis và Oreoglanis.

Nhiều loài cá chạch họ Nemacheilidae và phần lớn các loài họ Balitoridae cũng nuôi chung được. Có điều cá có thể cãi cọ vô hại với chúng, nhất là với các loài họ Balitoridae. Để chắc chắn, bạn nên tìm hiểu kỹ từng loài trước khi mua.

Ngoài tự nhiên, cá sống thành đàn. Bạn nên mua từ sáu con trở lên để thấy chúng đẹp nhất. Nuôi lẻ một con hoặc nhóm nhỏ thì cá nhút nhát hơn.

Loài này đặc hữu của dãy núi Western Ghats ở miền nam Ấn Độ. Cá đã được ghi nhận ở bang Kerala (các hệ sông Chalakudy/Chalakkudy, Periyar, Muvattapuzha, Achankovil, Pamba, Chandragiri, Bharathapuzha, Kallar, Uruttipuzha, Bhavani, Chinkannipuzha và Chaliyar), bang Tamil Nadu (các sông Kaveri, Tamiraparani, Aliyar, Chittar và Kothayar) và bang Karnataka (sông Kaveri và sông Bhadra).

Nơi thu mẫu chuẩn là 'Mountain stream in the Walliar jungle, Nilgiris, India' (một con suối núi trong rừng Walliar, Nilgiris, Ấn Độ).

Cá chỉ sống ở những suối đầu nguồn và nhánh suối nhỏ, nước nông, chảy xiết và rất giàu oxy. Những con suối này có các đoạn ghềnh cạn và đoạn nước chảy đều. Ở một số nơi, chúng bị ngắt quãng bởi các vực nước hoặc thác nhỏ.

Nền đáy thường là đá nhỏ, cát và sỏi, lẫn những đống đá tảng nằm ngổn ngang. Cây cối ven bờ và từng mảng lá mục chìm dưới nước khá phổ biến. Còn cây thủy sinh thì thường không có.

Nơi sống lý tưởng nhất của loài này có nước trong và bão hòa oxy. Nước trong cộng với nắng giúp một lớp màng sinh học (biofilm) dày phát triển, phủ kín các bề mặt dưới nước.

Vào những đợt mưa lớn, một số con suối có thể đục tạm thời. Nguyên nhân là dòng chảy mạnh lên (đôi khi thành lũ xiết) và nước dâng cao, cuốn cặn lơ lửng lên khắp suối.

Loài này rất hiếm khi xuất hiện trên thị trường cá cảnh quốc tế, nhưng một số người chơi ở Ấn Độ vẫn nuôi.

Giống mọi loài trong họ Balitoridae, các loài Bhavania có hình dạng cơ thể thích nghi riêng cho đời sống ở nước chảy xiết. Các vây cặp xoay và xòe theo chiều ngang, đầu và thân dẹt, bụng phẳng.

Những đặc điểm này tạo thành một giác hút khỏe, giúp cá bám chặt vào các bề mặt cứng.

Khả năng bơi ở tầng nước mở của chúng kém đi nhiều. Thay vào đó, trông chúng như đang bò và nhảy cóc qua đá và các bề mặt khác.

Họ Balitoridae theo phân loại của Kottelat (2012) phân bố rộng khắp phần lớn tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Nam Á và Trung Quốc.

• Kottelat, M. (2012). Conspectus cobitidum: an inventory of the loaches of the world (Teleostei: Cypriniformes: Cobitoidei). Raffles Bulletin of Zoology Supplement 26, 1-199
• Raju Thomas, K., M. J. George, and C. R. Biju (2002). Freshwater fishes of southern Kerala with notes on the distribution of endemic and endangered species. Journal of the Bombay Natural History Society 99(1), 47-53
• Raju Thomas, K., C. R. Biju, C. R. Ajithkumar and M. J. George (2000). Fish fauna of Idukki and Neyyar wildlife sanctuaries southern Kerala, India. Journal of the Bombay Natural History Society 97(3), 443-446