Cá cầu vồng hồ Tebera

Cá cầu vồng hồ Tebera (Melanotaenia herbertaxelrodi) là loài cá cầu vồng chỉ có ở lưu vực hồ Tebera, vùng Cao nguyên Trung tâm của New Guinea. Chúng sống ở vùng nước trong, nhiều cây thủy sinh trong hồ và các con suối quanh hồ. Loài này nhiều khả năng đang bị đe dọa vì bị đánh bắt quá mức. Khi trưởng thành, đây là một trong những loài cá cầu vồng có màu rực rỡ hơn cả. Chúng lên màu đẹp nhất trong bể trồng dày cây và nước thật sạch.

Chiều dài chuẩn (SL): 9 cm. Đáy bể: 90 × 30 cm. Thể tích: khoảng 81 lít với bể 90 × 30 × 30 cm.

• Nhiệt độ: 20–26°C
• pH: 7,0–8,0. Cá sẽ không khỏe nếu nuôi trong nước mềm và có tính axit.
• Độ cứng: 10–15 dGH

Loài cá cầu vồng này hợp nhất với bể trồng dày cây. Trong một bể như vậy, chúng sẽ lên màu đẹp nhất. Dòng chảy nên để khá chậm, cây trong bể cũng ưa như thế. Bạn nên chừa khoảng trống giữa các cụm cây để cá có chỗ bơi, và để các con đực có chỗ khoe màu với nhau. Loài này cần nước thật sạch mới khỏe, vì vậy nên thay một phần nước mỗi tuần.

Giống phần lớn các loài cùng chi, cá cầu vồng hồ Tebera ăn tạp và không kén ăn. Chúng nhận gần hết các loại thức ăn khô, đông lạnh và thức ăn sống. Nếu bạn thường xuyên cho ăn đồ sống, cá sẽ lên màu đẹp nhất.

Loài này rất hiền, nhưng chỉ nên nuôi chung với những loài ưa điều kiện nước giống nó. Bạn cùng bể hợp gồm các loài cá cầu vồng khác cùng cỡ, cá characin, cá danio, cá barb, cá bống nước ngọt và các loài cá da trơn như Corydoras. Vì cùng ưa nước cứng và kiềm, chúng cũng nuôi chung được với nhiều loài cichlid hồ Rift. Giống các loài cá cầu vồng khác, chúng khá nhát. Nuôi thành đàn ít nhất 6-8 con thì cá sống tốt hơn hẳn, đông hơn càng tốt. Có đồng loại bên cạnh, các con đực cũng chịu khoe màu đẹp nhất.

Con đực trưởng thành to hơn và màu tươi hơn con cái. Khi lớn lên, con đực còn có thân cao hơn hẳn, vây lưng và vây hậu môn cũng dài hơn con cái.

Giống các loài khác trong chi, cá cầu vồng hồ Tebera đẻ trứng rải rác và cho sinh sản không khó. Cái khó nằm ở khâu nuôi cá bột. Bể đẻ nên dài ít nhất 75 cm. Nước trong bể nên hơi cứng và có tính kiềm, pH khoảng 7,5, nhiệt độ 22–24°C. Một lọc khí nhỏ là đủ cho oxy và dòng chảy. Bạn nên thả nhiều cây lá nhỏ như rêu java vào bể, hoặc dùng tổ đẻ bằng sợi nylon. Bể đẻ không cần nền.

Tốt nhất bạn nên vỗ béo cá bố mẹ theo nhóm trong một bể riêng, cho ăn nhiều thức ăn sống và đông lạnh. Khi cá đã sẵn sàng, con cái trông tròn bụng thấy rõ, còn con đực gần như lúc nào cũng khoe màu với nhau. Lúc đó bạn chọn cặp béo nhất, màu đẹp nhất rồi thả sang bể đẻ. Nâng nhiệt độ lên một chút thường có thể kích cá đẻ.

Cặp cá sẽ đẻ kéo dài vài tuần, ngày nào cũng đẻ một mẻ trứng. Trứng có một sợi nhỏ để bám vào cây và các bề mặt khác. Cá bố mẹ thường không ăn trứng, nhưng nuôi cá bột ở bể riêng vẫn dễ hơn. Bạn nên kiểm tra cây hoặc tổ đẻ thường xuyên. Thấy trứng thì chuyển sang bể ương, dùng nước lấy từ bể đẻ.

Trứng nở sau 7-12 ngày, nhanh hay chậm tùy nhiệt độ. Cá bột lúc đầu rất nhỏ, chỉ ăn được thức ăn cỡ trùng cỏ. Sau khoảng một tuần, chúng có thể chuyển sang thức ăn trôi lơ lửng như ấu trùng Artemia mới nở. Thức ăn chìm không hợp, vì cá bột thường chỉ quanh quẩn sát mặt nước.

Papua New Guinea. Loài này chỉ có ở lưu vực hồ Tebera, thuộc vùng Cao nguyên Trung tâm của đảo.

Hồ Tebera nằm trong một lòng chảo rộng khoảng 20 km². Quanh hồ là các sườn núi phủ thảm thực vật kiểu rừng mưa. Ven bờ có nhiều vùng đầm lầy và suối nhỏ. M. herbertaxelrodi thường sống ở vùng nước trong, có nhiều cây thủy sinh. Người ta gặp chúng cả trong lòng hồ lẫn ở các con suối và nhánh sông đổ vào hồ.

Khi trưởng thành, M. herbertaxelrodi là một trong những loài cá cầu vồng có màu đẹp hơn cả trên thị trường. Loài này nhiều khả năng đang bị đe dọa vì bị đánh bắt quá mức. Tuy vậy, hiện chưa đủ dữ liệu để xếp nó vào nhóm loài nguy cấp.