Cá hypsibarbus wetmorei

Hypsibarbus wetmorei là một loài cá chép phân bố rộng ở Đông Nam Á lục địa, từ hạ lưu sông Mekong xuống phía nam tới sông Pahang ở Malaysia. Vây ngực, vây bụng và vây hậu môn của nó có màu cam đến đỏ. Nhờ màu vây mà có thể phân biệt nó với H. vernayi, một loài rất giống nhưng vây màu vàng. Cá vây vàng bán dưới tên H. wetmorei hay 'lemon fin barb' nhiều khả năng chính là H. vernayi. Loài này ưa nước chảy, ven bờ có nhiều thảm thực vật, và dài tới 250 mm.

Bể nuôi cần dài ít nhất 2 m.

Bể nhỏ nhất nên tính tới là bể có đáy 240 × 60 cm hoặc tương đương. Bể cỡ này chứa khoảng 864 lít.

• Nhiệt độ: 20–26°C
• pH: 6,0–8,0
• Độ cứng: chưa có ghi nhận

Với loài này, chọn đồ trang trí không quan trọng bằng chất lượng nước và khoảng trống để cá bơi.

Dù vậy, nếu bạn có điều kiện chuẩn bị và bày trí một bể đủ lớn để nuôi lâu dài, loài này sẽ rất đẹp trong bể mô phỏng một dòng sông đang chảy. Bể kiểu này có nền đá và sỏi lớn nhỏ khác nhau, thêm vài tảng đá lớn bị nước mài nhẵn và vài cành lũa.

Giống nhiều loài sống ở nước chảy khác, chúng nhiều khả năng không chịu được chất thải hữu cơ. Muốn cá khỏe mạnh, nước phải thật sạch và giàu oxy hòa tan.

Người ta ghi nhận cá ngoài tự nhiên ăn tép và ốc. Thức ăn như vậy cho thấy chúng kiếm ăn ở tầng đáy.

Trong bể, các loài Hypsibarbus spp. ăn dễ, không kén. Dù vậy, bạn nên cho ăn đa dạng: thức ăn sống và đông lạnh như trùng huyết (ấu trùng muỗi lắc), Daphnia, Artemia, cùng thức ăn khô dạng vảy, dạng hạt loại tốt và thật nhiều thức ăn thực vật.

Loài này không hung dữ, trừ khi bể quá chật. Tuy vậy, chúng có thể ăn cá nhỏ. Vì bơi liên tục và tranh ăn rất hăng, chúng cũng có thể làm phiền những loài bơi chậm hoặc nhút nhát.

Hypsibarbus là cá sống theo đàn. Tốt nhất bạn nên nuôi một nhóm từ sáu con trở lên.

Cá cái đã thành thục nhiều khả năng có thân cao hơn, và có thể lớn hơn cá đực.

Chưa có ghi nhận.

Loài này phân bố rộng ở Đông Nam Á lục địa. Nó có mặt ở hạ lưu sông Mekong thuộc Lào, Thái Lan và Campuchia, ở các hệ thống sông Tapi, Chao Phraya và Mae Klong của Thái Lan, cùng nhiều lưu vực nhỏ hơn ở miền nam Thái Lan và phía bắc bán đảo Malaysia. Điểm xa nhất về phía nam là sông Pahang.

Địa điểm thu mẫu chuẩn là 'Thailand: Mae Nam Chao Phraya at Chainad'.

Loài này ưa nước chảy, ven bờ có nhiều thảm thực vật. Nó không sống ở vùng nước tĩnh như hồ chứa hay các hồ đập nhân tạo khác.

Cá di cư theo mùa. Tuy vậy, người ta vẫn chưa rõ cả quần thể cùng ngược dòng về chung các bãi đẻ, hay từng nhóm nhỏ trong quần thể chỉ di cư những quãng ngắn hơn.

H. wetmorei khác các loài cùng chi ở tổ hợp đặc điểm sau. Phần thân trên màu nâu đỏ. Thân chắc, không dẹp bên. Giữa đường bên và gốc vây lưng thường có 4½ hàng vảy. Cung mang thứ nhất có 8-12 lược mang. Phía trước vây lưng có 7-9 vảy, còn quanh cuống đuôi có 14 hàng vảy. Lỗ hậu môn và vây hậu môn thường cách nhau hai hàng vảy. Đường bên có dưới 29 vảy. Tia cứng của vây lưng có 9-14 răng cưa. Ở mép sau tia vây lưng không phân nhánh cuối cùng, khoảng cách giữa các răng cưa phía ngọn lớn hơn nhiều so với bề rộng gốc của chúng.

H. wetmorei rất giống H. vernayi. Điểm phân biệt là vây ngực, vây bụng và vây hậu môn của H. wetmorei có màu cam đến đỏ, còn ở H. vernayi thì màu vàng. Vì vậy, cá vây vàng bán trên thị trường cá cảnh dưới tên H. wetmorei hay 'lemon fin barb' nhiều khả năng thực ra là H. vernayi. Cả hai loài đều thường xuyên có bán. Vùng phân bố của hai loài nhìn chung khá giống nhau, nên có thể chúng còn bị bắt lẫn với nhau.

Ở khắp vùng phân bố, các loài Hypsibarbus là cá thực phẩm có giá trị. Dù vậy, phần lớn các loài được cho là đang suy giảm do hoạt động của con người, nhất là đắp đập trên sông và làm nông nghiệp.

Chi này có các đặc điểm chẩn loại sau. Cá có hai đôi râu. Gai vây lưng có răng cưa rất rõ. Vây bụng có 8 tia phân nhánh. Da môi dưới không liền với hàm dưới mà ngăn cách bởi một rãnh nông. Gốc vây hậu môn dài khoảng 60% chiều dài đầu. Vảy có viền đen nên thân cá trông như phủ một tấm lưới. Các vây thường có chóp kéo dài hình lưỡi liềm. Vây hậu môn và vây bụng thường có màu rực rỡ.

• Rainboth, W. J. (1996). The taxonomy, systematics, and zoogeography of Hypsibarbus, a new genus of large barbs (Pisces, Cyprinidae) from the rivers of southeastern Asia. University of California Publications in Zoology v. 129, i-xiii + 1-199
• Rainboth, W. J. (1996). FAO species identification field guide for fishery purposes. FAO, Rome, 1-265
• Kottelat, M. (2013). The fishes of the inland waters of southeast Asia: a catalogue and core bibiography of the fishes known to occur in freshwaters, mangroves and estuaries. The Raffles Bulletin of Zoology Supplement 27, 1-663
• Kottelat, M. (2001). Fishes of Laos. WHT Publications, Colombo, 1-198
• Smith, H. M. (1931). Descriptions of new genera and species of Siamese fishes. Proceedings of the United States National Museum 79(2873), 1-48