Cá kribensis

Cá kribensis (Pelvicachromis pulcher) là một loài cichlid có nguồn gốc từ Nigeria và Cameroon. Ngoài tự nhiên, chúng sống ở vùng nước tĩnh hoặc chảy chậm, nhiều cây cỏ. Từ những năm 1950 đến nay, kribensis luôn là một trong những loài cichlid phổ biến nhất trong giới chơi cá. Cá bán ngoài thị trường gần như toàn là cá nhân giống, và cá trại chịu được thông số nước rộng hơn nhiều so với cá tự nhiên. Kribensis đẻ trong hang và sống theo cặp một vợ một chồng. Đây thường là loài cá đầu tiên người mới chơi cho đẻ được. Khi sinh sản, chúng giữ lãnh thổ rất dữ.

• Kích thước tối đa: 100 mm SL
• Nhiệt độ: 24–27°C
• pH: 5,0–7,5
• Độ cứng: 0–12 dGH

Bể 60 x 37,5 x 30 cm (71 lít) là vừa cho một cặp.

• Nhiệt độ: 24–27°C
• pH: 5,0–7,5
• Độ cứng: 0–12 dGH

Bể nên có nhiều chỗ trốn và nhiều chỗ cá có thể chọn làm ổ đẻ. Bạn có thể dùng chậu đất nung, hang, rễ cây và lũa. Cây thủy sinh không bắt buộc, nhưng có thêm chỗ che chắn thì cá sẽ thích hơn. Nên trải nền cát hoặc sỏi mịn, vì khi sinh sản cá sẽ đào hố dưới nền.

Kribensis ăn được hầu hết các loại thức ăn. Bạn có thể dùng cám viên cichlid loại tốt làm thức ăn chính. Tuy vậy, nhớ đổi món thường xuyên bằng thức ăn sống và thức ăn đông lạnh.

Kribensis hợp với bể cộng đồng thông thường, nhưng cần nhớ là khi sinh sản chúng giữ lãnh thổ rất gắt. Nhìn chung đây là loài nhút nhát, hay lẩn trốn. Vì vậy bạn không nên nuôi chung chúng với các loài quá hiếu động hoặc cỡ lớn. Những loài hợp làm bạn cùng bể gồm characin nhỏ, cá barb, danio, rasbora, cá chuột Corydoras, cá sặc (gourami) và cá họ Loricariidae. Kribensis có thể ở chung với các cichlid khác, hợp nhất là các loài cichlid lùn Tây Phi. Khi đó bể phải đủ rộng để từng cặp lập lãnh thổ riêng. Nên nuôi kribensis theo cặp. Nếu muốn nuôi hơn một cặp thì bạn cần bể lớn.

Cá đực to hơn cá cái. Vây lưng, vây đuôi và vây hậu môn của con đực dài ra thành mũi nhọn. Cá cái thân tròn hơn cá đực, và khi sẵn sàng đẻ thì bụng con cái chuyển sang màu tím rất đặc trưng.

Rất dễ. Kribensis đẻ trong hang. Đây thường là loài cá đầu tiên người mới chơi cho đẻ được, vì chúng hay đẻ luôn trong bể cộng đồng. Cá sống theo cặp một vợ một chồng. Cách tốt nhất để có một cặp ăn ý là mua một nhóm từ 6 con non trở lên rồi nuôi lớn, để chúng tự bắt cặp. Mua đại một con đực và một con cái về thì chưa chắc chúng đã hợp nhau. Nếu một bên không chịu, con đó có thể bị đánh chết. Còn nếu bạn vẫn muốn mua sẵn một cặp thì hãy chọn con đực to nhất và con cái màu đẹp nhất trong bể của cửa hàng.

Bể đẻ bố trí như phần trên, nhiệt độ 24–27°C và pH 6,5–7,0. Với thông số này, tỷ lệ đực cái trong lứa thường khá cân bằng. Nước kiềm quá thì lứa con ra phần lớn là đực. Nước axit quá thì ngược lại. Nhớ đặt thật nhiều hang để cá có chỗ chọn làm ổ. Chậu hoa đất nung úp ngược, đập bỏ một mẩu nhỏ ở miệng chậu, là loại hang đặc biệt hiệu quả. Nên dùng lọc nhẹ như lọc bọt chạy bằng sủi khí hoặc loại tương tự, vì cá bột có thể bị hút vào lọc dùng máy bơm. Muốn cá bột sống được nhiều nhất thì đừng thả thêm loài sống tầng đáy nào khác, nhất là các loài cá da trơn, vì chúng có thể ăn trứng hoặc cá bột. Ngược lại, cá dither (đàn cá bơi tầng trên làm cá chính yên tâm) như đàn tetra, rasbora thì không sao. Có chúng trong bể, cặp cá sẽ bớt nhát hơn.

Cho cá bố mẹ ăn tốt với đủ thức ăn sống, đông lạnh và khô thì phần lớn trường hợp cá sẽ đẻ. Dấu hiệu đầu tiên là màu của cả hai con đậm lên, rõ nhất ở con cái. Bụng con cái sẫm dần thành màu tím đậm. Thường con cái là bên chủ động. Nó múa trước mặt con đực và khoe cái bụng tím để rủ con đực đẻ cùng. Khi đã sẵn sàng, cặp cá chọn một cái hang, hoặc tự đào hang dưới một món trang trí trong bể. Sau đó chúng có thể mất hút vài ngày. Mỗi lần đẻ, con cái thường đẻ tới 300 trứng lên trần hoặc vách hang đã chọn. Con cái chăm trứng, còn con đực canh lãnh thổ và đuổi kẻ lạ.

Trứng nở sau 2–3 ngày, và sau 7–8 ngày thì cá bột bơi tự do. Nhiều người chơi chỉ phát hiện cá nhà mình đã đẻ vào lúc này, khi cả đàn cá bột kéo nhau ra khỏi hang, có cả bố lẫn mẹ lùa theo. Cảnh bố mẹ dẫn đàn con đi quanh bể rất đáng xem. Con nào đi lạc sẽ bị bố mẹ lùa về, hoặc bị ngậm vào miệng rồi nhả lại vào đàn. Đến giai đoạn này, bạn nên để mắt kỹ đến cặp cá, vì một số con cái có thể quay sang đánh bạn đời. Cá bột đủ lớn để ăn ngay ấu trùng artemia hoặc giun vi sinh làm thức ăn đầu tiên. Chúng cũng tự gặm tảo và mùn bã trong bể. Nên để cá bột ở với bố mẹ cho đến khi thấy dấu hiệu sắp đẻ lứa tiếp. Nếu tách sớm hơn, con đực có thể trở nên hung hăng với con cái.

Nigeria, Cameroon.

Ngoài tự nhiên, P. pulcher sống ở vùng nước tĩnh và chảy chậm. Những nơi này thường rậm cây thủy sinh, và cá hay sống ở chỗ nước nông. Một số quần thể sống trong nước lợ.

Kribensis, dân chơi hay gọi tắt là "Krib", là một trong những loài cichlid phổ biến và được chuộng nhất. Phần lớn cá trên thị trường hiện nay là cá nhân giống. Chúng chịu được thông số nước rộng hơn nhiều so với cá tự nhiên, và khi sinh sản cũng thường bớt hung dữ hơn. Ngoài dạng thường còn có dạng bạch tạng, một dòng đột biến xuất hiện trong bể nuôi và khá được ưa chuộng. Với người mới làm quen với cichlid hay mới tập cho cá đẻ, đây là một trong những lựa chọn tốt nhất. Cá có kích thước vừa phải, xem vui, đẹp mắt và dễ đẻ. Từ khi xuất hiện trong giới chơi cá vào những năm 1950, Krib luôn được yêu thích, và chắc chắn còn giữ được sức hút trong nhiều năm nữa.