Cá ông tiên lùn Apistogramma brevis

Apistogramma brevis là một loài cichlid lùn đến từ lưu vực Rio Uaupés ở cực tây bắc Brazil và Rio Tiquié ở miền nam Colombia. Loài này cũng được ghi nhận ở thượng nguồn Rio Negro và Rio Orinoco, sống trong các dòng suối nước đen chảy chậm, nơi pH có thể xuống thấp tới 4,0 hoặc 5,0. Có mã A168, đây là loài chuẩn của nhóm A. brevis, và việc sinh sản không quá khó nếu có thể cung cấp nước rất mềm, có tính axit.

• Kích thước tối đa: 60 mm SL (2,4 inch)
• Kích thước bể: 45 × 38 cm
• Nhiệt độ: 26–28°C
• pH: 6,0–7,0
• Độ cứng: 0–5 dGH
• Độ khó: 5/8 (trung bình)

Chiều dài chuẩn: 60 mm SL (2,4 inch). Đáy bể: 45 × 38 cm (18 × 15 inch). Thể tích: khoảng 51 lít (~13 gallon Mỹ), với kích thước 45 × 38 × 30 cm (18 × 15 × 12 inch).

• Nhiệt độ: 26–28°C
• pH: 6,0–7,0
• Độ cứng: càng mềm càng tốt, dưới 5 dGH

Bể nên trồng nhiều cây. Nên dùng thêm gỗ lũa, vì tanin mà gỗ tiết ra có lợi cho các thông số nước mà loài này ưa thích. Cần bố trí các hang nhỏ, và nên đảm bảo một số hang quá nhỏ để con đực không chui vào được, vì đôi khi con đực hung hăng với con cái, và như vậy con cái sẽ có nơi trú ẩn an toàn. Cá có thể nhút nhát nên cần dùng ánh sáng vừa đến yếu. Nên tránh dòng chảy mạnh. Loài này cũng sẽ được lợi khi rải lá khô trên nền đáy, mô phỏng môi trường tự nhiên. Lá khô tiết các hợp chất hữu cơ vào nước, giúp duy trì điều kiện nước mềm, có tính axit. Cần theo dõi cẩn thận các thông số nước nếu áp dụng cách này, vì lá mục cũng có thể làm ô nhiễm nước.

Cho ăn chế độ đa dạng gồm thức ăn viên hoặc vảy chất lượng tốt dành cho cichlid, thức ăn sống hoặc đông lạnh như trùn chỉ đỏ hoặc artemia, và thực vật dưới dạng spirulina hoặc viên tảo.

Là cichlid lùn hiền, tuy nhiên có thể giữ lãnh thổ khi vào mùa sinh sản. Lúc này con đực cũng có thể quấy rầy con cái. Có thể nuôi trong bể cộng đồng với cá tetra, cá rasbora, cá da trơn nhỏ (như cá corydoras) và hầu hết các loài cá nhỏ hiền lành khác.

Một cách nuôi khác là bể riêng một loài, với tỷ lệ một con đực với ba con cái trở lên. Cách nuôi theo bầy này giúp tránh việc một con cái bị con đực bắt nạt quá mức. Trong trường hợp này, điều quan trọng là phải có đủ hang để mỗi con cái lập lãnh thổ và các hang cần được bố trí rải khắp bể.

Con đực lớn hơn và có các tia kéo dài ở vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi.

Không quá khó nếu có thể cung cấp nước rất mềm, có tính axit.

Cá đẻ trong hang. Lúc này con cái đảm nhận việc canh giữ và sẽ không sợ hãi xua đuổi bất kỳ con cá nào xâm phạm lãnh thổ, kể cả con đực! Trứng nở sau khoảng ba ngày và cá bột bơi tự do sau đó bốn hoặc năm ngày.

Nhìn chung cặp cá là bố mẹ tốt, tuy đôi khi con cái có thể không chấp nhận sự có mặt của con đực.

Cá bột có thể cho ăn artemia mới nở và chuyển dần sang thức ăn của cá trưởng thành khi lớn lên.

Được biết đến ở một số khu vực thuộc lưu vực Rio Uaupés ở cực tây bắc Brazil và Rio Tiquié ở miền nam Colombia. Loài này cũng được ghi nhận ở thượng nguồn của cả Rio Negro và Rio Orinoco.

Sống trong các dòng suối nước đen chảy chậm, lạch và nhánh sông, cũng như các con sông nhỏ hơn. Nước ở đây thường nhuộm màu nâu sẫm do axit humic và các chất khác được giải phóng từ vật liệu hữu cơ đang phân hủy. Điều này khiến hàm lượng khoáng hòa tan không đáng kể, và pH có thể xuống thấp tới 4,0 hoặc 5,0. Tán rừng mưa rậm rạp phía trên khiến rất ít ánh sáng xuyên xuống mặt nước, và nền đáy thường phủ đầy cành cây rơi và lá mục.

Các loài Apistogramma được nhận diện bằng "số A", tương tự hệ thống "số L" dùng để nhận diện cá loricariid. Apistogramma brevis có mã A168. Ngoài ra, các loài apisto còn được xếp thành các nhóm điển hình và loài này là loài chuẩn của nhóm brevis.

Không giống một số loài Apistogramma khác, A. brevis chỉ phân bố trong một vùng tương đối nhỏ và chưa được tìm thấy ngoài vùng này.