Cá tetra chấm gạch

Cá tetra chấm gạch (Hemigrammus bellottii) là một loài characin nhỏ, sống ở lưu vực các sông Solimões, Negro và Maroni thuộc Brazil và Guiana thuộc Pháp. Loài này ít gặp ngoài thị trường. Phần lớn cá về tới cửa hàng là cá lẫn trong lô của những loài được ưa chuộng hơn. Cũng như mọi loài Hemigrammus khác, vị trí phân loại của nó vẫn là Incertae Sedis, tức chưa xếp được vào đâu cho rõ. Hầu hết chuyên gia đều cho rằng cả giống này cần được rà soát lại từ đầu.

• Kích thước tối đa: 40 mm SL
• Kích thước bể: 60 × 38 cm
• Nhiệt độ: 23–27°C
• pH: 6,0–7,0
• Độ cứng: 3–12 dGH
• Độ khó: 5/8 (trung bình)

Một bể tiêu chuẩn 60 × 38 × 30 cm, khoảng 68 lít, là đủ cho một đàn nhỏ.

• Nhiệt độ: 23–27°C
• pH: 6,0–7,0
• Độ cứng: 3–12 dGH

Dựng bể biotope cho loài này rất đơn giản. Bạn trải nền cát sông rồi thêm vài cành lũa và ít rễ cây xoắn. Nếu không tìm được lũa đúng dáng mình muốn, bạn có thể dùng gỗ dẻ gai (beech) thông thường, miễn là gỗ đã phơi thật khô và bóc sạch vỏ. Rải thêm vài nắm lá khô là bể trông tự nhiên hẳn. Lá dẻ gai dùng được, lá sồi (oak) cũng hợp. Vùng nước tự nhiên của loài này không có cây thủy sinh. Cứ để lũa và lá nhả màu cho nước ngả vàng như trà pha loãng. Vài tuần một lần, bạn vớt lá cũ ra và thả lá mới vào để lá không thối làm bẩn nước. Bạn cũng có thể bỏ một túi lưới nhỏ đựng than bùn loại an toàn cho bể cá vào lọc để tạo môi trường nước đen giống ngoài tự nhiên. Đèn nên để khá tối. Nếu không làm biotope, cá cũng sống tốt trong bể trồng dày cây, miễn là bạn chăm bể kỹ. Cá bán ngoài thị trường gần như chắc chắn là cá đánh bắt tự nhiên, vì vậy một bể setup chung chung không thật sự hợp với nó.

Ngoài tự nhiên, cá ăn chủ yếu các loài động vật không xương sống nhỏ. Nuôi trong bể thì nó không kén ăn. Bạn cho ăn xen kẽ thức ăn khô dạng mảnh và dạng hạt, kèm thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ.

Đây là loài rất hiền. Nuôi chung với cá quá hiếu động hoặc to hơn nhiều thì nó sẽ bị lép vế. Tốt nhất là nuôi nó cùng các loài Nam Mỹ khác, chẳng hạn các loài Hemigrammus hay Hyphessobrycon khác, cá bút chì, cá rồng lùn Apistogramma, cá chuột Corydoras và các loài Loricariidae nhỏ. Nếu làm bể cộng đồng chung chung hơn, bạn có thể ghép nó với rasbora nhỏ, cá barb, cá nhóm Anabantoid và cá rồng lùn Tây Phi như các loài Pelvicachromis. Lúc nào cũng nên mua cả đàn ít nhất 6 con, tốt nhất là từ 10 con trở lên. Bản tính loài này là sống theo đàn, có đồng loại bên cạnh thì cá khỏe hơn hẳn. Mà cũng như phần lớn các loài tetra, nuôi cả đàn thì trông đẹp hơn nhiều.

Cá đực trưởng thành thon hơn cá cái và thường nhỏ hơn một chút.

Loài này sinh sản giống các loài khác cùng giống. Muốn có số cá bột kha khá thì bạn cần dựng bể đẻ riêng. Bể cỡ khoảng 45 × 25 × 25 cm là được. Bể nên để rất tối và có vài búi cây lá nhỏ như rêu java hoặc búi sợi đẻ (spawning mop) để cá có chỗ đẻ trứng. Một cách khác là phủ đáy bể bằng lưới. Mắt lưới phải đủ to để trứng lọt qua, nhưng đủ nhỏ để cá bố mẹ không với tới trứng. Nước nên mềm và có tính axit, pH 5,5–6,5, GH 1–5, nhiệt độ khoảng 26,5–29°C. Lọc nước qua than bùn sẽ có ích, dùng nước RO cũng vậy. Về lọc, chỉ cần một lọc bông nhỏ chạy bằng máy sủi, cho sủi thật nhẹ là đủ. Bạn có thể cho cá đẻ theo đàn, mỗi giới khoảng sáu con là vừa. Cho cá bố mẹ ăn nhiều thức ăn sống cỡ nhỏ để vỗ, khi đó chuyện đẻ sẽ không mấy khó khăn. Bạn cũng có thể cho đẻ theo cặp. Với cách này, bạn vỗ cá đực và cá cái ở hai bể riêng. Khi cá cái đã căng trứng thấy rõ và cá đực lên màu đẹp nhất, bạn chọn con cái mập nhất và con đực màu đẹp nhất, thả sang bể đẻ vào buổi tối. Sáng hôm sau cá sẽ đẻ. Dù đẻ theo cách nào, cá bố mẹ cũng sẽ ăn trứng nếu có dịp, vì vậy thấy trứng là phải vớt bố mẹ ra ngay. Trứng nở sau 24–36 giờ. Khoảng 3–4 ngày sau đó, cá bột bắt đầu bơi tự do. Mấy ngày đầu bạn cho cá bột ăn thức ăn dạng trùng cỏ (infusoria), đến khi chúng đủ lớn thì chuyển sang giun microworm hoặc ấu trùng Artemia. Ở giai đoạn đầu, trứng và cá bột rất nhạy cảm với ánh sáng, nên nếu được thì bạn giữ bể trong bóng tối.

Lưu vực các sông Solimões, Negro và Maroni ở Guiana thuộc Pháp và Brazil.

Sông chính và các nhánh sông.

Loài này ít gặp ngoài thị trường. Phần lớn cá nhập về là cá lẫn trong lô của những loài được ưa chuộng hơn. Từ lâu, người ta dùng Hemigrammus như một giống "chứa chung" cho đủ loại characin nhỏ. Các nghiên cứu gần đây đã chuyển một số loài từng thuộc giống này sang các giống khác. Hầu hết chuyên gia đều cho rằng giống này cần được rà soát lại toàn bộ. Nhiều khả năng sau đó nhiều loài sẽ chuyển sang giống mới hoặc giống khác.

Đổi tên từ Hemigrammus belottii thành Hemigrammus bellottii (Eschmeyer's Catalog of Fishes, 2026).