Cá thần tiên platinum (Platinum angelfish)

Nguồn gốc

Platinum là một dạng màu khá mới của cá thần tiên nuôi. Nguồn gốc của nó không có ghi chép rõ ràng, và các nguồn kể không giống nhau.

Hai nguồn nói platinum tách ra từ các dòng thần tiên vàng (gold). Một nhà bán buôn kể họ nhận lô cá đầu tiên từ Sri Lanka vào năm 2006. Theo nhà bán buôn này, giờ đây gần như mọi trại cá cảnh lớn đều sản xuất dòng này. Họ cũng cho rằng cá thần tiên nuôi nhiều khả năng mang gốc từ vài loài khác nhau, nên họ không ghi tên loài cho cá.

Trong giới chơi có lời truyền rằng người ta dùng cá platinum từ các trại châu Á để làm lộ gen xanh (blue). Lời này không nêu tên người lai và cũng không có năm. Một nguồn khác mô tả cách ra platinum: lai cá vàng với cá Philippine Blue, rồi cho lứa con giao phối với nhau. Lứa sau sẽ có platinum, cùng với cá kiểu hoang dã, cá vàng và cá xanh.

Phần di truyền của dòng này đến nay vẫn còn nhiều cách giải thích khác nhau (xem mục Sinh sản).

Nhận biết và các dòng

Platinum có thân trắng bạc một màu và không có sọc. Cá con có ánh trắng. Khi cá lớn, ánh trắng này ngả sang xanh lục hoặc xanh dương.

Mô tả màu mắt thì các nguồn không thống nhất. Một nguồn nói platinum mắt đen, và chính mắt đen là điểm phân biệt nó với cá albino mắt đỏ. Ngược lại, một nhà bán buôn mô tả cá của họ trắng như tuyết, mắt đỏ và mắt hơi nhạy với ánh sáng.

Cá đi thi phải trắng như ma, không còn chút dấu vết sọc nào. Chỉ cần còn vệt sọc hay hơi ngả vàng là cá bị loại. Vì vậy người nuôi platinum phải lọc cá gắt hơn so với các dòng khác. Cá lên màu đẹp nhất dưới đèn sáng trong bể có trồng cây.

Các dòng phụ có trên thị trường:

• Platinum Pearlscale (có khi bán dưới tên "White Pearl"): platinum mang thêm gen vảy ngọc trai.
• Platinum vây dài (veil).

Nuôi thế nào

Chăm sóc, nhiệt độ và thức ăn của platinum giống như cá thần tiên thường. Cá trưởng thành dài khoảng 15 cm.

Cá thích nước mềm, hơi chua. Bể nên trồng nhiều cây nhưng vẫn chừa nhiều chỗ bơi. Platinum được xếp vào nhóm bán hung dữ.

Cá ăn tạp. Bạn có thể cho ăn cám viên loại tốt, thêm artemia và trùn chỉ đỏ (bloodworm) sống hoặc đông lạnh. Nên bổ sung thêm một ít thức ăn thực vật.

Sinh sản

Platinum đẻ giống các cá thần tiên khác. Bạn để cá tự bắt cặp, rồi đặt cho chúng một mặt phẳng nghiêng để đẻ trứng. Cá thần tiên đẻ dễ ở 27–29 °C trong nước hơi mềm.

Về di truyền thì mỗi nguồn giải thích một kiểu:

• Một nguồn nói platinum là tính trạng lặn, kiểu gen g/g pb/pb. Lai platinum với cá kiểu hoang dã chỉ ra con trông bình thường nhưng mang gen. Cho những con mang gen này giao phối với nhau thì ra cá vàng, platinum, cá xanh và cá kiểu hoang dã.
• Một nguồn khác nói màu này do hai bản sao của một gen lặn, nên platinum với platinum sẽ ra con thuần platinum.
• Một nguồn giải thích platinum là cá mang hai bản sao gen vàng trên nền không sọc, tối thiểu là ggSS. Cá trông bình thường vẫn có thể giấu các gen này, và chỉ lai thử mới biết.
• Một nhà bán buôn thì cho rằng việc mất màu là do gen bạch tạng hoàn toàn.

Bệnh và vấn đề sức khỏe

Ở những lô cá mắt đỏ, mắt cá hơi nhạy với ánh sáng.

Cận huyết nặng (hệ số trên 0,25 qua ba thế hệ) đi kèm với lứa đẻ ít trứng hơn, cong vẹo cột sống và sức đề kháng yếu. Chuyện này đáng để ý với những dòng giữ khép kín để cố định một màu lặn như platinum.

Chọn mua

• Chọn con trắng đều, không còn vệt sọc mờ hay ánh vàng.
• Xem màu mắt. Một nguồn nói platinum thật có mắt đen, còn mắt đỏ là cá albino. Có điều, một nhà bán buôn lại bán cá mắt đỏ dưới tên platinum, nên bạn cần hỏi rõ người bán.
• Nếu định cho đẻ, thỉnh thoảng nên bổ sung cá không cùng huyết thống từ người lai tạo đáng tin, và ghi chép phả hệ.