Tép Blue Dream (Blue Velvet Shrimp)

Nguồn gốc

Blue Velvet là một dạng màu của Neocaridina davidi. Đây cũng là loài hoang dã đã cho ra tép cherry đỏ và tép Sakura. Một nguồn ghi tép có xuất xứ từ Đài Loan, một nguồn khác nói màu xanh được chọn lọc lần đầu ở Đài Loan. Không nguồn nào ghi năm ra đời hay tên người lai tạo.

Chuyện màu xanh đến từ đâu thì các nguồn nói khác nhau:

• Một nguồn cho rằng Blue Velvet được chọn ra từ dòng blue carbon rili, còn Blue Dream đi lên từ Neocaridina màu chocolate.
• Một nguồn khác nói màu xanh có gốc từ Red Rili.
• Một shop tép nước ngoài thừa nhận quá trình tạo ra dòng này gần như không có ghi chép.

Vì vậy bạn cứ coi nguồn gốc chi tiết của dòng này là chưa rõ.

Nhận biết và các dòng

Thân tép xanh tươi, màu phủ gần hết cơ thể. Con cái to hơn và xanh đậm hơn. Con đực nhỏ hơn và nhạt màu hơn. Độ đậm của màu còn thay đổi theo từng con và theo ánh sáng. Màu xanh trông nổi nhất khi nuôi dưới ánh sáng yếu, trên nền tối.

Tép càng đậm màu thì được xếp cấp càng cao. Con gần như trong suốt là cấp thấp nhất. Cấp cao chỉ nói về màu, không có nghĩa là tép khỏe hơn.

Về tên gọi và các dòng:

• Blue Dream vốn được nhắm tới màu xanh đặc hơn, nhưng nhiều khi trông gần như y hệt Blue Velvet. Một shop ở Việt Nam bán chung hai tên này như một sản phẩm, là dạng màu xanh từ vừa đến đậm.
• Có shop nước ngoài tách ra Dream Blue Velvet màu đậm hơn và Sky Blue Velvet màu nhạt hơn.
• Các dòng xanh dễ lẫn với nó gồm blue pearl, blue jelly, blue tiger và blue rili.

Nuôi thế nào

Bể nên có thể tích tối thiểu khoảng 19 lít, và người mới nuôi thì bể to hơn sẽ dễ hơn. Một nguồn ghi bể dài 40 cm. Quan trọng nhất là bể phải chạy vi sinh xong, amoniac và nitrit bằng 0, nitrat thấp.

Các nguồn đưa ra thông số nước hơi khác nhau:

Thông số	Nguồn 1	Nguồn 2	Nguồn 3
Nhiệt độ (°C)	18–29	22–28	22–30
pH	6,2–8	6,4–8	6,5–7,8
GH	4–8	4–14	6–10

Một nguồn ghi thêm KH 3–15 và TDS 150–250. Thường không cần sưởi, trừ khi nhiệt độ trong phòng lên xuống thất thường. Kích thước tép trưởng thành cũng được ghi khác nhau: một nguồn nói 3,2–5 cm, nguồn khác nói 2–3 cm.

Đồng rất độc với tép. Đồng có thể nằm trong thuốc trị bệnh, trong phân bón, hay trong thức ăn có đồng sunfat, nên bạn cần đọc kỹ thành phần trước khi cho vào bể. Cho ăn quá nhiều là nguyên nhân chết tép hay gặp. Bể đã lâu năm, có nhiều màng vi sinh bám thì tép gần như không cần cho ăn thêm bao nhiêu.

Tép hiền và không phá cây, hợp với bể rêu, bể nano và bể chỉ nuôi tép. Bạn có thể nuôi chung với:

• các loài tép lùn khác, cá chuột Corydoras, cá Otocinclus, cá bảy màu, các loài tetra nhỏ và ốc.

Những loài nên tránh:

• cá ông tiên, cá betta, cá họ cichlid, cá sặc, cá vàng, các loài cá da trơn lớn và tôm càng.

Không nên nuôi chung với tép Caridina, vì hai nhóm này cần nước khác nhau.

Sinh sản

Tép sinh sản dễ. Mỗi con cái ôm khoảng 30–50 trứng, trứng nở sau khoảng 30 ngày. Tép con nở ra đã có hình dạng như tép trưởng thành thu nhỏ, không qua giai đoạn ấu trùng. Khoảng 3 tháng sau tép con trưởng thành. Tép con có thể ở luôn trong bể chính nếu đầu hút lọc được bọc mút.

Nếu nuôi chung với các màu Neocaridina khác, tép có thể đẻ ra con màu nâu giống tép hoang. Để giữ màu xanh ổn định, mỗi bể chỉ nên nuôi một dòng màu, vì lai lẫn các dòng thì tép con ra màu khó đoán. Ngược lại, chọn lọc con đẹp để giữ giống qua nhiều thế hệ thì màu sẽ đẹp dần lên.

Bệnh và vấn đề sức khỏe

Nhìn chung tép khỏe, nhưng nhạy với amoniac và nitrit, nên nước phải ổn định. Đồng ở bất kỳ dạng nào cũng độc với tép. Đừng liên tục chỉnh thông số nước với hy vọng ép tép lên màu xanh đậm hơn.

Chọn mua

Nhiều dòng Neocaridina xanh trông giống nhau và hay bị ghi nhầm tên ở các cửa hàng. Bạn nên mua ở chỗ chuyên bán tép hoặc từ người chơi có kinh nghiệm. Hãy xem màu của cả đàn thật hoặc xem video, đừng chấm qua một tấm ảnh, vì màu thay đổi theo từng con, theo giới tính và theo đèn.

Tép con nhạt màu chưa chắc đã là hàng cấp thấp. Khi đã quen bể, chúng có thể lên màu thêm.

Tranh cãi

Tép Neocaridina davidi thoát ra từ nguồn cá cảnh đã lập được quần thể ngoài tự nhiên ở những vùng nước ấm do ô nhiễm nhiệt tại Đức, Hungary và Slovakia. Các nhà nghiên cứu dự đoán chúng sẽ còn lan rộng, và đã tìm thấy một loài ký sinh trùng vi bào tử (microsporidia) trong các quần thể này.

Plichta và cộng sự (2021) xếp N. davidi nuôi làm cảnh vào nhóm có khả năng xâm hại. Nhóm này cũng phát hiện các dạng màu khác nhau ưa những kiểu nền khác nhau. Theo họ, điều đó có thể khiến khả năng sống sót ngoài tự nhiên khác nhau giữa các dạng màu. Vì vậy bạn đừng bao giờ thả tép ra sông hồ.