55 câu hỏi phổ biến nhất về bọ cạp

Tôi đã chọn ra một số câu hỏi thường gặp nhất về bọ cạp nuôi làm thú cưng, bao gồm các chủ đề như tập tính, tính hung dữ, chế độ ăn, lột xác, mất chi và nhiều vấn đề khác.

Vì vậy, nếu bạn đang cân nhắc nuôi bọ cạp làm thú cưng, hoặc đơn giản là muốn tìm hiểu thêm về những loài vật thú vị này, thì bạn đã đến đúng nơi.

Điểm đặc biệt của định dạng này là cung cấp một nguồn thông tin giá trị, toàn diện và cô đọng. Không dài dòng nữa, chúng ta bắt đầu thôi.

Câu hỏi chung về bọ cạp

1. Bọ cạp là gì? Chúng có phải côn trùng không?

Bọ cạp thuộc lớp Hình nhện (Arachnida), cùng với nhện, ve, mạt (mites), v.v. Chúng không phải côn trùng. Khác với côn trùng có 6 chân, bọ cạp có 8 chân.

2. Bọ cạp có phù hợp làm thú cưng không?

Theo quan điểm của tôi, bọ cạp quả thực có thể là thú cưng tuyệt vời cho những ai sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu đặc biệt của chúng.

Chúng có nhiều ưu điểm, gồm yêu cầu chăm sóc tối thiểu, cách bố trí bể đơn giản, tuổi thọ dài, tập tính cuốn hút và ít cần chú ý thường xuyên.

Đồng thời, bọ cạp có thể không phù hợp với tất cả mọi người do có nọc độc, ít tương tác, mức độ hoạt động thấp và yêu cầu ăn uống đặc thù (thức ăn sống).

Bài viết liên quan:

• Scorpions as Pets: Pros and Cons

3. Những loại bọ cạp nuôi làm thú cưng phổ biến nhất là gì?

Dưới đây là một số loài bọ cạp phổ biến nhất thường được nuôi làm thú cưng:

Bài viết liên quan:

• The Most Popular Scorpion Species Suitable As Pets

4. Bọ cạp của tôi có thể sống được bao lâu?

Trung bình, bọ cạp nuôi có thể sống từ 5 đến 10 năm. Cần nhớ rằng tuổi thọ phụ thuộc vào loài, điều kiện sống và các yếu tố môi trường.

Ví dụ, với bọ cạp vỏ cây ba gờ (Three Keeled Bark Scorpions – Janalychas tricarinatus), dù có tốc độ trao đổi chất cực nhanh (tất nhiên là so với các loài bọ cạp khác), loài này chỉ sống tối đa 5 năm. Trong khi đó, có những loài như bọ cạp đá phẳng (Flat rock scorpions) có thể sống tới 30 năm.

Trong điều kiện tối ưu và được chăm sóc tốt, bọ cạp có thể sống lâu trong môi trường nuôi nhốt.

5. Bác sĩ thú y có chữa bệnh cho bọ cạp nuôi không?

Theo hiểu biết của tôi, các trường thú y không đưa việc chăm sóc bọ cạp vào chương trình đào tạo, nên việc tìm được sự chăm sóc y tế phù hợp cho chúng có thể khó khăn.

Bọ cạp có sinh lý khác biệt. Do có lớp vỏ hóa vôi (bộ xương ngoài), khi chúng bị bệnh hoặc nhiễm trùng thì hầu như không ai làm được gì nhiều.

Bài viết liên quan:

• Scorpions External Anatomy
• Scorpions Internal Anatomy

6. Tôi có thể nhân giống bọ cạp tại nhà không?

Có, hầu hết các loài bọ cạp đều có thể được nhân giống tại nhà.

Trong một số trường hợp, quá trình sinh sản đơn giản đến mức không cần cả con bọ cạp khác để giao phối, vì những loài này sinh sản bằng hình thức trinh sản (vô tính), ví dụ như Janalychas Tricarinatus.

7. Làm sao phân biệt bọ cạp đực và cái?

Bọ cạp có lưỡng hình giới tính. Tuy nhiên, vấn đề chính là việc xác định giới tính có thể khó và có thể đòi hỏi một chút chuyên môn.

Ví dụ, ở hầu hết các loài, bọ cạp đực có nhiều pectine hơn; đây là các cấu trúc dạng lược nằm ở mặt dưới cơ thể, gần phần bụng. Bọ cạp cái có ít pectine hơn. Ngoài ra, metasoma (đuôi) của bọ cạp đực thường hẹp và dài hơn so với con cái.

Ở một số loài, con cái có thể lớn và to hơn con đực. Tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng đúng, vì kích thước có thể khác nhau giữa các loài.

8. Bọ cạp có hoạt động về đêm không?

Có, chúng chủ yếu là loài hoạt động về đêm, nghĩa là chúng hoạt động mạnh nhất vào ban đêm.

Bọ cạp thích tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ quá cao vào ban ngày. Chúng săn mồi, ăn và sinh sản chủ yếu vào ban đêm.

9. Bọ cạp có ngủ không?

Có, nhưng chúng không ngủ theo nghĩa thông thường. Theo nghiên cứu, bọ cạp có ba trạng thái: hoạt động, bất động cảnh giác và bất động thư giãn.

Tư thế cơ thể của bọ cạp cho thấy sự khác biệt giữa trạng thái cảnh giác và thư giãn, cho thấy một trạng thái tương tự giấc ngủ, với những thay đổi về nhịp tim và mức độ tỉnh táo.

Bọ cạp không có lịch ngủ đều đặn. Ngay cả vào ban ngày, chúng cũng chỉ nghỉ ngơi thỉnh thoảng trong những khoảng thời gian ngắn.

10. Bọ cạp có cảm thấy đau không?

Hiện nay hầu như không có nghiên cứu nào về vấn đề này. Vì vậy vẫn chưa rõ bọ cạp có cảm thấy đau hay không.

Trước đây, các nhà khoa học cho rằng bọ cạp chỉ phản ứng một cách cơ học với kích thích, ngụ ý rằng phản ứng của chúng thiếu xử lý trung ương và khả năng ra quyết định.

Vấn đề chính ở đây là định nghĩa về cơn đau không thể áp dụng đầy đủ cho bọ cạp do hệ thần kinh của chúng. Bọ cạp là động vật hình nhện và hệ thần kinh của chúng khác với của động vật có vú.

11. Làm sao biết bọ cạp đang hung dữ?

Nếu bọ cạp có các hành vi phòng vệ như giơ đuôi lên và xòe càng, đó là dấu hiệu của căng thẳng/hung dữ.

Hãy nhớ rằng bọ cạp nói chung cố gắng tránh tiếp xúc bất cứ khi nào có thể. Chúng không tấn công trừ khi bạn gây ra mối đe dọa trực tiếp (ví dụ như giẫm lên chúng, nắm đuôi chúng, v.v.). Trong những tình huống đó, chúng đơn giản là không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đốt để tự vệ.

12. Tôi nên chú ý điều gì khi chọn bọ cạp làm thú cưng?

Khi chọn bọ cạp làm thú cưng, đặc biệt nếu bạn chưa có kinh nghiệm chăm sóc, hãy cân nhắc một số yếu tố.

• Ưu tiên an toàn. Nếu là người mới, hãy chọn các loài ít độc hoặc có nọc độc nhẹ hơn.
• Môi trường. Hãy cân nhắc khí hậu nơi bạn sống vì bọ cạp có yêu cầu đa dạng về nhiệt độ và độ ẩm. Hãy đảm bảo bạn có thể cung cấp các điều kiện môi trường cần thiết cho loài đã chọn.
• Kích thước. Cuối cùng, hãy tính đến kích thước của bọ cạp, vì các loài lớn hơn sẽ cần nhiều không gian hơn so với các loài nhỏ hơn.

13. Bọ cạp ăn gì?

Bọ cạp là loài săn mồi cơ hội. Về bản chất chúng ăn thịt hoàn toàn, nên sẽ không ăn trái cây và rau củ.

Bọ cạp săn nhiều loại sinh vật nhỏ trong môi trường sống của chúng, gồm côn trùng (dế, gián, v.v.), giun, rết, nhện, loài gặm nhấm nhỏ và thậm chí cả bọ cạp khác; chế độ ăn thay đổi tùy theo kích thước của chúng.

14. Bọ cạp săn mồi như thế nào?

Hầu hết các loài bọ cạp là thợ săn phục kích.

Do trao đổi chất chậm, chúng có thể nằm yên trong thời gian dài (nhiều ngày), giúp chúng bắt mồi.

15. Nên cho bọ cạp nuôi ăn bao lâu một lần?

Mỗi tuần một lần là quá đủ.

16. Bọ cạp nhịn ăn được bao lâu?

Nhiều loài bọ cạp có thể dễ dàng nhịn ăn hàng tháng. Vì vậy không cần hoảng sợ, vì điều này khá tự nhiên đối với chúng do trao đổi chất rất chậm.

Ví dụ, một số loài bọ cạp đã được ghi nhận sống sót hơn một năm không ăn mà vẫn khỏe mạnh.

17. Bọ cạp có ngủ đông không?

Ngủ đông là trạng thái giảm hoạt động trao đổi chất và hạ thấp thân nhiệt.

Dù vốn đã có tốc độ trao đổi chất thuộc hàng chậm nhất, một số loài bọ cạp vẫn bước vào trạng thái bán ngủ đông trong những tháng mùa đông khi nhiệt độ giảm.

18. Bọ cạp có cảm nhận được rung động không?

Có. Hơn nữa, bọ cạp chủ yếu phát hiện con mồi qua rung động được cảm nhận bởi các cơ quan chuyên biệt (pectine).

Ngoài ra, chúng còn có những sợi lông cảm giác mảnh trên chân xúc biện (pedipalp) có thể phát hiện rung động trong không khí, và các cơ quan cảm giác nhỏ ở đầu chân giúp nhận rung động từ mặt đất.

19. Bọ cạp có thị lực tốt không?

Dù có nhiều mắt bên (từ 2 đến 5 cặp) cũng như một cặp mắt ở phía trên (mắt giữa), bọ cạp có thị lực rất kém.

Chúng không nhìn được trong bóng tối. Các nhà khoa học tin rằng chức năng chính của mắt chúng là phát hiện ánh sáng và phân biệt không gian.

20. Bọ cạp có phát ra tiếng động không?

Bọ cạp thường không phát ra tiếng động như một hình thức giao tiếp.

Tuy nhiên, ở một số loài như Scorpio maurus (bọ cạp càng lớn – Large Clawed Scorpion), người ta đã quan sát thấy con đực tạo ra âm thanh bằng cách đập nhanh nửa sau của mesosoma xuống đất.

21. Tại sao bọ cạp phát sáng trong bóng tối?

Điều thú vị là các nhà khoa học đã khám phá ra cơ chế phát quang ở bọ cạp. Tuy nhiên, lý do đằng sau hiện tượng này vẫn chưa có lời giải.

Có nhiều giả thuyết, trong đó một trong những giả thuyết hợp lý nhất cho rằng lớp cuticle đóng vai trò như bộ thu photon toàn thân. Thông tin này sau đó được chuyển đến hệ thần kinh trung ương, có khả năng hỗ trợ việc phát hiện nơi trú ẩn.

Bài viết liên quan:

• The Science of Scorpion Glow: 10 Theories

Câu hỏi về nuôi và bố trí nơi ở cho bọ cạp

22. Tôi cần gì để thiết lập môi trường sống cho bọ cạp?

• Chuồng nuôi: hộp nhựa hoặc bể kính có nắp chắc chắn để giữ ẩm và ngăn bọ cạp thoát ra.
• Nền: cát trẻ em (play sand) và/hoặc xơ dừa.
• Nhiệt kế và ẩm kế: để theo dõi nhiệt độ và độ ẩm trong môi trường sống.
• Chén nước: đựng nước ngọt.
• Thiết bị sưởi (nếu cần): để duy trì nhiệt độ phù hợp.
• Nơi ẩn nấp: Mọi đồ trang trí dùng trong bể nuôi bọ cạp nên phục vụ một mục đích duy nhất – tạo càng nhiều chỗ ẩn nấp càng tốt. Vì vậy, hãy bố trí nhiều chỗ ẩn tối bằng đá, sỏi và các đồ trang trí khác để làm phong phú môi trường của chúng.

23. Thiết lập môi trường sống cho bọ cạp như thế nào?

Nếu bạn đã có đầy đủ mọi thứ nêu trên, việc thiết lập môi trường sống cho bọ cạp sẽ trở nên đơn giản.

• Chọn chuồng nuôi phù hợp.
• Thêm một ít nền (một số loài bọ cạp đào hang và sẽ cần lớp nền dày).
• Cung cấp nước ngọt đã để lắng (để bay hết clo).
• Bố trí chỗ ẩn nấp và vật liệu để leo trèo.
• Duy trì nhiệt độ và độ ẩm phù hợp.

24. Kích thước bể nuôi bọ cạp tối thiểu là bao nhiêu?

Tùy thuộc vào kích thước của bọ cạp. Dưới đây là kích thước tối thiểu được khuyến nghị:

• Chiều dài: gấp đôi chiều dài cơ thể bọ cạp.
• Chiều rộng: gấp rưỡi chiều dài cơ thể bọ cạp.
• Chiều cao: bằng chiều dài cơ thể bọ cạp.

Quan trọng:

• Hệ thống của bạn phải cho phép tạo ra và duy trì nhiệt độ và độ ẩm cần thiết!
• Hãy cân nhắc loài bọ cạp. Ví dụ, một số loài sống trên cây, nghĩa là chúng sẽ cần chuồng cao hơn.

25. Bọ cạp có cần chiếu sáng không?

Bọ cạp không cần chiếu sáng như bò sát hay thực vật. Chúng là động vật hoạt động về đêm. Do đó, ánh sáng môi trường tự nhiên là đủ.

26. Bọ cạp có cần đèn UVB không?

Không. Đèn UVB cần cho bò sát và một số loài lưỡng cư vì chúng cần nó để chuyển hóa vitamin D3.

Lưu ý: Đôi khi người ta áp dụng các cách làm từ loài vật này sang loài vật khác vì nghĩ rằng sẽ có tác dụng tích cực như nhau, nhưng thực tế không phải vậy.

27. Bọ cạp có cần nước không?

Có, bọ cạp cần nước nhưng chúng không uống nước như một số thú cưng khác. Thay vào đó, chúng lấy độ ẩm từ thức ăn và môi trường.

Trong điều kiện nuôi nhốt, vẫn nên đặt chén nước và thỉnh thoảng phun sương vào chuồng để cung cấp độ ẩm. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý không làm chuồng quá ẩm, vì bọ cạp rất dễ bị nhiễm nấm.

28. Bọ cạp có biết bơi không?

Không, nếu bọ cạp ở trong nước quá lâu nó sẽ chết đuối.

29. Tầm quan trọng của việc cung cấp chỗ ẩn nấp cho bọ cạp là gì?

Chỗ ẩn nấp giúp bọ cạp cảm thấy an toàn và cho phép chúng thực hiện các hành vi tự nhiên như lột xác, nghỉ ngơi và săn mồi.

30. Bọ cạp có cần nguồn nhiệt không?

Bọ cạp có thể cần nguồn nhiệt (như đèn sưởi hoặc thảm sưởi) trong bể tùy theo khu vực bạn sinh sống. Ví dụ, nếu bạn sống ở vùng khí hậu lạnh hơn, chắc chắn bạn sẽ cần nguồn nhiệt để duy trì nhiệt độ phù hợp trong bể.

31. Tại sao bọ cạp của tôi ít hoạt động?

Chúng có thể ít hoạt động do các yếu tố như lột xác, căng thẳng, vấn đề sức khỏe hoặc điều kiện môi trường không phù hợp.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng bọ cạp vốn là loài ít hoạt động. Vì vậy, việc chúng biểu hiện hoạt động tối thiểu là không hiếm.

Câu hỏi về việc cầm nắm bọ cạp

32. Bọ cạp có độc không?

Có. Tất cả bọ cạp đều có nọc độc, vì đó là yếu tố then chốt trong cơ chế săn mồi và phòng vệ của chúng. Tuy nhiên, độc tính của nọc khác nhau đáng kể giữa các loài.

33. Vết đốt của bọ cạp nguy hiểm đến mức nào với con người?

Có hơn 2500 loài bọ cạp và chỉ khoảng 20 loài thực sự đe dọa tính mạng. Những loài nguy hiểm này thường được tìm thấy ở các vùng khô cằn nhiệt đới và cận nhiệt đới và thuộc họ Buthidae.

Những loài khác có nọc độc tương đối nhẹ (như vết ong đốt) và ít đe dọa đối với người lớn khỏe mạnh. Khó chịu thì có, nhưng không có gì quá nghiêm trọng. Tuy vậy, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người bị dị ứng có thể gặp rủi ro cao hơn nhiều.

Vì vậy, câu trả lời hoàn toàn phụ thuộc vào loài.

34. Triệu chứng của vết bọ cạp đốt là gì?

Nhiễm nọc độc thường gây ra cơn đau rát buốt tức thì, sau đó là tê. Vết thương có thể sưng lên và có cảm giác ngứa ran.

Nó cũng có thể gây co giật cơ, chuyển động mắt nhanh, tim đập nhanh, huyết áp cao, nôn mửa, sốt và khó thở.

Nhìn chung, các triệu chứng này có thể kéo dài từ 3 đến 72 giờ.

35. Cầm nắm bọ cạp như thế nào?

Trước hết, đừng có bất kỳ cử động đột ngột nào.

• Từ từ đặt tay trước mặt bọ cạp.
• Dùng cọ vẽ/bàn chải mềm hoặc bút để khều nhẹ nó từ bất kỳ phía nào.
• Bọ cạp nhiều khả năng sẽ quay lại đối mặt với “mối đe dọa”.
• Tiếp tục khều và đẩy nhẹ nhàng cho đến khi nó lùi lên tay bạn.

Bài viết liên quan:

• How to Handle a Scorpion

36. Bọ cạp có thể được huấn luyện không?

Không, bọ cạp hoạt động hoàn toàn theo bản năng. Khả năng nhận thức và hệ thần kinh của chúng không phát triển cho những hành vi phức tạp hơn như huấn luyện hay biểu diễn trò.

37. Bọ cạp có nhận ra chủ không?

Không, chúng không nhận ra chủ và không gắn bó với họ.

Như tôi đã nói, điều này đơn giản là vượt quá khả năng của chúng.

38. Bọ cạp có thích được vuốt ve hay chạm vào không?

Không, hoàn toàn không! Bọ cạp không thích bị cầm nắm hay chạm vào. Đừng tin bất kỳ bài viết nào khẳng định điều ngược lại.

39. Có thể thuần hóa bọ cạp không?

Không có cách nào để thuần hóa bọ cạp vì chúng không có khả năng hiểu và học rằng việc chơi đùa là an toàn đối với chúng. Hành vi này vượt quá khả năng và hệ thần kinh của chúng.

40. Bọ cạp giao tiếp với nhau như thế nào?

Bọ cạp giao tiếp thông qua tiếp xúc cơ thể và tín hiệu hóa học. Chúng dùng càng và ngòi đốt để tương tác với nhau, tham gia các hành vi như hung hăng, tán tỉnh và giao phối.

41. Bọ cạp đực hay cái hung dữ hơn?

Không có sự khác biệt đáng kể về tính hung dữ giữa con đực và con cái, trừ khi con cái đang mang và bảo vệ con non trên lưng. Trong thời gian này, con cái trở nên hung dữ hơn con đực đáng kể.

42. Bọ cạp có cá tính không?

Chắc chắn có. Chúng có sở thích về thức ăn, việc chọn nơi trú ẩn (shell selection), mức độ hoạt động và các tương tác. Một số con hiếu động và ồn ào hơn, trong khi những con khác có thể nhút nhát và dễ giật mình.

43. Bọ cạp có nhảy được không?

Không, cấu trúc cơ và bộ xương ngoài của chúng không cho phép bọ cạp thực hiện các hành động như nhảy.

Câu hỏi về sức khỏe và lột xác

44. Bọ cạp lớn lên như thế nào?

Bọ cạp có bộ xương ngoài hạn chế sự tăng trưởng của chúng. Vì vậy, để tăng kích thước, chúng phải lột lớp vỏ cũ. Quá trình thay thế bộ xương ngoài thường được gọi là lột xác.

Lột xác là một quá trình tuần hoàn vốn có, gồm 4 giai đoạn:

• giai đoạn trước lột xác (pre-molt),
• giai đoạn lột xác (molt),
• giai đoạn sau lột xác (post-molt),
• giai đoạn giữa kỳ lột xác (inter-molt).

45. Bọ cạp có thể tái sinh chi đã mất không?

Có, bọ cạp có thể tái sinh chi đã mất thông qua lột xác. Tuy nhiên, chi tái sinh có thể không giống hệt chi ban đầu về kích thước hoặc chức năng.

46. Nguyên nhân nào khiến bọ cạp mất chi?

Lột xác thất bại, chấn thương, bệnh tật, dinh dưỡng kém và cầm nắm không đúng cách là những lý do phổ biến khiến bọ cạp mất chi.

47. Bọ cạp lột xác bao lâu một lần?

Trung bình, bọ cạp lột xác khoảng 5 đến 7 lần trước khi trưởng thành. Khoảng cách giữa các lần lột xác có thể từ vài tuần đến vài tháng, tùy thuộc vào các yếu tố như tuổi, loài, điều kiện môi trường và nguồn thức ăn sẵn có.

Ví dụ, bọ cạp non lột xác thường xuyên hơn (theo tuần) vì chúng lớn nhanh. Tuy nhiên, sau khi trưởng thành, bọ cạp trưởng thành thường lột xác để thay bộ xương ngoài đã mòn hoặc sửa chữa vết thương.

48. Bọ cạp có ăn lớp vỏ cũ không?

Không, bọ cạp không ăn bộ xương ngoài cũ sau khi lột xác vì chúng săn mồi sống.

49. Những mảng đen trên bọ cạp của tôi là gì?

Trong hầu hết trường hợp, các mảng đen trên bọ cạp cho thấy độ ẩm quá cao. Đây thường là dấu hiệu của nhiễm nấm (mycosis).

Câu hỏi về khả năng sống chung và các bạn cùng bể

50. Bọ cạp có cô đơn không?

Không, bọ cạp là loài sống đơn độc.

Dù một số loài (ví dụ bọ cạp vỏ cây Arizona – Arizona bark scorpions (Centruroides sculpturatus và Centruroides exilicauda)) thường được thấy sống thành nhóm, đặc biệt vào mùa đông, chúng vẫn không được coi là động vật sống bầy đàn.

51. Bọ cạp có thể sống chung với nhau không?

Dù bọ cạp có thể cùng tồn tại, điều quan trọng là phải cân nhắc đến hiện tượng ăn thịt đồng loại, thậm chí…

Có khả năng rất cao là những con bọ cạp lớn hơn sẽ xem những con nhỏ hơn là con mồi tiềm năng thay vì bạn đồng hành. Nhìn chung, bọ cạp hiếm khi hòa thuận với nhau.

52. Bọ cạp có thể sống cùng thú cưng khác không?

Không, đó sẽ là ý tưởng rất tồi do nguy cơ xung đột và gây hại.

Bọ cạp vốn là loài săn mồi và có thể xem các động vật nhỏ hơn là con mồi. Ngoài ra, tương tác giữa các loài khác nhau có thể gây căng thẳng hoặc thương tích cho cả hai bên.

53. Bọ cạp có cần bạn đồng hành không?

Không. Bọ cạp không cảm thấy cô đơn và không cần bất kỳ bạn đồng hành nào ngoài việc giao phối.

54. Bọ cạp có thiên địch không?

Tất nhiên là có.

Trong môi trường sống tự nhiên, thiên địch của chúng gồm một số loài chim, động vật có vú như loài gặm nhấm và chuột chù, bò sát (như thằn lằn và rắn), và thậm chí cả các loài chân khớp săn mồi khác như rết.

55. Bọ cạp có tính lãnh thổ không?

Trung bình, bọ cạp có thể thể hiện hành vi lãnh thổ, đặc biệt là khi bảo vệ nơi trú ẩn của mình.

Kết luận

Trong bài viết này, bạn có thể tìm thấy những câu hỏi thường gặp nhất về bọ cạp.

Nếu bạn không tìm thấy câu hỏi mình cần, hãy thoải mái liên hệ với tôi, và tôi sẽ cố gắng hết sức để giúp đỡ.