Oxy trong bể cá

Oxy trong bể cá – Vì sao nó quan trọng đến vậy?

Sự sống tồn tại trên hành tinh này chủ yếu nhờ có oxy (O2). Hầu hết sinh vật dùng oxy làm nhiên liệu cho "động cơ sinh học" của cơ thể. Cách hấp thụ oxy khác nhau tùy từng sinh vật, nhưng nhìn chung hầu hết các nhóm động vật trong cùng một họ đều dùng chung một cách tận dụng lượng oxy dồi dào trong khí quyển.

Con người dùng phổi, giống như những loài chim bay lượn trên đầu chúng ta hay những con cá voi khổng lồ ngoài đại dương. Cá chúng ta nuôi dùng mang để lấy yếu tố sống còn này. Dù mang hình dạng nào, mọi loài động vật đều cần oxy.

Là người chơi cá, ai cũng biết cá cần oxy, nhưng có thể chúng ta chưa nhận ra yêu cầu này quan trọng đến mức nào và nó là nền tảng của việc nuôi cá thành công ra sao. Hồi còn sống ở Anh, tôi là kỹ thuật viên cấp cứu y tế (Emergency Medical Technician, tương tự nhân viên cứu thương) làm việc cho Không quân Hoa Kỳ. Tôi có chứng chỉ chuyên môn của Mỹ trong lĩnh vực này và khóa đào tạo đã dạy chúng tôi tầm quan trọng của oxy. Bất kỳ ai từng học sơ cứu cơ bản có lẽ đã nghe đến chữ viết tắt "ABC". Như Maria nói trong The Sound of Music: "Hãy bắt đầu từ đầu. Đó là nơi rất tốt để bắt đầu."

ABC là nền tảng trong chăm sóc bệnh nhân:

• A - Airway (đường thở) - Đường thở của bệnh nhân có thông không và họ có thở được không?
• B - Breathing (hô hấp) - Thực tế họ có đang thở không?
• C - Circulation (tuần hoàn) - Họ có tuần hoàn không? Tức là tim có hoạt động và hoạt động tốt không?

Ba điều này là nền tảng của việc chăm sóc bệnh nhân và là những việc đầu tiên bạn phải đánh giá khi đến hiện trường.

Nếu những điều này không diễn ra thì bệnh nhân đang gặp nguy hiểm lớn.

Tính chất bài bản và nhân tạo của lớp học được điều chỉnh trong thực tế khi làm việc ngoài đời. Nếu bạn bước vào một tình huống và bệnh nhân đang nói chuyện với bạn, thì chỉ trong tích tắc bạn đã xác nhận gần như mọi điều ở trên. Bạn chỉ cần đánh giá chất lượng hô hấp và tuần hoàn... Bạn biết chúng đang diễn ra. Đánh giá hô hấp ở một hay nhiều con cá thì khó hơn. Bạn không thể đặt ngón tay lên cổ tay chúng để đếm mạch và cũng không thể hỏi chúng cảm thấy thế nào. Với một số loài thở chậm, có thể đếm nhịp thở qua cử động của mang, nhưng không làm được với một số loài thở nhanh.

Thiếu oxy gây ra những vấn đề gì?

Trong bài viết "Hillstream Loaches - The Specialists at Life In The Fast Lane", tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của oxy đối với các loài chạch suối (hillstream loaches) nói riêng và đi sâu vào lý do chính xác, nhưng tất cả các loài chạch đều có nhu cầu oxy cao do đôi khi sống trong dòng nước chảy rất mạnh.

Ai từng thấy chạch suối trong bể của cửa hàng có lẽ đã hình thành ấn tượng sai về hành vi chung của chúng, vì rất ít cửa hàng cung cấp điều kiện phù hợp. Chúng có thể trông uể oải và ít hoạt động. Những người nuôi chúng bằng hệ thống River-Tank manifold (hệ thống ống phân phối dòng chảy) của tôi hoặc trong các bể có dòng chảy mạnh, hàm lượng oxy cao khác sẽ cho biết chúng rất hoạt bát và thú vị. Cách tốt nhất để hiểu vì sao chúng như vậy là xem xét sinh lý học của con người và đối chiếu những gì ta biết về cơ thể mình với cá. Từ đó ta hiểu rõ hơn những lực tác động mà mắt thường không thấy được.

Oxy là nhiên liệu cho cỗ máy sinh học là cơ thể chúng ta. Thiếu nó thì chúng ta chết. Khi thiếu oxy, cơ thể bị suy giảm theo một cách nào đó. Cơ thể có nhiều hệ thống phản hồi bên trong, giống như các cảm biến trong ô tô hiện đại gửi thông tin cho máy tính. Máy tính điều chỉnh hoạt động của động cơ, và cơ chế phản hồi sinh học cũng điều chỉnh các hoạt động trong cơ thể bạn.

Nếu bạn bắt đầu chạy, cơ bắp cần nhiều oxy hơn để hoạt động. Một tín hiệu truyền đến hệ thần kinh tự chủ và các phản ứng bắt đầu xảy ra. Nhịp tim tăng, đẩy nhiều máu đi khắp cơ thể nhanh hơn, nhờ đó cơ bắp nhận được nhiều oxy hơn. Lượng oxy bị tiêu hao này cần được bù đắp nên nhịp thở tăng lên và thường bạn há miệng vì thở sâu bằng cách đó dễ hơn. Nếu một trong những thay đổi sinh lý này không xảy ra, bạn sẽ tự bị giới hạn về việc chạy nhanh và chạy xa đến đâu. Vận động viên tăng hiệu quả sử dụng oxy của cơ thể nhờ luyện tập, vì điều đó cùng với sức mạnh cơ bắp là yếu tố thiết yếu đối với thành tích.

Cá phản ứng với vận động hoặc nồng độ oxy thấp theo cách tương tự. Nhịp tim và nhịp thở tăng. Chúng ta có thể thấy nhịp thở tăng nếu trước đó đã làm quen với kiểu thở bình thường của cá. Như mọi thứ trong chơi cá, quan sát là chìa khóa. Các loài chạch, đặc biệt là họ Botiidae, thường há miệng rộng hơn bình thường để tăng lượng nước hút vào và nhịp thở của chúng tăng rõ rệt.

Một yếu tố có thể gây ra những dấu hiệu dễ thấy này là sự phấn khích và căng thẳng. Điều này có thể do tranh giành vị thế thống trị trong đàn. Chạch Botiidae có thể thở cực nhanh trong những lần tương tác như vậy. Đây không phải dấu hiệu bể thiếu oxy, mà là dấu hiệu sinh học của việc tim đập và nhịp thở tăng tốc do căng thẳng. Tất cả chúng ta đều có chung phản ứng sinh học tự động "chiến hay chạy" giải phóng adrenaline gây ra các triệu chứng này.

Thở nhanh kéo dài là điều người chơi cá thực sự phải lo lắng, vì đó là dấu hiệu có vấn đề và có thể gây hại cho cá. Nó có nghĩa là cá đang khó thở. Có thể có nhiều nguyên nhân, cũng giống như ở người.

• Không đủ oxy sẵn có
  • Thường không phải vấn đề với con người, trừ khi bị nhốt trong không gian nhỏ. Với cá, không gian đó là bể cá, và người nuôi là người quyết định nhiều yếu tố về lượng oxy trong nước.
• Bể cá quá đông
  • Tức là quá nhiều cá trong một bể quá nhỏ.
• Không thể xử lý lượng oxy sẵn có
  • Có thể do vấn đề sinh lý hoặc bệnh tật.

Không đủ oxy sẵn có

Oxy hòa tan vào nước dễ hơn khi nước chuyển động. Sự trao đổi khí diễn ra tại mặt phân cách giữa nước và không khí, vì vậy nếu mặt nước cuộn xoáy quanh các tảng đá như ở suối núi thì nồng độ oxy có thể rất cao nhờ sự xáo trộn liên tục. Một số con suối còn rất nông, điều này cũng giúp oxy bão hòa kỹ hơn. Bể cá tĩnh có mức bão hòa rất khác vì không có chuyển động nước.

Các khuyến nghị về mật độ thả cá cho bể được đưa ra từ nhiều năm trước và thường dựa trên số inch cá trên mỗi foot vuông diện tích mặt nước hoặc số inch trên mỗi gallon dung tích bể. Những khuyến nghị này có được nhờ thử nghiệm trong những ngày đầu nuôi cá cảnh và có liên quan đến khả năng trao đổi oxy của một hệ thống như vậy. Người ta sớm nhận ra rằng bằng cách làm xao động mặt nước và tạo dòng chảy trong bể, sự trao đổi khí có thể được tăng lên. Cá, giống như chúng ta và các sinh vật dùng oxy khác, thải ra carbon dioxide (CO2) và khí này phải thoát ra khí quyển hoặc được cây sử dụng (sẽ nói thêm ở phần sau).

Chuyển động nước như vậy thường được tạo ra bằng các thiết bị bơm khí. Nhiều người chơi hiểu sai về cách chúng hoạt động. Rất ít không khí trong bọt từ đá sủi khí thực sự hòa tan vào nước. Bọt khí nổi lên tạo hiệu ứng nâng trong cột nước, đẩy nước ít bão hòa oxy hơn lên gần mặt nước, nơi nó dễ thải CO2 và hấp thụ oxy hơn. Việc bọt khí làm xao động màng mặt nước còn hỗ trợ thêm cho sự trao đổi khí.

Hiệu ứng nâng nước này được tận dụng tốt hơn bằng cách bọc các bọt khí trong một ống để tạo thành "airlift" (ống nâng nước bằng khí). Nguyên lý này được nhiều thiết kế lọc dùng để di chuyển nước, và chuyển động này cùng với sự xao động mặt nước giúp tăng hiệu quả trao đổi khí trong một bể nhất định.

Với sự xuất hiện của máy bơm powerhead (bơm chìm tạo dòng), lưu lượng dòng chảy có thể đạt được tăng lên đáng kể. Các hệ thống airlift được thiết kế tốt có thể di chuyển một lượng nước ấn tượng, nhưng để làm vậy cần lượng khí rất lớn và các máy bơm khí cỡ lớn tương ứng. Đáng tiếc là các máy bơm màng giá phải chăng có công suất như vậy thường ồn, và vị trí đặt bể cá trong nhà đòi hỏi một cách tạo dòng nước êm hơn. Vì vậy powerhead trở thành tiêu chuẩn trong thú chơi, và ngày nay các hệ thống chạy bằng khí được dùng nhiều hơn trong các hệ thống sinh sản thay vì bể cá trang trí trong gia đình.

Một đặc điểm của máy bơm chạy điện là dòng nước đầu ra rất tập trung có thể được dùng để đưa khí vào bể. Bằng cách tạo một chỗ thắt trong ống đầu ra, hiệu ứng "venturi" (hiệu ứng hút khí do thu hẹp ống) được tạo ra. Hầu hết các thiết kế đưa khí vào tại chỗ thu hẹp này và áp suất thấp hút khí vào dòng nước. Cách này có vẻ hiệu quả hơn trong việc hòa tan oxy vào nước vì bọt tạo ra thường nhỏ hơn bọt từ hầu hết các loại đá sủi khí.

Powerhead ban đầu được thiết kế để đặt trên đỉnh ống nâng của hệ thống lọc đáy. Hiệu ứng venturi hoạt động tốt khi máy bơm gần mặt nước. Trong các bể chạch, đặc biệt là bể chạch suối, chúng ta thường gắn powerhead thấp hơn nhiều trong bể. Ở mức thấp này, venturi không hoạt động được do chênh lệch áp suất. Để đưa khí vào theo cách tương tự phải dùng một máy bơm khí nhỏ để cấp khí cưỡng bức cho venturi. Chỉ cần một máy bơm rất nhỏ cũng tạo ra nhiều khí bằng phương pháp này.

Có thể sục khí thêm bằng các thiết bị tạo màn bọt hoặc đá sủi khí đơn giản. Nhiều loài chạch rất thích chơi đùa trong những dòng bọt này.

Vậy nếu bể không có nhiều chuyển động nước hay sục khí thì sao?

Nói đơn giản, cá của bạn sẽ khổ sở.

Hãy xem lại mô hình con người. Hãy đặt mình vào vị trí của cá bằng cách so sánh với trải nghiệm thiếu oxy của con người.

Bạn đã bao giờ rơi vào tình huống không thở được bình thường chưa? Điều đầu tiên ập đến là sự lo lắng và bứt rứt. Đó là kết quả tự động của việc não nhận không đủ oxy. Đây không phải tình trạng dễ chịu cho cơ thể. Nhịp tim tăng. Bạn bắt đầu hoảng loạn. Bạn có thể tưởng tượng tình huống này kéo dài nhiều ngày không? Không dễ chịu chút nào, phải không? Nồng độ oxy thấp kéo dài như vậy có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho các cơ quan nội tạng quan trọng. Não, tim, thận, gan... mọi thứ đều bị ảnh hưởng và một số tổn thương có thể không hồi phục. Trao đổi khí không đủ có thể dẫn đến hôn mê/mê man do CO2 (carbon dioxide narcosis). Tình trạng này có thể làm suy giảm các cơ chế kích hoạt hô hấp tự động vốn theo dõi và điều hòa nồng độ CO2. Điều đó làm rối loạn toàn bộ hệ hô hấp.

Trong quá trình vận chuyển cá đến nước chúng ta từ nơi chúng được khai thác, bao bì kém hoặc chậm trễ bất ngờ có thể dẫn đến nồng độ oxy cực thấp trong túi vận chuyển. Một số con yếu có thể chết, nhưng những con sống sót vẫn có thể mang tổn thương toàn thân vĩnh viễn, biểu hiện bằng chết sớm hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Những loài có nhu cầu O2 cao như chạch có nguy cơ cao hơn và cần phương pháp vận chuyển có hiểu biết để tránh tử vong hoặc các vấn đề về sau.

Khi đã đến bể của cửa hàng và bể nhà chúng ta, chúng vẫn cần nguồn oxy dồi dào để phát triển tốt. Tôi luôn duy trì nhiều chuyển động nước trong tất cả các bể của mình. Tôi cũng dùng nhiều hệ thống lọc để hỗ trợ thêm cho các cư dân trong bể. Tôi cảm thấy đủ oxy cho cá là điều nền tảng đến mức mọi thứ khác về sức khỏe và sự khỏe mạnh của chúng đều phụ thuộc vào đó.

Bể cá quá đông

Trong các bể cá hiện đại, với nhiều cách cơ học để tăng chuyển động nước và khả năng trao đổi khí, các công thức cũ để tính mật độ thả cá phần lớn không còn phù hợp. Có thể thả với mật độ cao hơn so với những gì người ta hình dung nhiều năm trước. Chúng ta đều thấy rất nhiều cá trong bể của cửa hàng, vậy chắc là ổn, đúng không?

Không phải vậy. Bể của cửa hàng nhồi nhét cá vì lý do hiệu quả tại điểm bán. Các cửa hàng tốt thực hiện thay nước hệ thống lớn và có lợi thế về hệ thống dự phòng. Người chơi tại nhà thường không có hệ thống dự phòng nào. Nếu mất điện kéo dài thì sao? Tất cả máy bơm trên đời cũng vô dụng nếu không có điện để chạy.

Mật độ thả cá phải được giữ sao cho diện tích mặt nước của bể vẫn có ảnh hưởng đến số lượng và kích thước cá được nuôi. Với những lần mất điện tạm thời, mặt nước sẽ là mặt phân cách trao đổi khí duy nhất. Hãy nhớ rằng số inch cá trên mỗi foot vuông hay bất kỳ phương pháp nào dùng để xác định mật độ thả đều phải tính đến việc nhiều loài chạch, đặc biệt là họ Botiidae, to con hơn nhiều so với các loài khác có cùng chiều dài. Toàn bộ khối lượng sinh học đó cần oxy. Mọi cơ quan của chúng đều cần đủ oxy.

Khi mất điện kéo dài, người nuôi có thể không còn lựa chọn nào ngoài việc khuấy mặt nước bằng tay hoặc nhìn cá chết. Một giải pháp thay thế là máy phát điện dự phòng, nhưng chi phí có thể quá cao với nhiều người hoặc bị hạn chế bởi hoàn cảnh khác. Máy bơm khí chạy pin cũng hữu ích khi mất điện.

Không thể xử lý lượng oxy sẵn có

Vậy là bạn đã tiếp thu tất cả những điều trên, có nhiều dòng nước bơm quanh bể và bọt khí dọc một bên vách bể, nên mọi thứ sẽ ổn, đúng không?

Hy vọng là vậy, nhưng vẫn có thể có những yếu tố khác. Nếu bản thân con cá có vấn đề thì sao?

Có một số tình trạng bệnh lý ở người có thể so sánh với các vấn đề cá của bạn có thể gặp. Một trong số đó là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Người mắc bệnh này hầu như luôn là người hút thuốc nặng suốt đời... một lý do nữa để bạn bỏ thuốc! Bệnh nhân COPD bị tổn thương các phế nang phổi. Đây là những túi nhỏ ở cuối đường thở bên trong phổi, nơi diễn ra trao đổi khí. Tổn thương này khiến bệnh nhân không thải CO2 tốt, cũng không hấp thụ được oxy. Họ luôn phải dùng các cơ hô hấp phụ để thở thay vì chỉ giãn nở lồng ngực bình thường, và hệ hô hấp tự động điều khiển bởi CO2 của họ bị hỏng do quá tải CO2 đến mức ngừng hoạt động. May mắn là cơ thể người bù trừ được và nhịp thở được kích hoạt bởi thiếu oxy thay vì CO2 cao.

Tôi không biết cá có hoạt động theo cùng cơ chế kích hoạt hay không, nhưng phổi của chúng chính là mang. Nhưng cá của bạn đâu có hút thuốc, vậy mối liên hệ ở đây là gì?

Vấn đề lớn nhất chúng tôi thấy trên Diễn đàn Loaches Online là cá bị bệnh đốm trắng Ich (Ichthyophthirius multifiliis). Đây là bệnh mà chạch nổi tiếng dễ mắc. Mọi người chỉ tập trung vào các đốm trắng nhìn thấy trên vây và thân, nhưng thường bị quên rằng có rất nhiều Ich bên trong mang. Các tế bào Ich ở giai đoạn trophont gây tổn hại lớn cho các lá mang. Vì lá mang là nơi trao đổi khí của cá, chúng đảm nhiệm chức năng giống như những vùng bị tổn thương trong phổi bệnh nhân COPD. Do đó, cá bị Ich cũng bị suy giảm khả năng hô hấp. Đó là lý do thường khuyên sục khí thêm khi điều trị cá nhiễm Ich. Vấn đề là, giống như ở bệnh nhân COPD, tổn thương do Ich ở mang cá là vĩnh viễn và tùy mức độ nặng có thể ảnh hưởng đến cá ở các mức độ khác nhau trong suốt phần đời còn lại. Giống như ở người có nồng độ oxy trong máu giảm lâu dài, nó có thể dẫn đến tổn thương cơ quan quan trọng. Ich không chỉ là vài đốm trắng nhỏ sẽ biến mất khi dùng vài loại hóa chất.

Làm sao biết chạch của tôi không đủ oxy?

Bạn phải quan sát kỹ.

Như tôi đã nói ở đầu bài, hãy làm quen với hành vi bình thường của cá. Hãy làm quen với dáng vẻ và nhịp thở bình thường của chúng.

Dấu hiệu bồn chồn hoặc thở nhanh hơn tương đương với cảm giác bồn chồn bạn trải qua khi cảm thấy không thở được bình thường. Đây thường là những dấu hiệu giai đoạn đầu ở cá không đủ oxy. Thiếu oxy kéo dài hơn có thể biểu hiện bằng các dấu hiệu khác. Bất cứ khi nào cá sống tầng đáy lảng vảng gần mặt nước thì đó là dấu hiệu chắc chắn chúng đang thiếu oxy. Vì đó là mặt phân cách trao đổi khí nên nhiều khả năng chúng sẽ tìm thấy nhiều oxy ở đó hơn bất kỳ nơi nào khác. Cá không ngốc. Giống như bạn hay tôi, nếu cảm thấy không thở được trong một căn phòng, ta sẽ tìm không khí trong lành ở nơi khác. Chúng cũng sẽ làm vậy, và nếu tình hình thật sự tệ, chúng sẽ há miệng đớp khí ở mặt nước và cố hút không khí cùng với nước.

Tất cả các loài chạch đều thở bằng mang, nhưng một số có thêm phương thức thở phụ. Cá chạch bùn/chạch nhật (weather loach, Misgurnus anguillicaudatus) là một trong những loài phổ biến nhất, và chúng có thể thở bằng ruột. Chúng sẽ đớp không khí và thải ra qua hậu môn. Một con weather loach thường xuyên đớp khí có thể đang gặp mức O2 thấp trong bể và cần tìm hiểu nguyên nhân vì các cư dân khác cũng đang gặp nguy hiểm.

Cá có thể đớp khí ở mặt nước vì nhiều lý do.

• Mức oxy bão hòa không đủ
  • Kiểm tra xem có thiết bị tạo chuyển động nước nào trong bể bơm yếu đi không. Mảnh vụn thực vật hoặc những thứ tương tự có thể làm nghẹt cửa hút.
• Vi khuẩn nở hoa / bùng phát vi khuẩn (nước đục trắng)
  • Thường biểu hiện bằng lớp "váng" đục như sương nhìn thấy trong nước. Bản thân vi khuẩn tiêu thụ oxy và có thể làm quá tải khả năng của bể. Hãy kiểm tra xem có cá chết hoặc thức ăn thừa không. Kiểm tra hệ thống lọc xem có chất bị cuốn vào đang phân hủy không. Cần thay nước nhanh để đưa nước mới bão hòa oxy đầy đủ vào, và phải loại bỏ nguyên nhân gây ra vi khuẩn.
• Bệnh tật
  • Tìm các đốm hoặc bất cứ điều gì bất thường khác.

Bể thủy sinh

Nên khuyến khích bể trồng cây. Chúng không chỉ đẹp mắt hơn vốn có mà còn tăng khả năng xử lý/hấp thụ chất thải do cá tạo ra. Một số loại cây sẽ bị chạch tấn công, hoặc trực tiếp hoặc do bị nhổ bật gốc khi chúng hăng hái tìm thức ăn trong nền.

Một số người thích cây nhựa, nhưng họ bỏ lỡ mọi lợi ích sinh học của cây thật. Bể chạch của bạn sẽ tốt hơn khi có cây thật mọc trong đó. Cây hấp thụ carbon dioxide và tạo ra oxy qua quang hợp. Hầu hết chúng ta đều học về điều này ở trường. Vấn đề là quá trình này cần ánh sáng để hoạt động bình thường, và khi trời tối thì quá trình bị đảo ngược.

Do đó, rất có thể một bể ban đầu đủ oxy dần trở nên kém bão hòa và thậm chí xuống mức O2 thấp nguy hiểm khiến cư dân bị suy yếu. Đôi khi chúng tôi nghe nói có người chỉ bật thiết bị sục khí vào ban đêm trong bể thủy sinh để tăng xao động mặt nước. Họ không dùng chúng ban ngày vì muốn tránh thất thoát CO2 quá mức, vốn là thứ cây sử dụng.

Với các bể thủy sinh chuyên dụng có châm CO2, mong muốn cung cấp đủ CO2 cho cây và đủ oxy cho cá có thể đối nghịch trực tiếp, nên phải tìm một sự dung hòa nếu nuôi chạch trong bể. Nhìn chung nên thả với mật độ thấp hơn để có biên độ an toàn lớn hơn trong những giờ tối.

Nuôi chạch trong bể thủy sinh thường hạn chế lựa chọn loại cây có thể dùng vì nhiều loại cuối cùng sẽ thành "salad" cho chạch. Chạch, với nhu cầu oxy cao, phải là ưu tiên hàng đầu vì như bạn đã thấy trong bài này, không có chỗ cho các biện pháp nửa vời khi cung cấp đủ oxy cho cơ thể cơ bắp và năng động của chúng.

Không chỉ cá mới cần oxy

Dù trọng tâm chính trong bể luôn là cá, có một điều chúng ta không được quên là còn có những sinh vật khác trong bể cũng dùng oxy.

Hệ thống lọc và mọi bề mặt trong bể được bao phủ bởi hàng triệu triệu vi khuẩn nhỏ bé, tất cả đều giúp xử lý chất thải của cá. Hầu hết vi khuẩn tiếp xúc đều dùng oxy cho một phần của quá trình này. Có những vi khuẩn khác gọi là vi khuẩn kỵ khí hoạt động bên trong vật liệu lọc mà không cần oxy trong việc phân hủy chất thải, nhưng phần lớn vi khuẩn có lợi cần oxy.

Lọc thùng kín (canister) hoặc lọc treo HOB là nơi cư trú tốt cho vi khuẩn, nhưng hiệu suất xử lý chất thải cao nhất xảy ra ở lọc nhỏ giọt (trickle filter), nơi vi khuẩn tiếp xúc tối đa với không khí. Nếu bạn không có loại lọc như vậy thì cần nhớ rằng ngoài những con cá quý giá của bạn, vi khuẩn hỗ trợ hệ sinh thái của bể cũng phụ thuộc rất nhiều vào mức oxy đầy đủ để làm việc. Chúng cần oxy để khỏe mạnh không kém gì cá.

Khi mất điện, việc duy trì các vi khuẩn này cũng quan trọng. Nếu chúng được bảo vệ thì hiệu quả lọc sẽ được duy trì tốt về sau. Khi mất điện kéo dài, thường tốt nhất là ngắt lọc thùng khỏi hệ thống bể và mở nắp để không khí tiếp cận vi khuẩn bên trong bộ lọc, giữ cho chúng sống.

Khởi động lại bộ lọc vẫn đóng kín nắp sau thời gian dài mất điện có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng cho bể, vì tất cả các vi khuẩn có lợi đó giờ đã chết và đang phân hủy.

Lời kết

Hy vọng tôi đã chỉ ra nhiều yếu tố cần cân nhắc về oxy trong bể chạch của bạn. Nếu bể không đủ oxy, nó có khả năng ảnh hưởng đến mọi yếu tố trong sức khỏe và sự khỏe mạnh lâu dài của chạch. Hậu quả của việc giảm oxy sẽ khiến cá dễ mắc bệnh do suy yếu toàn thân, trong khi những con cá tương tự trong bể giàu oxy, được cho ăn cùng loại thức ăn, sẽ phát triển tốt và đủ khỏe để chống lại các nhiễm trùng nhẹ. Tôi thực sự tin rằng duy trì mức oxy cao trong bể, cùng với chất lượng nước tuyệt vời nhờ lọc hiệu quả và chế độ ăn lành mạnh, đa dạng là nền tảng của việc chăm sóc chạch tốt.

Giống như bệnh nhân được nhân viên cứu thương đánh giá. Nếu bể không đủ oxy thì lúc đó không còn gì khác quan trọng nữa. Hô hấp đầy đủ là điều quan trọng nhất đối với mọi sinh vật có xương sống. Bạn, tôi và những chú chạch của bạn.

Hãy thở thật tốt.

Martin Thoene.