Phân biệt giới tính và sinh sản của Pseudogastromyzon cheni

Pseudogastromyzon cheni sinh sản đều đặn trong bể nếu được cung cấp điều kiện phù hợp. Việc phân biệt đực cái khá dễ khi bạn đã biết cần nhìn vào đâu.

Phân biệt giới tính

Bụng của con cái rõ ràng đầy hơn con đực. Bụng cong lồi và phản chiếu ánh sáng ở giữa. Con cái có phần bụng rộng hơn ở điểm ngay sau gốc phía sau của vây ngực. Hãy nhìn vào mũi cá: ở những con đực cheni đang sinh sản, các nốt sần (tubercle) ở mũi phình to hơn. Bạn có thể thấy chúng ở hai bên mũi. Hãy so sánh với con cái: con cái có các nốt sần nhỏ hơn nhiều và không to lên khi trưởng thành sinh dục. Nhìn từ bên dưới, bạn chỉ vừa đủ thấy một cặp.

Ở đây, các nốt sần rất dễ thấy. Trong một bức ảnh đã chỉnh sửa, "vũ khí" này còn thấy rõ hơn nữa.

Con cái cũng có các nốt sần nhỏ ở mũi, nhưng chúng không phát triển như ở con đực khi đạt đến độ trưởng thành sinh dục.

Trong bức ảnh bên dưới, con cá phía trên là con đực thống trị trong bể. Con còn lại trông giống một con đực cấp dưới: nó có các nốt sần, nhưng nhỏ hơn đôi chút so với con kia.

Con đực nhìn nghiêng khá thon gọn. Lưu ý con bên dưới có độ tương phản giữa các màu sáng và tối trên thân giảm đi nhiều (so sánh với con đực thống trị ở trên). Con cái nhìn chung có màu ít tương phản như vậy. Nhìn chung, chúng có đường lưng cong cao hơn và thân đầy đặn hơn.

Tập tính ghép đôi

Tin tốt là P. cheni khá giỏi trong việc tự xác định ai là ai. Màn tán tỉnh của P. cheni gồm việc con đực nhảy múa quanh con cái được chọn (thường trên kính bể) và nhìn chung đi theo nó khắp nơi. Đến một lúc nào đó, con đực được con cái chấp nhận và con cái sẽ có xu hướng đi theo con đực. Hai con đối đầu nhau và cố leo lên trên nhau nhìn chung là những con đực đang tranh chấp lãnh thổ. Khi đó màu sắc trở nên đậm hơn và có thể chuyển sang dạng mà chúng ta gọi là "war paint" (màu chiến trận): phần phía trên sẫm lại còn hai bên thân nhạt hơn bình thường. Con đực sẽ dựng vây lưng đầy màu sắc để phô trương.

Sinh sản

Con đực thống trị thường là con sinh sản trong bể có nhiều con. Nó đào một hố dưới hòn đá bằng cách trượt lùi khỏi hòn đá và dùng đuôi quạt vật liệu nền đi.

Ở đây, một con đực trượt lùi theo kiểu điển hình từ viên sỏi đã chọn.

Sau đó con đực và con cái lần lượt trượt lùi vào hố, trứng được đẻ và thụ tinh. Con đực rồi phủ trứng lại. Có thể đào nhiều hố, nhưng nhìn chung dường như chúng chỉ chọn một hố.

Trứng khá lớn.

Sau khoảng 14 ngày, cá con nhỏ xíu chui ra từ lớp sỏi. Lúc đó chúng dài chỉ dưới khoảng 6 mm (1/4 inch) và bắt đầu gặm vi sinh vật trên các bề mặt trong bể.

Đây là ba cá con vừa chui ra khỏi lớp nền.

Khi bắt đầu sinh sản, chúng có thể lặp lại quy trình này vài tuần một lần. Vì vậy, bể của bạn có thể chứa cá con với nhiều kích cỡ khác nhau. Cá bố mẹ không ăn thịt cá con, và cá con sẽ lớn lên cùng bố mẹ miễn là có đủ thức ăn.

Đây là những cá con sinh cách nhau khoảng ba tuần.

Sự phát triển của cá con

Khi cá con bắt đầu hoạt động, chúng lớn nhanh. Ở kích thước khoảng 1 cm (3/8 inch), chúng có một đốm mắt nổi bật ở cuống đuôi, có lẽ để đánh lừa kẻ săn mồi.

Chúng mất khoảng 4–5 tháng để đạt 2,5 cm (1 inch) và đạt 4,5 cm (1,75 inch) sau một năm. Nhiều thế hệ Pseudogastromyzon cheni có thể sống chung với nhau. Dù dễ sinh sản, tốc độ lớn chậm khiến chúng ít có ý nghĩa xét từ góc độ nhân giống thương mại.