Set bể Iwagumi nano 20 lít với đá Seiryu và thảm HC Cuba

Iwagumi trong tiếng Nhật nghĩa là sắp đá. Bể theo kiểu này chỉ dùng đá làm bố cục, không có lũa, và thường chỉ trồng một loại cây phủ nền. Vì ít vật liệu nên đây là kiểu bể hợp cho người mới set bể lần đầu. Nếu bạn còn nền và cây từ bể cũ thì chi phí còn thấp hơn nữa.

Bài này đi qua từng bước set một bể nano 20 lít theo kiểu Iwagumi: đặt đá, đắp nền, trồng HC Cuba, đổ nước. Sau đó là những gì thường xảy ra trong tháng đầu, để bạn không hoảng khi thấy cây nổi hay tảo nâu xuất hiện.

Chuẩn bị bể và nền

Bể dùng ở đây dài 36 cm, sâu 22 cm, cao 26 cm, tức khoảng 20 lít. Bể làm bằng kính siêu trong, đường silicon rất mảnh nên nhìn gọn. Nếu bể đang nằm trên kệ cao hoặc chỗ chật, bạn nên bê ra bàn ăn hay bàn rộng để làm. Ngồi sắp đá và trồng cây cho thoải mái thì dễ làm kỹ hơn.

Nền trong bể là nền giữ lại từ bể trước. Lớp nền này vẫn còn dinh dưỡng và vi sinh có lợi, nên không cần bỏ đi. Lúc đầu cứ để nó làm lớp đỡ cho đá. Khi đổ nền, cố ý để phía trước thật thấp và phía sau cao lên. Độ dốc này làm bể trông sâu hơn và bố cục bớt phẳng.

Sắp đá theo kiểu Iwagumi

Đá dùng ở đây là đá Seiryu. Loại đá này có nhiều vân và góc cạnh, rất phổ biến trong giới chơi bố cục. Trình tự đặt đá như sau:

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:08 Đặt viên đá phụ cạnh đá chính lệch về một bên bể.
• Xem video từ ▶ 2:37 Ba viên đá Seiryu đã sắp xong, đá chính lệch sang một bên.

1. Chọn viên to và đẹp nhất làm đá chính. Đây là điểm nhìn của cả bể.
2. Đặt đá chính lệch sang một bên, không đặt chính giữa bể.
3. Thêm các viên phụ quanh đá chính cho đến khi thấy cân. Bể mẫu chỉ dùng ba viên.

Ba viên đá trông khá đơn giản, nhưng đây là bố cục ai cũng làm được. Bạn có thể thêm hay bớt đá tùy theo bể và theo mắt mình.

Đắp thêm phân nền và giữ nền không trôi

Sau khi đá đã đứng vững, đổ thêm phân nền mới lên trên. Lớp này có hai việc: phủ kín lớp nền cũ và làm dốc phía sau cao hơn nữa.

Trước khi trồng, xịt hoặc rót một ít nước cho lớp phân nền mới ẩm. Nền ẩm thì cắm cây dễ hơn.

Nền dốc cao lâu ngày có thể trôi dần về phía trước. Để chặn chuyện này, cắt vài dải nhựa từ một cái cốc nhựa rồi cắm xuống nền làm vách giữ. Mấy ngày đầu các dải nhựa còn lộ ra, nhưng cây lên thì sẽ che kín.

Chọn cây: HC Cuba hay Monte Carlo

Cây duy nhất trong bể là Hemianthus callitrichoides 'Cuba', dân chơi hay gọi là HC Cuba (dwarf baby tears). Thảm HC lấy lại từ bể cũ nên có sẵn nhiều cây, thảm sẽ kín khá nhanh. Nếu mua mới để làm theo, bạn cần khoảng 3 đến 4 cốc HC cho bể cỡ này.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:56 Cụm cây thảm xanh được tách nhỏ trên khay trước khi trồng.
• Xem video từ ▶ 4:45 Cây trồng thành từng cụm nhỏ đều nhau trên nền đất quanh đá.

HC Cuba là cây hơi khó. Nó cần châm CO2 và đèn đủ mạnh thì mới lên thảm đẹp. Người mới nên thử Micranthemum 'Monte Carlo'. Hai cây trông gần như anh em sinh đôi, Monte Carlo lá to hơn một chút và dễ trồng hơn.

Đổ nước và lắp thiết bị

Trồng xong thì bê bể về chỗ cũ rồi mới đổ nước. Phải đổ thật chậm. Dòng nước mạnh rất dễ xới tung nền, cây bị bật gốc và nổi lên mặt nước.

Khi nước đã đầy, lắp lọc và hệ thống CO2. Bể mẫu dùng lọc Dennerle Scapers Flow và đèn Aquagrow UNIQ nano. Sau đó chỉ việc chờ cây lên.

Tháng đầu sẽ diễn ra thế nào

Vài ngày đầu: cây nổi. Cuối mỗi ngày, các lá HC li ti bám đầy bọt oxy. Nhiều bọt quá thì vài mảng cây bị kéo nổi lên. Có thể cắm lại, nhưng ở bể mẫu cây không được cắm lại vì sợ động vào sẽ làm thêm nhiều mảng khác nổi theo. Nếu gặp cảnh này, bạn tự cân nhắc xem có nên động vào hay không.

Khoảng tuần thứ hai: tảo silic. Một lớp nâu (diatom) bắt đầu phủ lên đá và cây. Bể mới set gặp tảo silic là chuyện hoàn toàn bình thường. Cách xử lý là thả 2 con otocinclus, loại cá dọn bể rất thích ăn lớp nâu này. Chỉ vài ngày sau chúng đã ăn sạch được nhiều. Bạn có thể phụ thêm bằng một buổi vệ sinh bể.

Khoảng tuần thứ ba: phần lớn tảo silic đã hết. Lúc này bể mẫu được thả thêm tép đỏ (red cherry shrimp). Màu đỏ của tép nổi hẳn trên thảm xanh. Cá thì lúc đó chưa chọn loài nào.

Chăm sóc trong giai đoạn đầu

• Thay nước 2 lần mỗi tuần, mỗi lần khoảng 50%, có khi nhiều hơn.
• Châm phân nước mỗi ngày nhưng chỉ một lượng rất nhỏ. Bể mẫu dùng APT Complete.
• Chọn sủi CO2 hợp với bể. Ở đây sủi cũ được thay bằng sủi Aquario neo, loại không cần giác hút nên nhìn gọn trong bể nhỏ.

Trong video

• Xem video từ ▶ 7:23 Dùng ống xi phông thay nước trong bể thủy sinh mới setup.
• Xem video từ ▶ 7:57 Toàn cảnh bể sau khi thay nước, thảm cỏ xanh và đá gọn gàng.

Bắt đầu từ đâu

1. Kiểm tra xem còn nền hoặc cây từ bể cũ không. Nếu có, giữ lại dùng lại.
2. Chọn ba viên đá, đặt viên chính lệch tâm, rồi đắp nền dốc từ trước ra sau và chặn bằng dải nhựa.
3. Nếu chưa tự tin với CO2 và đèn, chọn Monte Carlo thay vì HC Cuba.
4. Đổ nước thật chậm, rồi thay nước hai lần mỗi tuần trong tháng đầu. Thấy tảo silic thì thả vài con otocinclus.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:42 Ba viên đá đặt trên nền đất, viên chính lệch tâm.
• Xem video từ ▶ 5:30 Bố cục đá với thảm cây xanh phủ nền trong bể.