Sinh sản cá chuột hề - Các nội dung liên quan

Sinh sản cá chuột hề - Các nội dung liên quan

Tác giả: Martin Thoene — chỉnh sửa lần cuối ngày 28/12/2006, 14:09

Bài viết dưới đây kể lại một bài báo đáng chú ý nhưng cần được xem xét với thái độ hết sức hoài nghi. Bài báo gốc được minh họa bằng những bức vẽ màu rất đẹp, vì tác giả cho rằng những bức ảnh ông chụp vào thời điểm đó không thể lấy lại được. Nguyên nhân là chúng được cất trong một nhà để xe mà lối vào bị chặn bởi một đống đất đá lớn.

Hơn 10 năm sau, những bức ảnh này vẫn chưa bao giờ được công bố.

Nguồn gốc: tạp chí Practical Fishkeeping, tháng 2/1996
Tóm tắt: Martin Thoene
Bình luận: Ken Childs
Đăng lần đầu trên Loaches Online năm 1998

Có người ở Anh thực sự đã cho cá chuột hề sinh sản!!! Chuyện này xảy ra vào năm 95/96, tôi không chắc chính xác thời điểm, nhưng thông tin lấy từ một bài trên tạp chí "Practical Fishkeeping" của Anh, số tháng 2/1996.

Tác giả là Granville Hammond của Devon Discus (người nhân giống cá đĩa). Ông nuôi cá chuột hề chung với cá đĩa, nhưng nhận thấy cá chuột hề giành hết thức ăn và làm cá đĩa lo lắng bằng cách dùng râu "quờ quạng" chúng vào ban đêm. Ông quyết định cho bạn bè phần lớn số cá chuột hề, chỉ giữ lại 4 con dài 11–13 inch (khoảng 28–33 cm) (những con cá chuột hề rất đẹp!).

Vào một ngày hè nóng bức, một người bạn đi làm về và thấy số cá chuột hề ông đang nuôi hộ đã ăn hết những con cá danio khổng lồ (Giant Danio) 4 inch (khoảng 10 cm) quý giá của mình!!! Chúng cư xử rất lạ, đi đi lại lại như thể đang bồn chồn (có lẽ do ăn quá nhiều!). Ông kiểm tra mọi thông số nước nhưng không thấy gì bất thường, ngoại trừ nhiệt độ cao hơn bình thường vài độ. Sau khi thay nước "mát", mọi thứ trở lại bình thường.

Hai tuần sau, 4 con cá của Granville đột nhiên bỏ ăn. Hôm sau chúng bắt đầu đi lại như người bạn của ông đã mô tả. Nước vẫn ổn, nhưng ông vẫn thay một ít vì yếu tố chung duy nhất với bể của người bạn là cả hai đều đã quá hạn thay nước. Cá bình tĩnh lại. Ông quyết định thử tái tạo tình huống này để xem hành vi có thay đổi lần nữa không. Ban đầu, nhiệt độ là 84°F (29°C), pH 6,8, amoniac và nitrit bằng 0, nitrat 25 ppm hoặc thấp hơn. Sau một tuần cho ăn nhiều, nhiệt độ là 82°F (28°C), pH 6,5, các chỉ số còn lại không đổi. Đến ngày thứ 12 chúng bỏ ăn và hành vi kỳ lạ quay lại. Nhiệt độ là 86°F (30°C), pH 6,3, các chỉ số khác không đổi, trừ nitrat tăng lên 50 ppm.

Nhớ lại vụ "sát hại" bất thường những con cá danio khổng lồ (Giant Danio), ông quyết định xem cá có hứng thú với ít cá white-bait đang để trong ngăn đá hay không. Chuyện xảy ra sau đó thật đáng kinh ngạc. Cá trở nên điên cuồng. Ông nói rằng "ăn cuồng loạn" vẫn còn là nói giảm. Chúng từ chối mọi thức ăn khác ngoài cá, ăn đến khi căng bụng, rồi vài giờ sau lại tiếp tục "đi săn".

4 tuần sau đợt cho ăn dồn dập này, những con cá chuột hề cái cao hơn con đực hơn 2 inch (khoảng 5 cm). Tất cả cá đều tăng gấp đôi chu vi thân (cũng không có gì lạ) và màu sắc đậm hơn. Nitrat vượt quá thang đo, nên ông lắp thêm một bộ lọc thùng (canister) có hạt nhựa loại bỏ nitrat. Lúc này pH là 6,1. Do bay hơi, mực nước đã giảm 3 inch (khoảng 7,5 cm). Đến đây ông nối bể trở lại hệ thống lọc trung tâm, cấp nước cho bể qua đường nước hồi dạng "vòi sen". Trong vòng 48 giờ, hành vi của cá trở lại bình thường. Sau khi cho ăn, hai con bơi lên mặt nước, quấn vào nhau và "phát tiếng click" với nhau (tôi chắc hầu hết người nuôi cá chuột hề đều đã nghe những âm thanh này). Chúng là một đực và một cái nhưng không có trứng nào được đẻ ra.

NHƯNG SÁNG HÔM SAU!!! Những quả trứng nhỏ, hơi ánh vàng nằm trên thành và đáy bể, cũng như trên một số ống nhựa dùng làm nơi trú ẩn cho cá. Nhiệt độ là 82°F (28°C), pH 6,7, amoniac và nitrit bằng 0, nitrat dưới 25 ppm trong bể nơi ông đặt các ống có trứng. Những con cá trông kiệt sức (rõ ràng là một đêm bận rộn!) bỗng tươi tỉnh lại và ăn sáng bằng chỗ trứng còn lại!

Hơn 450 cá bột nở ra và được cho ăn thức ăn lỏng chuyên dụng trong 2 tuần, bổ sung thêm thức ăn vảy nghiền nhỏ sau 10 ngày. Sau đó chỉ cho ăn thức ăn vảy nghiền, cá lớn nhanh cho đến khi ăn được vảy nguyên. Ở 6 tuần tuổi, chúng dài 1 inch (khoảng 2,5 cm) tổng chiều dài, sau đó tốc độ lớn chậm lại.

Một chi tiết thú vị là khi số cá này được phân phối đi khắp nước, người ta cho biết chúng kháng được bệnh đốm trắng và sống sót trong những bể mà các loài cá khác chết. Nếu suy đoán rằng điều kiện ngoài tự nhiên thay đổi theo mùa, thì có thể các tác động của hạn hán, nhiệt độ tăng, chất lượng nước kém hơn lý tưởng, mực nước giảm, rồi tiếp theo là mưa đã được tái tạo gần giống nhất có thể, và điều này đã kích thích cá vào chu kỳ sinh sản bình thường của chúng.

Rõ ràng đây là những con cá lớn tuổi, kích thước lớn. Cá chuột hề sống lâu và có lẽ phải đến vài tuổi mới thành thục sinh dục. Khẩu vị của chúng có thể thay đổi khi trưởng thành (nhiều loài cá đổi chế độ ăn khi lớn lên). Chỉ nhờ trao đổi thông tin thì kiến thức này mới lan rộng khắp thế giới.

Mới gần đây tôi đọc trên chính diễn đàn này rằng một số con cá chuột hề thật lớn được cho ăn cá vàng làm mồi, nên có lẽ tất cả chúng ta nên nhìn những người bạn nhỏ xinh có vằn của mình bằng một góc nhìn khác. Có thể các bạn cùng bể của chúng sẽ phải lo bị biến thành bữa ăn trong tương lai khi cá chuột hề lớn lên! Tôi đoán khả năng "sát hại" là có thật.

Mới tuần trước tôi ghé một cửa hàng địa phương có một bể hơn 50 con cá chuột hề con cỡ 1,5 inch (khoảng 4 cm). Một nhân viên đang cho chúng ăn bằng tay với thịt cá đông lạnh. Tôi đoán ai trong chúng ta cũng từng xem những bộ phim ngớ ngẩn về cá piranha tấn công, cái cảnh nước sủi bọt và sôi lên ấy. Tôi đã thấy đúng cảnh đó trong một bể cá chuột hề. Giờ tôi cho cá của mình ăn thịt cá, vì nghĩ rằng nếu chúng thích đến vậy thì biết đâu điều đó sẽ khiến chúng thôi nhìn mấy con cá tetra của tôi bằng ánh mắt đáng ngờ!

Martin.

Bình luận của Ken Childs

Tôi vừa đọc bài về việc cho cá chuột hề sinh sản. Thật thú vị! Tác giả nói rằng cá có lẽ phải vài tuổi mới thành thục sinh dục. Tôi biết có những con cá chuột hề chắc chắn trên 40 tuổi trong một bể trưng bày 1.000 gallon (khoảng 3.800 lít) tại một cửa hàng bán lẻ. Những con cá này dài khoảng 5 inch (khoảng 13 cm) khi được mua lần đầu vào năm 1948 (tôi thấy chúng vào năm 1988). Đến năm 1988 chúng dài khoảng 12 inch (khoảng 30 cm).

Một số người tôi quen đang thử kích thích sinh sản bằng tiêm hormone cho chúng chưa bao giờ tìm được cá thành thục nào nhỏ hơn 7 inch (khoảng 18 cm). Ngoài ra, kích thước tối đa của loài này thường được nêu là khoảng 12 inch. Cá nhân tôi từng đo một con dài 15 inch (khoảng 38 cm), nên nhiều khả năng ngoài tự nhiên còn có những con lớn hơn. Lý do những con lớn hiếm khi được thấy bên ngoài Indonesia là chi phí vận chuyển hàng không từ châu Á. Trong cùng một khoảng không gian, bạn có thể đóng gói 300 con cá cỡ 1,5 inch (khoảng 4 cm), nhưng chỉ đóng được 1 con loại lớn này.

Ken

Của: Ola Ahlander
Ngày 27 tháng 3 năm 2002

Bức ảnh này chụp hai con cá chuột hề lớn của tôi đã chết do một tai nạn với bộ lọc. Tôi không muốn vứt chúng đi, nên đã mổ một con ra và thấy nó đầy trứng! Tôi ngâm trứng vào formalin rồi đưa cho một người bạn làm việc tại bộ phận ngư học của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thụy Điển, nơi chúng hiện được bảo quản vĩnh viễn (đó là lý do màu sắc đã mất). Trước khi bảo quản, trứng có màu xám xanh lục. Dù từ đây đến việc cho sinh sản vẫn còn một bước dài, nhưng nó cũng mang lại chút hy vọng, phải không? Tôi vẫn còn 12 con cá chuột hề nữa có kích thước gần bằng. Biết đâu một ngày nào đó...

Ola Ahlander

Ghi chú của biên tập viên: Việc con cá chuột hề này có trứng bên trong là điều đáng chú ý, và nếu so sánh các con cá, có thể thấy những khác biệt về hình dạng cơ thể có thể liên quan đến giới tính.

Phần lớn nội dung trên được đăng cách đây vài năm. Kể từ đó, việc cho cá chuột hề sinh sản bằng hormone đã trở thành hoạt động khá thường xuyên trong ngành cá cảnh. Chúng được nhân giống ở một số nơi tại Đông Nam Á và ở Cộng hòa Séc.

Dưới đây là một số hình ảnh cá bột cá chuột hề của Heok Hee Ng.

< Quay lại danh sách bài viết

Nội dung liên quan

• Cá chuột hề (Chromobotia macracanthus)

Thao tác với tài liệu

• Gửi bài này