Sự khác biệt về màu sắc và hoa văn ở cá hổ (Clown Loach)

của Martin Thoene — chỉnh sửa lần cuối ngày 07/12/2008, 19:11

Bài viết giải thích các khác biệt về màu sắc theo vùng ở cá hổ, nguyên nhân khiến màu sắc thay đổi và các biến thể của hoa văn sọc.

Lý do có bài viết này

Trên diễn đàn Loaches On-Line, người ta liên tục đặt câu hỏi và thảo luận về màu sắc và hoa văn của cá hổ. Tôi đã cố gắng tổng hợp thông tin này để mọi người hiểu rõ hơn những khác biệt được bàn tới. Một bức hình nói lên cả ngàn lời, vì vậy tôi đã cố gắng minh họa các khác biệt màu sắc theo vùng ở loài này, cùng một ví dụ về cá "xám màu" (tiếng Anh: "Graying Out", cách chúng tôi quen gọi hiện tượng này). Giới hạn duy nhất về độ chính xác là bút màu của tôi và độ chính xác khi quét bức tranh. Tuy vậy, nó vẫn là một tài liệu tham khảo hữu ích. Một số cá có hoa văn sọc rất khác so với "chuẩn" thông thường, và tôi đã cố gắng minh họa các kiểu hoa văn cơ bản khác nhau.

Khác biệt màu sắc theo vùng

Cá hổ được tìm thấy khắp Borneo và Sumatra. Do các nhóm sinh sản bị tách biệt theo vùng, sự đa dạng sinh học nhất định đã dẫn đến những khác biệt rõ rệt, và có thể không dễ nhận thấy cho đến khi đặt hai con từ các vùng khác nhau cạnh nhau. Trong tất cả các ví dụ tôi từng thấy, cá từ Borneo nhìn chung kém sặc sỡ hơn cá từ Sumatra. Cá Sumatra dường như có vẻ ánh lên, rực rỡ hơn.

Tôi cho rằng cách nhận biết nhanh nhất là nhìn màu của vây bụng. Cá từ Borneo có vùng màu đen ở gốc và giữa vây, tia vây phía trước (tia cứng) thường có màu đỏ/cam, phần cuối vây trong suốt, màu khói hoặc hơi đỏ; trong khi ở cá Sumatra, toàn bộ vây có màu đỏ/cam.

Những khác biệt khác là vây lưng và vây hậu môn của cá Sumatra có ít màu vàng hơn ở mép trước so với cá Borneo. Ngoài ra, sọc sau kéo dài sang cuống đuôi ở cá Borneo, nhưng không ở cá Sumatra. Cá Sumatra thường có một ít màu đỏ từ vây đuôi lan vào cuống đuôi.

Cá hổ cũng đến từ Kalimantan, và cá ở đây về cơ bản giống cá Sumatra nhưng có màu đỏ đậm hơn. Bài viết gốc của thông tin này cho biết cá Sumatra có một dạng ánh bạc trên thân mà cá Kalimantan không có.

Hiện tượng "xám màu" (Graying Out)

Đây là thuật ngữ chúng tôi quen dùng ở đây để mô tả một trạng thái màu sắc đặc biệt ở cá. Người mới nuôi cá hổ luôn đăng những tin nhắn hoảng hốt, cho rằng cá mới của họ có vấn đề nghiêm trọng. Thông thường thì hoàn toàn không có vấn đề gì.

Cá hổ có thể thay đổi màu sắc trong một số giới hạn nhất định. Những thay đổi này có thể do tâm trạng, tính hung hăng, có thể là do stress và các yếu tố khác. Hình minh họa cho thấy một con cá ở tư thế hơi chúc đuôi xuống với các vây xòe ra. Tư thế này thường đi kèm với hiện tượng "xám màu" trong các cuộc đánh giả giữa những con cá hổ. Những cuộc đánh nhau này thường được gọi là "đấu tập" (sparring), và được dùng để xác định thứ bậc tự nhiên trong đàn. Có người cho rằng cá "xám" là cá cấp dưới (thứ bậc thấp) khi chúng giữ màu này trong thời gian dài, nhưng tôi nhận thấy con cá thống trị (đầu đàn) của tôi lại thường là con có màu này. Chúng có thể chuyển từ màu bình thường sang "xám" khá nhanh, đặc biệt vào giờ cho ăn, khi nhiều cuộc tranh giành nổ ra. Tùy vào ánh sáng bể, sự đổi màu này có thể tạo ra một vẻ ánh kim xanh lục trên toàn thân, rõ nhất trên các sọc. Viền của các sọc thường có vùng nhạt màu hơn so với phần còn lại của sọc.

Đây là sắc thái điển hình của hiện tượng "xám màu". Lưu ý viền sáng trên các sọc vốn có màu đen. Sự thay đổi màu lan cả sang các vây.

Dưới đây là loạt ảnh chụp trong một cuộc xung đột giữa hai con cá hổ. Lưu ý sự thay đổi màu sắc trong suốt cuộc đánh nhau và nhiều vết xước nhìn thấy trên thân chúng.

Con cá bên trái từng là cá đầu đàn nhưng đã bị lật đổ cách đây vài năm. Lưu ý các vây của con cá bên trái bị tổn thương và không bao giờ lành hẳn sau cuộc tranh giành quyền thống trị đó. Con còn lại là cá đầu đàn hiện tại trong nhóm. Lưu ý miệng cá đang há. Nhịp thở tăng mạnh trong những cuộc đánh nhau này. Các vây xòe ra là tư thế điển hình, có thể nhằm làm cá trông to lớn và đáng sợ hơn. Những con cá sẽ khoe dáng cạnh nhau để cố làm đối phương lùi bước mà không cần giao tranh thực sự. Con đầu đàn thường sẽ khác màu bình thường rõ rệt hơn con kia. Cuối cùng, hai con có thể lao vào nhau và thoáng khóa hàm. Đây lại là một phép thử sức mạnh. Con đầu đàn xám màu hoàn toàn. Lưu ý các vệt sẫm nhìn thấy trên hai bên thân; đó không phải vết xước thật, mà là các vết bẩn và tảo trên kính bể. Một kiểu va chạm cơ thể khác. Lưu ý con cá phía trước giờ có màu gần bình thường hơn. Đây là dấu hiệu nó đang thua và sắp lùi khỏi cuộc xung đột. Đến lúc này, cuộc xung đột gần như kết thúc.

Các biến thể sọc

Phần lớn cá hổ chúng ta thấy có hoa văn sọc "cổ điển" như trong các bản vẽ màu. Tuy nhiên, thỉnh thoảng cũng gặp một số biến thể khá kỳ lạ. Đây chỉ là những biến dị di truyền tạo ra hoa văn lạ. Tôi đã minh họa các biến thể phổ biến nhất mà tôi từng thấy. Chúng dường như chia thành 6 nhóm cơ bản, nhưng chắc chắn sẽ có các biến thể về kích thước đốm cũng như sự kết hợp của các hoa văn được nêu. Những con cá này giúp chủ dễ dàng nhận ra cá của mình, và sự độc đáo chỉ làm tăng thêm vẻ dễ thương của thú cưng.

Tôi tự đặt tên cho các biến thể để việc bàn luận về một kiểu hoa văn cụ thể sau này rõ ràng hơn khi mọi người đã nhớ chúng. Tuy nhiên, nếu ai có gợi ý tên tốt hơn cho kiểu nào thì có thể đổi.

A.) "Jigsaw" (ghép hình): tôi gọi đây là sọc thứ hai dạng ghép hình, vì sọc trông như một mảnh ghép hình.
B.) "3rd Stripe Fragmentation" (sọc thứ ba bị đứt đoạn)
C.) "2nd Stripe, Top & Bottom Spot" (sọc thứ hai, đốm trên và dưới): có đốm ở lưng và bụng.
D.) "Saddle" (yên ngựa): sọc thứ hai chỉ nằm trên lưng như một chiếc yên.
E.) "Side Spot" (đốm bên hông): dễ hiểu.
F.) "1-2 Join" (sọc 1-2 nối nhau): sọc thứ nhất và thứ hai nối nhau ở phía trên.

Ảnh cá hổ có hoa văn khác thường:

Cảm ơn những người đã đăng các thông tin nhỏ lẻ mà tôi dựa vào để viết bài này.

< Quay lại danh sách bài viết

Nội dung liên quan

Cá hổ (Chromobotia macracanthus)
Cá hổ có vây bất thường (Clown Loaches With Unusual Finnage)

Thao tác với tài liệu

Gửi bài này

Sự khác biệt về màu sắc và hoa văn ở cá hổ (Clown Loach)