Thảm tiền cảnh bị nhũn: nhổ bỏ và thay bằng HC Cuba

Thảm tiền cảnh đang phủ gần kín thì một loài trong thảm bắt đầu nhũn. Bạn cắt bỏ phần hỏng, cây ngưng được vài hôm rồi lại nhũn tiếp. Chuyện này khá hay gặp ở bể mới. Khi chưa tìm ra nguyên nhân mà lại cần bể đẹp đúng hẹn, ví dụ để đi thi, cách thực tế nhất là bỏ hẳn loài đó và trồng lại bằng một loại cây trải thảm khác.

Bài này kể lại một ca như vậy ở một bể thi mới set được khoảng ba tuần. Thảm trộn có Elatine hydropiper bị nhũn và được thay bằng HC Cuba (Hemianthus callitrichoides 'Cuba') lấy từ một bể khác. Bạn sẽ thấy cách đọc tình trạng bể, lúc nào nên quyết định thay và trình tự làm.

Bể ba tuần tuổi thường gặp những gì

Khoảng tuần thứ ba, bể bắt đầu lên rêu nâu, tức tảo silic (diatoms). Chỉ cần thả vài con cá Otocinclus và một ít tép cherry là rêu nâu bị ăn sạch gần như ngay. Đây là cách xử lý nhẹ nhàng và thường hiệu quả với bể mới.

Sau đó bể chỉ còn một ít rêu đốm xanh (green spot algae, GSA). Ở giai đoạn đầu, chừng đó rêu đốm xanh không đáng lo. Cây trong bể vẫn lên rất tốt, nên bể nhìn chung đang đi đúng hướng.

Thảm bắt đầu nhũn trông thế nào

Thảm tiền cảnh trồng trộn Eleocharis sp. mini với Elatine hydropiper. Cây hỏng chỉ có Elatine. Các bụi Elatine nhũn dần trong khi những cây xung quanh vẫn ổn.

Trong video

• ▶ 1:14Thảm tiền cảnh trộn Eleocharis mini và Elatine, vài bụi Elatine bắt đầu nhũn.
• ▶ 1:33Cận cảnh thảm cỏ, các bụi Elatine nhũn dần giữa cây xung quanh vẫn ổn.

Phản ứng đầu tiên là cắt tỉa sạch phần bị nhũn. Cây ngưng hỏng được một thời gian ngắn rồi lại nhũn tiếp. Nếu bạn đã cắt mà cây vẫn tiếp tục nhũn thì nguyên nhân gốc vẫn còn đó, cắt thêm cũng không giải quyết được.

Nguyên nhân có thể là gì

Ở ca này, nguyên nhân vẫn chưa rõ. Vài hôm trước khi cây nhũn, đầu ra của lọc đã được xoay lại một chút để đẩy nhiều CO2 hơn về phía hậu cảnh. Đó là thay đổi duy nhất trong bể, nên có thể nó là thủ phạm. Nhưng đây chỉ là phỏng đoán, ngoài ra chưa tìm được lý do nào khác.

Bài học rút ra là chỉnh đầu ra lọc, dù chỉ một chút, cũng làm thay đổi bể. Khi cây bắt đầu có vấn đề, bạn nên nhớ lại xem mấy hôm trước mình vừa đụng vào cái gì.

Khi nào nên thay thảm thay vì chờ

Nếu không gấp, bạn có thể chờ thêm để xem cây có tự hồi lại không. Ca này thì không chờ được, vì chỉ còn bốn tuần là đến hạn nộp bài thi. Cắt tỉa không hiệu quả, nguyên nhân chưa rõ, thời gian lại ít. Thế nên phương án được chọn là nhổ hết Elatine và trồng loài khác vào chỗ đó.

Nếu có sẵn một bể khác đang có thảm khỏe thì bạn lấy cây từ đó là nhanh nhất. Đổi lại, bể kia sẽ mất một phần thảm. Ở ca này người làm cũng khá tiếc khi phải bứt HC Cuba từ bể đang đẹp.

Các bước thay thảm

1. Nhổ bỏ toàn bộ Elatine hydropiper trong thảm, giữ lại phần Eleocharis mini.
2. Lấy một mảng HC Cuba từ bể khác đang có thảm phủ đẹp.
3. Chia mảng HC Cuba thành nhiều nhúm nhỏ.
4. Trồng từng nhúm vào những chỗ trống vừa nhổ trong bể thi.
5. Trồng xong thì thay một lượng nước lớn.

Trong video

• ▶ 3:16Thảm cỏ trong bể thi có lẫn chỗ trống cần nhổ và trồng lại.
• ▶ 5:48Tay cầm mảng HC Cuba xanh mướt chuẩn bị chia nhỏ.

Bước thay nước lớn sau khi nhổ trồng là thói quen chung của nhiều người chơi, vì lúc nhổ cây thường có vụn lá và cặn nền bay lên.

Thảm mới trồng trông ra sao

Ngay sau khi trồng, HC Cuba nằm rạp xuống và trông khá xấu. Lúc trước, khi Elatine chưa nhũn, thảm gần như đã phủ kín, nên nhìn lại càng thấy tiếc. Đôi khi chuyện này cứ xảy ra và mình không làm gì được.

Nhưng vài giờ sau nhìn lại thì quen mắt hơn, và bể trông khá ổn. Đừng đánh giá bố cục ngay lúc vừa trồng xong. Bạn nên để qua vài giờ rồi hãy quyết định có cần chỉnh thêm hay không.

Bắt đầu từ đâu

• Nếu bể mới lên rêu nâu, bạn có thể thả vài con Otocinclus và tép cherry trước khi nghĩ đến chuyện khác.
• Khi một loài trong thảm nhũn, hãy thử cắt bỏ phần hỏng trước. Nếu cây vẫn nhũn tiếp thì nhớ lại xem gần đây bạn vừa thay đổi gì trong bể, chẳng hạn hướng đầu ra lọc.
• Nếu cần bể đẹp đúng hạn, nhổ hẳn loài bị hỏng và trồng lại bằng cây khỏe chia thành nhúm nhỏ, rồi thay nước lớn.

Trong video

• ▶ 0:44Bể thủy sinh có thảm cây xanh, lũa và đá bố cục đẹp.