แอนซิสตรัส สตาร์ไลท์

Ancistrus dolichopterus หรือแอนซิสตรัส สตาร์ไลท์ (L183) เป็นปลาซัคเกอร์กลุ่มบริสเทิลโนส (Bristlenose) ที่น่าจะเป็นปลาถิ่นเดียวของแม่น้ำรีโอเนโกร (rio Negro) ตอนกลางและตอนล่างในบราซิล อาศัยอยู่ในลำธารน้ำดำ (blackwater) ชื่อนี้เคยถูกใช้เรียกปลาบริสเทิลโนสทั่วไปและปลาชนิดอื่นที่คล้ายกัน ส่วนตัวปลาชนิดนี้เองกลับถูกเรียกว่า A. hoplogenys และเอกสารจำนวนมากก็สับสนระหว่างปลาเหล่านี้ ปลาชนิดนี้ต่างจากปลาร่วมสกุลทุกชนิดตรงที่มีก้านครีบอ่อนที่ครีบหลัง 9 ก้าน และหวงถิ่นกับปลาชนิดเดียวกันและปลาที่มีรูปร่างคล้ายกัน

• ขนาดสูงสุด: 20 cm SL
• ขนาดตู้ปลา: 120 × 45 cm
• อุณหภูมิ: 26–30 °C
• ค่า pH: 5.0–7.0
• ความกระด้าง (GH): 1–10 dGH

ตู้ปลาที่มีขนาดฐาน 120 × 45 cm หรือเทียบเท่า ควรเป็นขนาดเล็กที่สุดที่จะพิจารณา ปริมาตรประมาณ 243 ลิตร

• อุณหภูมิ: 26–30 °C
• ค่า pH: 5.0–7.0
• ความกระด้าง (GH): 1–10 dGH

เลี้ยงไม่ยากหากจัดสภาพแวดล้อมได้ถูกต้อง ขอแนะนำอย่างยิ่งให้เลี้ยงในตู้ที่จัดเลียนแบบลำธารในป่า ใช้พื้นทราย และมีรากไม้และกิ่งขอนไม้วางพันกันไปมา

แสงไฟให้ค่อนข้างสลัวได้ เว้นแต่ต้องการปลูกไม้น้ำ ซึ่งควรเป็นชนิดที่เกาะติดกับวัสดุตกแต่งได้ และการใส่ใบไม้แห้งสักสองสามกำมือจะช่วยให้ตู้ดูเป็นธรรมชาติสมบูรณ์ขึ้น ทั้งยังเป็นที่หลบซ่อนเพิ่มเติมด้วย

เช่นเดียวกับปลาหลายชนิดที่มาจากแหล่งน้ำธรรมชาติที่สะอาดบริสุทธิ์ ปลาชนิดนี้ทนต่อการสะสมของของเสียอินทรีย์ได้ไม่ดี และต้องการน้ำที่สะอาดมากจึงจะเติบโตได้ดี

ด้วยเหตุนี้จึงไม่ควรปล่อยลงตู้ที่ระบบกรองยังไม่เซ็ตตัว (วงจรไนโตรเจนยังไม่สมบูรณ์) เลย และจะปรับตัวได้ง่ายที่สุดในตู้ที่เซ็ตตัวแล้วและมีสภาพคงที่

ปลาในธรรมชาติน่าจะเป็นปลากินทั้งพืชและสัตว์ที่หากินไปเรื่อย ๆ แต่ชอบกินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในน้ำและอาหารทำนองนั้นมากกว่า

ในตู้ปลาจะเติบโตได้ดีที่สุดเมื่อได้รับอาหารที่หลากหลาย เช่น อาหารปลาแบบแห้งชนิดจม ไรแดง (Daphnia) แช่แข็ง ลูกน้ำ หนอนแดง (ตัวอ่อนแมลงวันน้ำ chironomid) และกุ้ง รวมถึงผลไม้สด มันฝรั่งลวกพอสุก เป็นต้น

อาหารทำเองที่ผสมวัตถุดิบธรรมชาติหลายอย่างแล้วใช้เจลาตินยึดให้เกาะกันมีประโยชน์มาก เพราะปรับสูตรให้มีทั้งผักสด สาหร่ายสไปรูลินา และวัตถุดิบประเภทเนื้อได้

ค่อนข้างรักสงบ แต่หวงถิ่นกับปลาชนิดเดียวกันและปลาที่มีรูปร่างคล้ายกัน

ปลาเพศผู้ที่โตเต็มวัยมีหนามเล็ก (odontodes) ที่พัฒนาเต็มที่บนครีบอกและแผ่นปิดเหงือก และมีหนวดเนื้อ (tentacles) บนหัว ขณะที่ปลาเพศเมียไม่มี

วางไข่ในโพรง โดยปลาเพศผู้เป็นผู้ดูแลไข่และลูกปลา

ข้อมูลที่มีรายงานไว้ยังไม่ตรงกัน บางแหล่งระบุว่าเป็นปลาถิ่นเดียวของแม่น้ำรีโอเนโกรตอนกลางและตอนล่าง รัฐอามาโซนัส ประเทศบราซิล ขณะที่บางแหล่งอ้างว่าพบได้ในกายอานาด้วย หรือมีการกระจายพันธุ์กว้างกว่านั้นในลุ่มน้ำแอมะซอน

ข้อมูลแบบแรกดูมีความเป็นไปได้มากที่สุด และความสับสนนี้ส่วนใหญ่มาจากการที่ปลาชนิดนี้ถูกระบุชนิดผิดมาหลายสิบปี (ดูที่ 'หมายเหตุ')

ถิ่นที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) ระบุไว้เพียงว่า 'Manaus, Brazil'

อาศัยอยู่ในลำธารและลำน้ำสาขาที่มีน้ำไหลและเป็นน้ำดำที่มีสภาพเป็นกรด

ปลาชนิดนี้มักถูกระบุชนิดไม่ถูกต้อง โดยชื่อของมันถูกนำไปใช้เรียกปลาบริสเทิลโนสทั่วไปที่ยังระบุชนิดไม่ได้และปลาชนิดอื่นที่คล้ายกัน ส่วนตัวปลาชนิดนี้เองกลับถูกเรียกว่า A. hoplogenys และได้รับรหัส L-number เป็น L183

ภาพและข้อมูลที่ใช้อธิบายปลาชนิดนี้ในเอกสารส่วนใหญ่ที่มีอยู่ยืนยันถึงความสับสนนี้

ปลาชนิดนี้ต่างจากปลาชนิดอื่นทั้งหมดในสกุลเดียวกันตรงที่มีก้านครีบอ่อนที่ครีบหลัง 9 ก้าน

Ancistrus เป็นสกุลที่มีความหลากหลาย ปัจจุบันมีชนิดที่ได้รับการยอมรับมากกว่า 60 ชนิด กระจายพันธุ์ตั้งแต่ปานามาในอเมริกากลางไปจนถึงลุ่มน้ำรีโอเดลาปลาตา (Río de la Plata) ในอาร์เจนตินา

ปลาในสกุลนี้แยกจากปลาวงศ์ Loricariidae อื่น ๆ ได้จากการมีหนามที่แผ่นใต้แก้ม (interopercular spines) ที่พัฒนาเต็มที่ และไม่มีแผ่นเกล็ดแข็งและหนามเล็กที่ขอบหน้าของจะงอยปาก ซึ่งมีหนวดเนื้อปกคลุมแทน

• Stawikowski, R., A. Werner and I. Seidel (2004). DATZ Special: L-Numbers. DATZ, 1-132
• Reis, R. E., S. O. Kullander and C. J. Ferraris, Jr. (eds) (2003). Check list of the freshwater fishes of South and Central America. CLOFFSCA. EDIPUCRS, Porto Alegre, i-xi + 1-729
• Ferraris, C. J., Jr. (2007). Checklist of catfishes, recent and fossil (Osteichthyes: Siluriformes), and catalogue of siluriform primary types. Zootaxa 1418, 1-628