Cá bám suối chấm

Chúng cần nước rất sạch, tốt nhất là chảy mạnh, nhiệt độ trong khoảng 22–28°C. Trong khoảng này, bạn nên giữ ở mức giữa. Ngoài tự nhiên, nước nơi chúng sống rất mềm và thường có tính axit, nhưng nuôi trong bể thì không nhất thiết phải như vậy. Dù vậy, trong giai đoạn cá mới về làm quen bể, chỉnh thông số nước gần với tự nhiên có thể sẽ có ích.1

Gastromyzon có môi sừng, chúng dùng nó để cạo lớp bám trên đá và rễ cây. Có điều chúng không chú ý mấy đến tảo, mà chủ yếu tìm các sinh vật nhỏ li ti trong lớp bám đó. Cá rất dễ cho ăn, loại thức ăn nào cũng nhận. Hợp nhất với chúng là thức ăn đông lạnh cỡ nhỏ.1

Cá cùng loài sống hòa thuận với nhau. Có xô xát thì cũng luôn vô hại. Chúng không để ý gì đến các loài khác.1

Con cái to hơn con đực. Con đực có một vảy tuyến lớn ở gốc vây bụng, và đây là điểm để phân biệt với con cái.1

Theo những gì đã biết, cá đẻ trên nền sỏi thô. Trứng phát triển trong các khe hở giữa những viên sỏi. Các loài Gastromyzon không chăm sóc trứng và cá con.1

Năm 1961 có một bài tổng quan về các loài cá bám suối thuộc giống Gastromyzon ở Borneo. Bài này phân biệt năm loài là G. pauciradiatus, G. nieuwenhuisii, G. fasciatus, G. punctulatus và G. borneensis. Đến năm 2006, nhóm cá này ở Borneo có thêm một đợt rà soát mới, và số loài bùng nổ thật sự. Riêng giống Gastromyzon hiện đã có 36 loài được biết ở Borneo! Trong năm loài ban đầu, hai loài nay đã chuyển sang Neogastromyzon (nieuwenhuisii và pauciradiatus). Như vậy có đến 33 loài, vốn bị gộp vào 3 loài trong các đợt nhập trước đây, giờ phải định danh lại! Chuyện này không dễ như mọi người tưởng. Nhiều đặc điểm phân loài chỉ nhận ra được trên mẫu vật đã xử lý đặc biệt. Ngay cả khi có mẫu như vậy, người định danh cũng phải rất nhiều kinh nghiệm mới không nhầm.

Trên thị trường cá cảnh lúc nào cũng có hai loài có đốm trông cực kỳ giống nhau là Gastromyzon ctenocephalus và G. scitulus. Ngày trước người ta chỉ biết một loài có đốm là G. punctulatus, nên suốt mấy chục năm cả hai loài đều mang tên G. punctulatus. Thực ra G. punctulatus có "đỉnh đầu và vùng xương sống với các đốm nhỏ, tròn, sáng trong một mạng lưới tối" (Inger & Chin, 1961). Loài này có lẽ chỉ được nhập về rất hãn hữu, nếu có. Còn G. ctenocephalus và G. scitulus thì có đốm sáng trên nền tối đồng màu. Tùy tâm trạng của cá, màu nền có thể thay đổi từ nâu nhạt đến đen đậm. Người ta cho rằng có thể phân biệt hai loài này khi chúng xòe vây. Lúc đó sẽ thấy G. ctenocephalus có các sọc xanh lam nằm ngang ở vây đuôi và các đốm xanh lục óng ánh ở vây lưng. G. scitulus thì có đốm xanh lục óng ánh ở vây đuôi, còn vây lưng không có hoa văn màu nào. Tiếc là cá đâu có xòe vây theo ý mình. Hơn nữa còn rất nhiều dạng trung gian, kể cả trong cùng một đợt nhập. Những con cá minh họa ở đây giống G. ctenocephalus nhất. Dù sao thì hàng nhập về khá thường xuyên là một mớ lẫn đến năm loài cá bám suối, nên trên thị trường những con cá này vẫn cứ được bán dưới tên Gastromyzon punctulatus.1