Cá barb thủy tinh Ấn Độ

• Kích thước tối đa: 60 mm SL
• Kích thước bể: 120 × 30 cm
• Nhiệt độ: 18–24°C
• pH: 6,0–8,0
• Độ cứng: 2–12 dGH

Bể cần có nắp đậy kín vì loài này nổi tiếng hay nhảy. Nắp phải thật khít, vì đây là loài nhảy rất giỏi.

Cá barb thủy tinh Ấn Độ (Laubuka laubuca) là một loài cá chép, có thể là loài đặc hữu của hệ sông Hằng–Brahmaputra ở miền bắc Ấn Độ, Bangladesh và Nepal. Trước đây người ta cho rằng nó có mặt khắp tiểu lục địa Ấn Độ và phần lớn Đông Nam Á. Thực tế vùng phân bố của nó có vẻ hẹp hơn nhiều, và nhiều con bán ngoài tiệm có lẽ là L. siamensis. L. laubuca có đốm vai tròn dạng mắt (ocellated), kèm một sọc mảnh, khá mờ, bị các vạch dọc cắt ngang. Loài này còn có các tên khác là 'Indian hatchet fish' và 'winged danio'.

Bể nhỏ nhất nên dùng là bể có đáy 120 × 30 cm hoặc tương đương. Thể tích khoảng 108 lít.

• Nhiệt độ: 18–24°C
• pH: 6,0–8,0
• Độ cứng: 2–12 dGH

Loài này sống tốt trong phần lớn các bể lớn được chăm sóc chu đáo. Tuy vậy, hợp nhất với nó vẫn là bể set theo kiểu sông suối chảy chậm. Nền nên là đá và sỏi đủ cỡ, thêm vài tảng đá lớn bị nước bào mòn nhẵn.

Bạn có thể bày thêm cành lũa, rồi buộc các loại cây như Microsorum, Bolbitis hay Anubias lên lũa đá. Trong bể như vậy, cá bộc lộ tập tính tự nhiên hơn. Bạn cũng có thể nuôi chung chúng với các loài khác ưa điều kiện tương tự.

Giống nhiều loài cá sống ở nước chảy, cá chịu kém khi chất thải hữu cơ tích tụ. Muốn cá khỏe thì nước lúc nào cũng phải thật sạch. Bể cũng phải có nắp đậy thật khít vì loài này nhảy rất giỏi.

Ngoài tự nhiên, cá kiếm ăn ở mặt nước. Chúng săn các loài động vật không xương sống sống trên cạn lẫn dưới nước. Trong bể, cá chịu ăn thức ăn khô có cỡ vừa miệng. Dù vậy, bạn vẫn nên cho ăn đều đặn các loại mồi sống và đông lạnh như Daphnia, Artemia, ấu trùng muỗi (trùng huyết) và các loại tương tự.

Đây không phải loài hung dữ. Bạn có thể nuôi chung nó với nhiều loài cá chép, cá chạch, cichlid, cá da trơn và characin. Dù vậy, như mọi lần chọn cá cho bể cộng đồng, bạn vẫn phải tìm hiểu kỹ từng loài trước.

Bản tính của loài này là sống đàn. Tốt nhất bạn nên nuôi một đàn ít nhất 8–10 con. Đàn đông thì cá bớt nhát, và bể cũng trông đẹp, tự nhiên hơn hẳn.

Cá cái trưởng thành có thân cao hơn thấy rõ và thường lớn hơn cá đực một chút.

Đây là loài đẻ trứng rải điển hình và không chăm con. Có vẻ cá đẻ thành từng mẻ khoảng 30 trứng, thường vào lúc rạng sáng hoặc chạng vạng. Trứng nở sau khoảng 24 giờ.

Loài này có thể chỉ có ở miền bắc Ấn Độ, Bangladesh và Nepal. Các ghi nhận ở Sri Lanka, miền nam Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam, Malaysia và Indonesia có vẻ là của những loài khác (xem phần 'Ghi chú').

Địa điểm thu mẫu chuẩn là 'các ao ở phía bắc Bengal'.

Cá sống ở các con suối nhánh nhỏ, ao nước ngọt, kênh rạch, ruộng lúa và những vùng nước lặng khác. Lúc nào người ta cũng thấy chúng bơi thành đàn ở sát mặt nước hoặc ngay bên dưới.

L. laubuca có nhiều tên thường gọi tiếng Anh, trong đó có 'Indian hatchet fish' và 'winged danio'.

Trước đây người ta cho rằng loài này phân bố khắp tiểu lục địa Ấn Độ và phần lớn Đông Nam Á. Nhưng có vẻ nó chỉ sống trong hệ sông Hằng–Brahmaputra. Chẳng hạn, năm 2008 có ba loài Laubuka mới được mô tả từ Sri Lanka, và cả ba có thể từng bị gọi chung là L. laubuca. Tên L. siamensis cũng đã được công nhận lại. Hiện tên này dùng cho các quần thể ở lưu vực Mekong thuộc Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam, cùng lưu vực Chao Phraya và các hệ sông khác ở Thái Lan và bán đảo Malaysia. Vị trí phân loại của các quần thể ở miền nam Ấn Độ và Myanmar thì vẫn còn phải làm rõ.

Nhìn vào vùng phân bố của L. siamensis, nhiều khả năng phần lớn cá trên thị trường cá cảnh là loài này chứ không phải L. laubuca. Có thể phân biệt hai loài qua kiểu màu. L. siamensis có một sọc đen chạy giữa thân ở nửa sau cơ thể (ở cá sống, sọc này ánh xanh lam óng). Sọc kết thúc bằng một đốm hình bầu dục trên cuống đuôi, trong khi đốm này ở L. laubuca có hình tròn. Ở nửa trước thân, thay cho sọc là một loạt vạch dọc mờ. Đốm vai của L. siamensis nằm dựng đứng và không có dạng mắt, còn ở L. laubuca thì đốm vai tròn và có dạng mắt.

Ở cá sống, sọc phía sau của L. siamensis hiện rõ và không bị vạch dọc nào cắt ngang. Ở L. laubuca, sọc đen mờ hơn, mảnh hơn nhiều và bị các vạch dọc không đều cắt ngang suốt dọc thân. Tuy vậy, một số con hiện đang được xếp vào L. laubuca có vẻ hoàn toàn không có sọc đen.

L. laubuca khác mọi loài còn lại trong chi ở những đặc điểm sau. Cá có một đốm vai màu đen và một đốm đen khác trên cuống đuôi. Hai đốm nối với nhau bằng một sọc đen mảnh, mà ở nửa trước thân có thể chỉ thấy lờ mờ. Hàm dưới không có lớp nốt sần dày. Chiều cao thân bằng 29–32% SL. Vây hậu môn có 17–19 tia phân nhánh. Đường bên có 31–37 vảy, phía trên đường bên có 6–9 hàng vảy, và trước vây lưng có 15–21 vảy.

Suốt nhiều năm, tên chi hay được viết là 'Laubuca'. Nhưng nay đã xác định Bleeker dùng cách viết 'Laubuka' trước, nên cách viết này được ưu tiên.

Theo các nghiên cứu phát sinh loài gần đây, trong số các loài cá chép, Laubuka có họ hàng gần với các chi Chela, Malayochela và Devario. Những nghiên cứu này cũng ủng hộ chuyện tách nhóm Chela vốn lớn hơn nhiều trước kia thành ba chi Chela, Malayochela và Laubuka. Cũng có ý kiến cho rằng L. dadiburjori không phải họ hàng trực tiếp của các loài Laubuka khác và có thể nên được xếp vào một chi riêng.