Cá bảy màu Full Red (Full Red Guppy)

Nguồn gốc

Full Red là một dòng cá bảy màu (Poecilia reticulata) mà người nuôi giữ trong bể và chọn lọc để lấy màu đỏ. Không có ghi chép nào cho biết ai tạo ra dòng này hay vào năm nào.

Chuyện xuất xứ thì mỗi nguồn nói một kiểu. Có nguồn nói cá đến từ Thái Lan. Một shop viết trong bài là Thái Lan và Đài Loan, nhưng trang sản phẩm của chính shop đó lại ghi Việt Nam. Một bài viết tiếng Việt khác cũng ghi xuất xứ Việt Nam. Bạn nên coi các thông tin này là lời kể của người bán, chưa ai xác nhận.

Riêng dạng Albino Full Red (mắt đỏ), một shop ở Mỹ gọi đây là dòng màu mới, chỉ mới có hàng gần đây.

Nhận biết và các dòng

Một con Full Red đúng chuẩn đỏ tươi toàn thân và toàn bộ vây. Cá đực nhỏ hơn và đỏ đậm hơn. Cá cái to hơn, màu nhạt hơn và có bụng trắng. Ở dạng albino, con đực đỏ cả thân lẫn vây, còn con cái có thân màu nâu nhạt hoặc gần trong, chỉ vây là đỏ.

Khi chấm cá, người chơi nhìn độ đỏ có đều và rực từ thân ra tới vây không. Với dạng albino thì mắt phải đỏ. Nên chấm trên con đực đã trưởng thành, vì cá non còn đổi màu khi lớn.

Các dòng phụ hay gặp:

• Full Red mắt đỏ: dạng albino, mắt đỏ, thân và vây đỏ.
• Full Red mắt đen: Full Red mắt đen, không phải albino.
• Wild Red: dạng mắt đen, người ta mô tả là đỏ đậm hơn Albino Full Red.
• Full Red BDS (Big Dorsal): vây lưng to, xòe như quạt. Vây lưng càng rộng thì càng được giá.
• Full Red Ribbon (RB): có các tua dài như dải ruy băng mọc dưới bụng, kéo dài về tới đuôi.
• Full Red HTD (vây lưng cao) và Swallow: các dạng vây khác đang bán ở Việt Nam.

Albino Full Red cũng có hàng dạng ribbon và vây lưng cao.

Nuôi thế nào

Các nguồn ghi thông số nước khác nhau khá nhiều:

Thông số	Các mức nguồn ghi
Nhiệt độ	20–30°C, 22–28°C, 22–30°C, 24–26°C
pH	6–8, 6.5–7.5, 7–7.4
GH	8–12
Kích thước cá	4–7 cm theo một nguồn, 3–4 cm theo nguồn khác

Full Red khó tính hơn cá bảy màu thường. Cá nhạy với thời tiết và thay nước, và dễ sốc khi chuyển sang bể khác. Một shop chấm độ khó 8/10 và khuyên dành cho người có kinh nghiệm. Khi mới mang cá về, bạn nên tắt đèn hoặc để đèn tối, rồi thả cá từ từ. Ánh sáng mạnh là thủ phạm hay gây sốc, nhất là ngay sau khi chuyển bể.

Dạng albino nhìn kém hơn cá thường. Vì thế bạn nên để đèn dịu, trồng nhiều cây cho cá trốn và đừng nuôi chung với cá hung dữ. Nếu nuôi để giữ dòng albino, một nguồn khuyên tối thiểu 60 lít cho mỗi dòng.

Cá nuôi được trong bể thủy sinh, chậu, bể xi măng hay thùng xốp. Nhớ thả thêm cây để cá có chỗ ẩn. Một người chơi còn dặn đừng để nước mưa lọt vào bể nuôi các dòng mắt đỏ như Full Red.

Cá ăn tạp. Bạn có thể cho ăn trùn chỉ, trùng huyết, lăng quăng, artemia và cám viên hay cám mảnh loại nhỏ, miễn đừng cho ăn quá nhiều. Mỗi ngày cho ăn một đến hai lần, mỗi lần không quá 15 phút, sau đó vớt thức ăn thừa ra. Thay nước khoảng hai lần mỗi tuần. Thức ăn giàu carotenoid làm màu đỏ lên đẹp hơn, nhưng gen mới quyết định con cá đỏ được tới đâu.

Full Red hiền, nuôi chung được trong bể cộng đồng với các loài cá điềm tĩnh.

Sinh sản

Full Red là cá đẻ con. Mỗi lứa khoảng 20–50 con theo một nguồn, 10–60 con theo nguồn khác. Cá cái bắt đầu đẻ lúc khoảng 2,5–3 tháng tuổi và cứ chừng ba tuần đến một tháng lại đẻ một lứa. Cá lớn ăn cá con, nên bạn phải tách cá con ra hoặc bỏ cây và đá vào bể cho chúng trốn.

Cá con sinh sản bình thường. Một shop nói cá con thường giữ được màu bố mẹ. Tuy vậy giữ dòng không đơn giản:

• Gen albino là gen lặn. Hai con bố mẹ cùng mang gen cho ra khoảng 25% con albino. Nếu lai với cá không albino thì đời F1 mất hẳn nét albino, phải tới F2 mới thấy lại.
• Đừng lai dòng Full Red với cá bảy màu đỏ hoặc hai màu khác dòng, vì màu đỏ sẽ bị nhạt đi.
• Một người chơi trên diễn đàn nghi ngờ dòng albino đỏ khó giữ thuần quá khoảng 75%.
• Cá cái dạng ribbon nên ghép với con đực vây thường.

Bệnh và vấn đề sức khỏe

Dòng albino được cho là yếu hơn cá bảy màu màu thường một chút. Khi nuôi albino khép kín trong một nhóm, cá dễ bị suy thoái do cận huyết. Người lai tạo thường thỉnh thoảng đưa vào cá albino từ dòng họ hàng để giữ cá khỏe. Lai cận huyết quá nhiều còn làm cá cong cột sống, đẻ ít con hơn và nhạt màu.

Ngoài ra, cá dễ sốc khi nước thay đổi đột ngột hoặc gặp ánh sáng mạnh.

Chọn mua

Chọn con khỏe, màu đẹp, và chấm màu trên cá trưởng thành chứ đừng dựa vào cá non. Một shop khuyên lúc đầu nên mua 3–5 cặp từ người bán uy tín.

Muốn mua albino thật thì nhìn mắt. Albino thật mắt đỏ. Có shop bán cá lutino, loại mắt sẫm màu, rồi gọi là albino. Bạn nên hỏi người bán xem có ghi chép nguồn gốc dòng cá hay không.

Giá dao động rộng, tùy dạng vây và dạng màu.

Tranh cãi

Một trang của người lai tạo ở Singapore cảnh báo rằng một số shop bán cá lutino như albino thật, và các shop bán đại trà hiếm khi ghi lại nguồn gốc di truyền của cá. Cũng trang này lưu ý rằng nuôi dòng albino khép kín trong một nhóm dễ gây suy thoái do cận huyết.