Cá cầu vồng Parkinson

Melanotaenia parkinsoni là một trong số ít loài cá cầu vồng có bán khá thường xuyên ở các cửa hàng cá cảnh. Cá có thể dài tới 14 cm, nhưng thường nhỏ hơn nhiều. Gerald Allen thu mẫu loài này lần đầu vào năm 1978 và mô tả khoa học vào năm 1980.

Cá rất giống các loài cá cầu vồng khác. Vì vậy, những con mua ngoài thị trường rất khó định danh, do không ai biết nguồn gốc tự nhiên của chúng. Giới chơi cá có một dạng màu đỏ tươi thay cho màu vàng hoặc cam. Theo những gì biết được đến nay, đây là dạng tạo ra qua lai tạo chọn lọc. Tuy vậy, từ một thời gian nay cũng có những dạng rất khó phân biệt với M. rubrostriata. Có con mang vây vàng trơn, đúng kiểu rất đặc trưng của M. parkinsoni. Nhưng cũng có con có vây lốm đốm chấm trên nền xanh lam hoặc xanh lam lục, giống như ở M. rubrostriata. Tất cả các màu này đều xuất hiện trong cùng một lứa.

Theo những gì biết được, trên thị trường chỉ có cá nhân giống, tức thế hệ sau của M. parkinsoni. Hiện chưa rõ những con vây đốm là hậu duệ của một đợt thu mẫu gần đây hơn, là kết quả của đột biến, hay là cá lai.

Loài này sống ở tỉnh Central của Papua New Guinea. Các mẫu vật đã xác nhận chỉ đến từ sông Kemp Welsh, có khi còn gọi là sông Wanigela.

Quần thể do Allen thu mẫu ban đầu có lẽ là nguồn gốc của phần lớn số cá đang nuôi trong bể khắp thế giới hiện nay. Quần thể này khác mọi loài khác ở chỗ vây chỉ có một màu cam hoặc vàng, kèm theo viền sẫm. Nửa thân sau có các sọc ngang màu vàng hoặc cam. Ở cá đực, những sọc này có thể nhập lại thành mảng lớn, và đặc điểm này cũng chỉ thấy ở M. parkinsoni. Ngoài những điểm đó, loài này rất giống M. rubrostriata, một loài phân bố rộng và cực kỳ nhiều biến dị. Khác biệt là M. parkinsoni về già không cao lưng bằng M. rubrostriata.

Nhiều loài cá cầu vồng lai được với nhau trong bể. Vì thế, người nhân giống có trách nhiệm chỉ để một loài trong bể sinh sản tại mỗi thời điểm. Nếu không, cá có thể lai tạp lẫn lộn và loài này có thể biến mất khỏi giới chơi cá trong một thời gian dài.