Cá cầu vồng sọc

Cá cầu vồng sọc (Melanotaenia trifasciata) là cá cầu vồng gốc Úc. Ngoài tự nhiên, bạn hay gặp chúng nhất ở các con suối có dòng chảy và các nhánh sông. Màu sắc và hoa văn của loài này khác nhau rất nhiều tùy nơi sống. Vì thế các dạng màu thường được bán kèm tên địa điểm thu thập ghi sau tên khoa học. Tuyệt đối không nuôi chung các dạng này trong một bể, vì chúng lai với nhau rất dễ. Người ta cho rằng nhóm này thật ra gồm nhiều loài, và nhiều khả năng chúng sẽ được phân loại lại.

• Kích thước tối đa: 15 cm SL
• Kích thước bể: 120 × 30 cm
• Nhiệt độ: 24–33°C
• pH: 6,5–8,0
• Độ cứng: 8–20 dGH

Đây là loài bơi nhiều, cần bể tối thiểu 120 × 30 × 30 cm, tức khoảng 108 lít.

• Nhiệt độ: ngoài tự nhiên dao động 24–33°C do thay đổi theo mùa. Trong bể, giữ ở 27–29°C là đủ.
• pH: ngoài tự nhiên từ 6,5 đến 8,0, nhưng cá thường sống ở nước hơi kiềm (pH trên 7,2).
• Độ cứng: 8–20 dGH

Giống phần lớn cá cầu vồng, loài này hợp nhất với bể trồng cây. Bạn nên trồng vài khu cây rậm và chừa những khoảng trống cho cá bơi. Dòng chảy có thể để từ yếu đến vừa phải. Có điều cây thủy sinh thường chỉ ưa dòng chảy rất nhẹ hoặc nước gần như đứng yên.

Cá không kén ăn và ăn được hầu hết các loại thức ăn khô, đông lạnh và sống. Muốn cá lên màu đẹp nhất thì nên cho ăn thức ăn sống thường xuyên.

Đây là loài rất hiền. Tuy vậy, chúng bơi nhanh và khá to con, nên có thể làm các loài cá nhỏ hơn hoặc bơi chậm bị rối. Những bạn cùng bể hợp với chúng gồm các loài cá cầu vồng khác cùng cỡ, cá characin, cá danio, cá barb, cá bống nước ngọt và các loài cá da trơn như Corydoras. Loài cá cầu vồng này khá nhát. Chúng sống khỏe hơn hẳn khi nuôi thành đàn ít nhất 6-8 con, càng đông càng tốt. Có đồng loại bên cạnh thì con đực cũng chịu khoe màu đẹp nhất. Dĩ nhiên, nuôi đàn thật đông thì bể cũng phải đủ rộng.

Con đực trưởng thành to hơn và màu rực rỡ hơn con cái. Càng lớn, con đực càng cao thân hơn hẳn con cái, vây lưng và vây hậu môn cũng dài ra. Riêng các quần thể ở sông Pascoe, Claudie và McIvor thuộc bang Queensland thì không có dáng thân cao đặc trưng này.

Giống các loài khác trong chi, cá cầu vồng sọc không khó cho đẻ. Chúng đẻ trứng rải rác, chỉ có khâu nuôi cá bột là hơi khó. Bể đẻ nên dài ít nhất 76 cm. Nước trong bể nên hơi cứng và kiềm, pH khoảng 7,5, nhiệt độ 26,5–29°C. Một lọc chạy bằng sủi khí loại nhỏ là đủ cung cấp oxy và tạo dòng chảy. Bạn nên thả thật nhiều cây lá nhỏ như rêu java, hoặc dùng búi sợi nylon cho cá đẻ. Bể đẻ không cần nền.

Tốt nhất là vỗ cá bố mẹ theo nhóm trong một bể riêng, cho ăn nhiều thức ăn sống và đông lạnh. Khi cá đã sẵn sàng, con cái sẽ tròn bụng thấy rõ, còn con đực thì gần như lúc nào cũng xòe vây khoe nhau. Lúc đó bạn chọn cặp mập nhất, màu đẹp nhất rồi thả sang bể đẻ. Nâng nhiệt độ lên một chút thường là đủ để kích cá đẻ. Cặp cá sẽ đẻ kéo dài vài tuần, ngày nào cũng đẻ một đợt trứng. Mỗi quả trứng có một sợi tơ nhỏ để bám vào cây hay vật thể trong bể.

Cá bố mẹ thường không ăn trứng, nhưng nuôi cá bột ở bể riêng vẫn dễ hơn. Vì vậy bạn nên kiểm tra cây hoặc búi nylon thường xuyên. Thấy trứng thì chuyển sang bể ương có nước lấy từ bể đẻ. Trứng nở sau 7-12 ngày, tùy nhiệt độ. Cá bột mới nở rất nhỏ, lúc đầu cần thức ăn cỡ trùng cỏ. Sau khoảng một tuần, chúng ăn được các loại mồi bơi lơ lửng như artemia mới nở. Không dùng thức ăn chìm, vì cá bột hầu như chỉ quanh quẩn sát mặt nước.

Úc.

Loài này sống ở nhiều kiểu môi trường như đầm lầy, đầm phá, hồ và sông. Dù vậy, chỗ hay gặp chúng nhất vẫn là các con suối có dòng chảy và các nhánh sông. Phần lớn những nơi này thay đổi theo mùa về nhiệt độ, mực nước và lượng phù sa lơ lửng trong nước. Cá thường núp dưới đám cây thủy sinh hoặc các vật chìm khác như thân gỗ dưới nước.

Màu sắc và hoa văn của M. trifasciata khác nhau rất nhiều tùy nơi sống. Điều quan trọng là không được nuôi chung các dạng khác nhau trong một bể, vì chúng lai với nhau rất dễ. Người ta thường phân biệt các dạng này bằng cách ghi thêm tên địa điểm thu thập vào sau tên khoa học. Có ý kiến cho rằng nhóm này thật ra gồm nhiều loài, và nhiều khả năng sớm muộn gì chúng cũng được phân loại lại.

Giống nhiều loài cá cầu vồng khác, cá trưởng thành hiếm khi có bán. Trong bể của các tiệm cá, bạn gần như chỉ thấy cá con, màu nhạt hơn nhiều. Cứ kiên nhẫn một chút, vì kể cả khi cho ăn tốt, cá vẫn có thể mất hơn 12 tháng mới lên đủ màu. Bù lại, bạn sẽ có một con cá trưởng thành đẹp tuyệt vời.