Cá chạch sông

Cá chạch sông (tyre-track eel), tên khoa học Mastacembelus armatus, là một loài cá chạch gai sống ở Nam Á và Myanmar. Loài này còn có tên là cá chạch gai đốm trắng. Cá lớn tới khoảng 91 cm. Ban ngày chúng hay trốn và thường vùi mình xuống nền, nên bể cần nền cát, nhiều chỗ trú và nắp đậy kín khít. Ngoài tự nhiên chúng ăn cá sống, vì vậy cá nuôi chung phải đủ to để không bị coi là mồi.

Chiều dài chuẩn (SL) 910 mm. Đáy bể cần 120 × 60 cm. Thể tích khoảng 432 lít, tính cho bể 120 × 60 × 60 cm. Lúc cá còn nhỏ thì có thể nuôi trong bể nhỏ hơn.

• Nhiệt độ: 24–28°C
• pH: 6,0–7,0
• Độ cứng: 5–12 dGH

Bể nên trồng nhiều cây, kèm thêm cây thả nổi. Loài này thích trốn kỹ vào ban ngày, nên bạn cần bố trí thật nhiều chỗ trú. Lũa, hang đá hay ống PVC đều dùng được. Nền nên là cát vì cá chạch gai hay vùi mình xuống nền. Đèn dịu hơn sẽ khiến cá chịu rời chỗ trốn ra ngoài thường xuyên hơn. Nắp bể phải đậy kín khít. Chỉ một khe hở rất nhỏ là cá cũng tìm được đường chui ra. Dòng chảy nên khá nhẹ, vì ngoài tự nhiên cá chủ yếu sống ở vùng nước tĩnh. Loài này sống khỏe nhất trong nước hơi lợ.

Cá thích đồ ăn có thịt như tôm, krill (loài giáp xác nhỏ giống tôm) và cá lanh (lancefish). Bạn cũng có thể cho ăn thức ăn sống và thức ăn đông lạnh. Tuy vậy, nếu chỉ có các loại này thì khó đủ nuôi những con cỡ lớn. Một số con cũng chịu ăn thức ăn thực vật, nhưng trường hợp này khá hiếm.

Nhìn chung đây là cá cộng đồng hiền lành. Dù vậy, bạn cần chọn cá nuôi chung đủ lớn để không bị coi là mồi, vì ngoài tự nhiên loài này có ăn cá sống. Mỗi bể chỉ nên nuôi một con vì chúng có thể hung dữ với đồng loại. Đôi khi bạn tránh được chuyện này bằng cách nuôi theo đàn từ năm con trở lên.

Lúc sẵn sàng sinh sản, con cái có thân đầy đặn hơn.

Hiện chưa có ghi nhận nào cho thấy loài này sinh sản trong bể nuôi.

Châu Á: Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Sri Lanka, Bangladesh và Myanmar.

Loài này sống ở nhiều kiểu môi trường, từ suối vùng cao cho tới vùng đất ngập nước ở vùng thấp. Người ta thường gặp chúng ở suối và sông có đáy cát, sỏi hoặc đá tảng. Cá hiếm khi rời đáy trừ khi bị quấy động. Đôi khi chúng nằm vùi một phần thân trong lớp trầm tích mịn. Chúng cũng sống ở vùng nước tĩnh, như các đầm lầy ven biển và hồ chứa ở vùng khô hạn của Sri Lanka.

Cá chạch sông còn có tên là cá chạch gai đốm trắng. Chúng thuộc họ cá chạch gai, một họ phân bố khắp vùng nhiệt đới châu Á và châu Phi. Mastacembelus armatus là một trong những loài dễ gặp hơn cả trong giới chơi cá, cùng với cá chạch công (Macrognathus siamensis) và cá chạch lửa (Mastacembelus erythrotaenia). Ba loài này đều có nguồn gốc châu Á. Thỉnh thoảng trên thị trường cũng có vài loài cùng họ đến từ châu Phi. Phần lớn số này thuộc chi Afromastacembelus, và loài hay gặp nhất là cá chạch gai Tanganyika (Afromastacembelus tanganicae). Họ này có tên cá chạch gai vì trên lưng cá có một hàng gai chạy dọc. Hàng gai này vô hại với người.