Cá cichlid kribensis vàng

Đợt cá nhập từ Guinea lần này có năm loài hoặc dạng khác nhau, tất cả đều thuộc nhóm họ hàng của Pelvicachromis humilis. Điểm chung của chúng là con đực dài tối đa 12 cm. Con cái lúc nào cũng nhỏ hơn.1

Kribensis vàng (Wallaceochromis humilis) là một loài cichlid sống ở Sierra Leone, Liberia và Guinea. Loài này hiếm gặp trong giới chơi cá và có nhiều dạng khác nhau, như 'Guinea' và 'Liberia red'. Một số dạng trong đó có thể sau này sẽ được mô tả thành loài riêng. So với các loài Pelvicachromis, cá có thân thon dài hơn và mõm tương đối dài. Cá hay gây gổ với đồng loại. Trừ khi bể rất lớn, bạn chỉ nên nuôi một cặp.2

Chiều dài chuẩn (SL): 125 mm (12,5 cm).

Một cặp cần bể 120 x 30 x 30 cm (110 lít).2

• Nhiệt độ: 24–27°C
• pH: 5,0–7,0
• Độ cứng: 5–12 dGH2

Bể cần nhiều chỗ trốn và nhiều chỗ cá có thể chọn làm ổ đẻ. Bạn có thể dùng chậu đất nung, hang, rễ cây và các khúc lũa. Cây thủy sinh không bắt buộc, nhưng có thêm chỗ che chắn thì cá sẽ thích hơn. Nền nên là cát hoặc sỏi mịn, vì cá đào hố khi sinh sản.2

Thức ăn sống và thức ăn đông lạnh nên chiếm phần lớn khẩu phần. Cá cũng chịu ăn thức ăn khô. Nhớ cho cá ăn thêm một ít rau, như rau chân vịt chần sơ hoặc vảy spirulina.2

Loài này cứng cáp hơn phần lớn các loài Pelvicachromis, nhưng vẫn không sống tốt với những loài quá hiếu động hoặc quá to con. Những bạn cùng bể hợp với nó gồm tetra Alestiid cỡ lớn, cá Loricariid, cá bướm châu Phi và cá chuột Corydoras. Bạn cũng có thể nuôi chung với các loài cichlid nước mềm khác, miễn là bể đủ rộng để cá chia lãnh thổ. Cá hay gây gổ với đồng loại. Trừ khi bể rất lớn, chỉ nên nuôi một cặp.2

Ở nhóm này, con cái mới là con có màu đẹp hơn. Hai giới luôn khác màu nhau rất rõ. Lúc ghép đôi và lúc khoe dáng, màu cá đổi hẳn đi, trông như cá đang phát sáng từ bên trong. Con đực trong đợt nhập này có họa tiết đỏ trên vây đuôi. Phần màu còn lại thay đổi nhiều theo tâm trạng của cá. Mọi dạng trong nhóm P. humilis đều có một vùng sáng óng trên bụng con cái. Ở Pelvicachromis humilis "Liberia Red", vùng này lên màu rất đậm.1

Cá đực to hơn cá cái, vây lưng và vây hậu môn nhọn ra. Cá cái có thân tròn hơn cá đực.2

Loài này cho đẻ không dễ như một số loài Pelvicachromis. Cá đẻ trong hang và sống theo cặp một vợ một chồng. Cách tốt nhất để có một cặp như vậy là mua một nhóm từ sáu con non trở lên rồi nuôi lớn, để chúng tự bắt cặp. Mua một con đực và một con cái về thả chung không chắc sẽ thành một cặp hợp nhau. Con nào không chịu bắt cặp thậm chí có thể chết. Nếu vẫn muốn mua sẵn một cặp, hãy chọn con đực lớn nhất và con cái màu sắc rực rỡ nhất trong bể của người bán.

Bể đẻ bố trí như trên, nhiệt độ 24–26°C và pH 5,5–6,5. Nhớ đặt nhiều hang để cá có chỗ chọn làm ổ. Chậu hoa đất nung úp ngược, cắt bỏ một mẩu nhỏ ở miệng chậu, dùng đặc biệt tốt. Lọc nên nhẹ, như lọc bọt biển chạy bằng sủi khí hoặc loại tương tự, vì cá bột có thể bị hút vào lọc máy. Muốn cá con sống được nhiều nhất thì đừng thả thêm loài sống tầng đáy nào khác, nhất là cá da trơn, vì chúng có thể ăn trứng hoặc cá bột. Ngược lại, cá dither (cá bơi đàn thả kèm) như đàn tetra, rasbora… thì không sao. Có chúng trong bể, cá bố mẹ còn ít ăn con hơn.

Vỗ béo cá bố mẹ bằng khẩu phần tốt gồm thức ăn sống, đông lạnh và khô. Màn tán tỉnh thường kéo dài, và con đực có thể khá hung hăng với con cái. Nếu đặt thêm vài hang mà chỉ con cái chui lọt, tình trạng này sẽ giảm bớt. Khi đã sẵn sàng, cặp cá chọn một hang để đẻ, hoặc tự đào hang dưới một món trang trí. Trứng thường nằm trên trần hoặc vách của hang đã chọn. Con cái trông trứng, còn con đực canh lãnh thổ và đuổi kẻ lạ. Nếu con cái biến mất vài ngày, hoặc không cho con đực vào một hang nào đó, thì đó thường là dấu hiệu tốt cho thấy cá đã đẻ.

Trứng nở sau 2–3 ngày, và cá bột bắt đầu bơi tự do sau 7–8 ngày. Nhiều người nuôi chỉ phát hiện cá đã đẻ vào lúc này, khi cả đàn cá bột kéo nhau ra khỏi hang, có cả cá bố lẫn cá mẹ đi kèm lùa đàn. Con nào đi lạc sẽ bị bố mẹ lùa về, hoặc bị một trong hai con ngậm vào miệng rồi nhả lại vào đàn. Lúc này bạn cần để mắt kỹ đến cặp cá, vì một số con có thể quay sang tấn công bạn đời. Cá bột đủ lớn để ăn ngay ấu trùng Artemia hoặc giun vi sinh, và cũng tự gặm tảo, mùn bã. Nên để cá bột ở với bố mẹ cho đến khi thấy dấu hiệu lứa đẻ tiếp theo. Nếu không, con đực nói riêng có thể trở nên hung hăng với bạn đời.2

Đúng như tên gọi, Pelvicachromis humilis "Liberia Red" được thu ở vùng biên giới giữa Liberia và Guinea. Hồi thập niên 1990, giới chơi cá cũng biết đến một con cá mang tên Pelvicachromis humilis "Liberia Red". Có vẻ con cá đó là một dạng hoặc một loài khác.1

Sierra Leone, Liberia, Guinea.2

Sông và các nhánh sông nước chảy chậm, giàu oxy.2

W. humilis hiếm gặp trong giới chơi cá. Hiện có nhiều dạng, gồm "Guinea" và "Liberia red". Một số dạng có thể sau này sẽ được mô tả thành loài riêng, vì chúng khác nhau khá rõ về màu sắc, và ở mức ít hơn là về hình thái. Chuyện này đã xảy ra với W. rubrolabiatus và W. signatus. Cả hai loài này lúc đầu đều được xếp vào phức hợp humilis. Lamboj, Trummer & Metscher (2016) đã lập chi Wallaceochromis, và cả ba loài hiện đều nằm trong chi này. Cách dễ nhất để phân biệt W. humilis với các loài Pelvicachromis là nhìn hình dáng thân. W. humilis có thân thon dài hơn và mõm tương đối dài.2