Cá da trơn buồm Leiarius

Cá da trơn buồm (Leiarius pictus) là một loài cá da trơn cỡ lớn thuộc họ Pimelodidae. Cá sống ở lưu vực sông Orinoco thuộc Colombia, Venezuela và ở sông Amazon thuộc Peru, Brazil. Loài này còn có tên cá da trơn buồm sơn, buồm vằn yên ngựa hay buồm cẩm thạch. Cá dài tới khoảng 60 cm và có thể sống hơn 20 năm. Cá con thường bị bán ra mà không kèm đủ thông tin về cách nuôi lâu dài. Một con trưởng thành cần bể cỡ khoảng 240 × 90 × 120 cm.

• Kích thước tối đa: 600 mm SL (60 cm)
• Kích thước bể: 240 × 90 cm
• Nhiệt độ: 22–26°C
• pH: 6,2–7,6
• Độ cứng: 5–18 dGH

Chiều dài chuẩn: 600 mm SL (60 cm). Đáy bể: 240 × 90 cm. Thể tích: khoảng 2592 lít.

Một con cá trưởng thành cần bể cỡ khoảng 240 × 90 × 120 cm, tức khoảng 2592 lít.

• Nhiệt độ: 22–26°C
• pH: 6,2–7,6
• Độ cứng: 5–18 dGH

Nếu ánh sáng trong bể khá tối thì bể nuôi cá trưởng thành thật ra không cần trang trí gì. Dù vậy, bạn vẫn có thể bỏ vào vài khúc lũa lớn, cành dẻ gai hoặc đá nhẵn nếu muốn. Mọi vật trang trí phải đủ nặng để cá không đẩy đi được, hoặc phải cố định chắc vào bể. Bể cũng cần chừa nhiều khoảng trống cho cá bơi. Cá con thích có chỗ trốn, ví dụ lũa, đám rễ và cành cây đan vào nhau, đống đá hoặc những đoạn ống nhựa có đường kính vừa cỡ.

Chọn nền cho loài này hơi khó. Phần lớn các cỡ sỏi đều có thể bị cá nuốt vào hoặc mắc trong bộ mang mỏng manh. Cát thì dùng được, nhưng đừng mong nó nằm yên một chỗ. Một lớp cuội lớn, nhẵn là lựa chọn tốt hơn. Có người chơi bỏ hẳn nền, và như vậy thì dọn bể chắc chắn nhẹ nhàng hơn.

Cá cỡ này thải ra rất nhiều chất bẩn, vì vậy bể cần một hệ lọc sinh học lớn và mạnh. Nếu được, bạn nên làm lọc sump (lọc tràn đặt ngoài bể), vì kiểu lọc này cho phép để phần lớn thiết bị bên ngoài bể. Một con cá lớn có thể dễ dàng làm vỡ sưởi thủy tinh, nhiệt kế và các thiết bị tương tự.

Ngoài tự nhiên loài này ăn cá, nhưng khi nuôi trong bể nó thường quen ăn thức ăn chết khá dễ. Cá rất mê các món nhiều thịt như tôm, vẹm, sò, cá lancefish hoặc giun đất. Con lớn có thể cho ăn nguyên miếng phi lê cá (dùng cá thịt trắng). Bạn nên cho ăn đa dạng. Nếu chỉ cho ăn một món, cá có thể quen miệng rồi không chịu ăn thứ khác.

Cũng phải cẩn thận đừng cho ăn quá nhiều. Cá săn mồi nuôi trong bể rất dễ béo phì, nhất là khi ăn nhiều đạm. Về lâu dài, béo phì có thể gây bệnh cho cá. Lúc cá còn nhỏ thì cho ăn cách ngày, rồi giảm dần số bữa khi cá lớn lên. Cá trưởng thành chỉ cần nhiều nhất một bữa mỗi tuần.

Đừng cho loài này ăn thịt động vật có vú như tim bò, hay thịt gà. Cá không chuyển hóa được một số loại chất béo trong các loại thịt này. Số chất béo đó có thể khiến mỡ tích quá nhiều, thậm chí làm nội tạng thoái hóa. Tương tự, cho ăn cá mồi như cá đẻ con hay cá vàng nhỏ cũng chẳng được lợi gì. Ngược lại, cá mồi còn có nguy cơ mang mầm bệnh vào bể.

Cá sẽ không ngần ngại đớp bất kỳ con cá nào nhỏ hơn mình, nhưng thật ra tính nó khá hiền. Trong môi trường phù hợp, bạn có thể nuôi chung nó với các loài cỡ tương đương. Có điều, muốn vậy thì bể phải to gần bằng bể của thủy cung công cộng. Bạn cùng bể đặc biệt hợp là các loài cá họ Doradidae như Oxydoras niger, Megalodoras urunoscopus hoặc Pterodoras granulosus. Nếu bể còn rất sâu, bạn có thể thả thêm các loài characin lớn, cá họ chép (cyprinid), cá rồng Nam Mỹ và nhiều loài cichlid, chẳng hạn các loài thuộc chi Cichla.

Cá giữ lãnh thổ với cả đồng loại lẫn các loài Pimelodid lớn khác. Vì thế, trong hầu hết trường hợp, bể chỉ nên có một con thuộc nhóm này.

Gần như không thể phân biệt đực cái qua hình dáng bên ngoài. Cá cái trưởng thành nhiều khả năng có thân chắc nịch hơn cá đực.

Người chơi chưa ghi nhận trường hợp nào loài này sinh sản trong bể nuôi.

Cá có nguồn gốc từ lưu vực sông Orinoco thuộc Colombia và Venezuela, cùng một phần lưu vực sông Amazon thuộc Peru và Brazil.

Cá sống ở các con sông lớn và hồ lớn. Ban ngày cá nằm ẩn giữa đám rễ cây ngập nước và những chỗ trú khác. Đến đêm cá mới ra ngoài kiếm ăn.

Loài này còn có tên cá da trơn buồm sơn, buồm vằn yên ngựa hay buồm cẩm thạch. Với kích thước khi trưởng thành của nó, có nên xem đây là cá nuôi bể hay không vẫn là chuyện còn bàn cãi. Cá con rất hay bị bán ra mà không kèm đủ thông tin về cách nuôi lâu dài. Trong bể nuôi, loài cá này hoàn toàn có thể lớn tới gần kích thước tối đa, và lớn khá nhanh. Chuyện cá chỉ lớn vừa với cái bể đang nuôi nó chỉ là lời đồn sai. Cũng nên nhớ rằng những loài như thế này có thể sống hơn 20 năm. Nuôi nó là một cam kết rất dài.

Nhiều người mua cá nhỏ với ý định sẽ sắm bể to hơn khi cá lớn. Nhưng cuộc sống có nhiều chuyện không lường trước, nên rất ít người thực sự làm được vậy. Phần đông cuối cùng lại tìm chỗ nhượng cá đi. Các thủy cung công cộng vốn đã quá tải vì nhận quá nhiều cá bị người chơi bỏ lại, nên khó có chuyện họ nhận thêm một con cá lớn từ bạn. Cũng rất ít người chơi khác có đủ điều kiện để nhận nuôi. Thật buồn khi nghĩ tới hàng trăm con cá loài này bị ngành buôn bán cá cảnh đẩy vào một cuộc sống tù túng, thiếu thốn. Đừng mua loài này nếu bạn chưa có sẵn đủ điều kiện để nuôi nó suốt đời.

Với số ít người đáp ứng được, đây là một loài cá da trơn tuyệt đẹp để nuôi làm cá chủ đạo. Cá có thể tỏ ra khá thông minh và càng lớn càng có cá tính rõ rệt. Nó còn có bộ râu rất dài, trông rất ấn tượng, và mỗi sợi râu cử động độc lập với nhau. Bộ râu này cũng là một trong những lý do cá cần bể rộng. Nếu không đủ chỗ để duỗi hết râu, cá có thể bị stress.

Đôi khi người ta nhầm loài này với loài duy nhất còn lại cùng chi là L. longibarbis (trước đây là L. marmoratus). Cách phân biệt là vây lưng của loài này lớn hơn nhiều, trông như cánh buồm. Khác biệt này đặc biệt rõ ở cá con. Bạn cũng có thể dựa vào vây lưng để phân biệt nó với loài trông khá giống là Perrunichthys perruno.