Cá kim tơ

• Họ: Cyprinidae
• Nguồn gốc: dãy núi Bạch Vân (White Cloud), Trung Quốc
• Kích thước trưởng thành: 4 cm
• Tuổi thọ: 3 đến 5 năm
• Tính cách: hiền, thích sống theo đàn
• Tầng nước: tầng trên đến tầng giữa
• Bể tối thiểu: 40 lít
• Thức ăn: ăn tạp
• Sinh sản: đẻ trứng rải rác, dễ cho đẻ
• Chăm sóc: dễ, hợp với người mới chơi
• pH 6,0 đến 8,0
• Độ cứng: 5 đến 19 dGH
• Nhiệt độ: 15 đến 22°C

Độ cứng và pH không quá quan trọng, nhưng tốt nhất nên tránh các mức quá cao hoặc quá thấp. Cá white cloud rất nhạy cảm với đồng, vì vậy hãy tránh mọi loại thuốc có chứa đồng.

Nếu giữ đúng khoảng nhiệt độ, loài cá này rất khỏe và rất hợp với người mới chơi. Chúng không khó tính về chất lượng nước, nhưng lại chịu nóng kém. Có bằng chứng cho thấy cá white cloud sống lâu ngày trong nước trên 22°C sẽ bị giảm tuổi thọ.

Đôi khi người ta thả cá white cloud vào ao để hạn chế muỗi sinh sản. Không thể thả chúng chung với cá ao cỡ lớn, vì chúng sẽ bị ăn thịt. Chúng sống chung tốt với ếch lùn châu Phi. Dù chịu được nước mát, bạn cũng không thể để chúng ở ao ngoài trời qua mùa đông ở những nơi nước đóng băng.

Nền nên dùng loại hạt mịn, màu tối. Bể nên trồng nhiều cây, thêm ít đá và lũa. Bạn nhớ chừa một khoảng trống cho cá bơi. Ánh sáng nên để dịu thì màu cá mới lên đẹp.

Cá white cloud ăn được mọi loại thức ăn, từ thức ăn sống, thức ăn đông lạnh đến thức ăn dạng mảnh. Ngoài tự nhiên, chúng săn côn trùng rất háu. Món khoái khẩu của chúng là lăng quăng (bọ gậy), bo bo và Artemia. Bạn nên cho ăn đa dạng cả thức ăn khô lẫn đông lạnh, và có điều kiện thì cho thêm thức ăn sống.

Cá white cloud nên nuôi thành đàn kha khá, tốt nhất là từ sáu con trở lên. Nuôi lẻ một con thì cá hay nhạt màu và trốn gần như suốt ngày. Đây là loài hiền, hợp với các loài cá nhỏ hiền khác. Đừng nuôi chung với cá lớn hơn, vì cá lớn sẽ có xu hướng ăn thịt white cloud. Các loài cá hung dữ cũng vậy.

Người ta hay bán white cloud để nuôi chung với cá vàng, vì cả hai đều thích nước mát. Nhưng cá vàng hoàn toàn có thể ăn những con cá cỡ white cloud, và chuyện này xảy ra thường xuyên. Vì vậy, nuôi hai loài này chung một bể không phải ý hay.

Con đực và con cái khác nhau rất ít, nên phân biệt chính xác có thể khá khó. Cá đực thon hơn và màu rực rỡ hơn cá cái. Cá cái sắp đẻ thì bụng căng tròn hơn.

Cá white cloud thành thục sinh dục trong khoảng từ 6 tháng đến 1 năm tuổi. Khi đến tuổi sinh sản, các con đực khoe mẽ với nhau. Chúng xòe vây và lên màu rực rỡ nhất để thu hút cá cái.

Loài này dễ cho đẻ và là lựa chọn tốt cho người lần đầu thử nhân giống cá. Chúng đẻ trứng rải rác và sinh sản quanh năm. Cá bố mẹ không chăm sóc con.

Có hai cách cho đẻ. Cách thứ nhất là nuôi một đàn white cloud lớn (chỉ nuôi riêng white cloud) ngay trong bể đang nuôi và để chúng tự đẻ ở đó. Loài này không háu ăn trứng và cá bột như nhiều loài cá khác. Vì vậy, nếu gần đáy bể có cây và chỗ ẩn nấp thì sẽ có một số cá con sống sót.

Cách thứ hai là set một bể đẻ nhỏ 20 đến 40 lít, thả vài con đực màu đẹp nhất cùng số cá cái gấp đôi. Trong bể nên có búi sợi cho cá đẻ (spawning mop), hoặc các bụi cây, hoặc cả hai, để cá đẻ trứng vào đó. Nước cho cá đẻ nên mềm, pH 6,5 đến 7,5, nhiệt độ 20 đến 22°C. Bể đẻ riêng thì không cần nền. Lọc nên dùng loại êm nhẹ, chẳng hạn lọc mút xốp.

Dù chọn cách nào, bạn cũng nên vỗ béo cá bằng thức ăn sống trước khi cho đẻ, nhất là Artemia, bo bo và lăng quăng. Không có thức ăn sống thì có thể thay bằng thức ăn đông lạnh chất lượng tốt.

Khi bắt đầu đẻ, cá rải trứng lên cây hoặc búi sợi trong khoảng thời gian có thể kéo dài đến 24 giờ. Trứng nở sau 36 đến 48 giờ. Khi trứng bắt đầu nở thì vớt cá bố mẹ ra. Lúc đầu, cho cá bột ăn thức ăn siêu mịn hoặc thức ăn lỏng dành cho cá bột, sau đó chuyển sang Artemia mới nở. Cá con lớn nhanh và dễ chăm.

Vùng phân bố gốc của loài cá này ở Trung Quốc và Việt Nam đã thay đổi rất nhiều. Những thay đổi đó làm sinh cảnh của chúng xấu đi, và loài cá này dần biến mất. Từ năm 1980, không ai còn thấy Tanichthys albonubes ngoài tự nhiên nữa, nên người ta tin rằng chúng đã tuyệt chủng trong hoang dã.

May mắn là sau đó người ta phát hiện được một số ít quần thể bản địa ở vài nơi biệt lập thuộc các tỉnh ven biển Quảng Đông và đảo Hải Nam (Trung Quốc), cùng tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam). Ngoài tự nhiên, loài này vẫn rất hiếm và bị xếp vào nhóm nguy cấp ở Trung Quốc. Hiện đang có những nỗ lực thả cá nuôi sinh sản trở lại tự nhiên. Dù vậy, toàn bộ cá white cloud bán trên thị trường cá cảnh hiện nay đều là cá nuôi sinh sản.

Cá white cloud là loài cá nhỏ, màu sắc sặc sỡ. Có thời người ta gọi nó là "neon của người lao động", vì màu của nó na ná cá neon mà giá lại rẻ hơn.

Suốt hơn nửa thế kỷ, cá white cloud (Tanichthys albonubes) là loài duy nhất trong chi Tanichthys. Đến năm 2001, có thêm hai loài tìm thấy ở Việt Nam được công nhận là Tanichthys micagemmae và Tanichthys thacbaensis. Trong hai loài này, chỉ có Tanichthys micagemmae (white cloud Việt Nam) là có bán trên thị trường cá cảnh.

Miệng cá hếch lên, hàm dưới hơi nhô ra. Cá không có râu. Vây lưng nằm lùi về sau điểm giữa thân, thẳng hàng với vây hậu môn. Thân cá màu nâu đồng ánh lấp lánh. Một đường huỳnh quang chạy dọc từ mắt đến đuôi và kết thúc ở một đốm đen, quanh đốm đen là một vòng đỏ rực. Bụng cá trắng hơn phần thân. Vây hậu môn và vây lưng đều điểm sắc đỏ, mép viền trắng. Loài này có nhiều biến thể màu, trong đó có dạng màu vàng và một dạng vây dài gọi là meteor minnow.