Cá trê lộn ngược

Cá trê lộn ngược (Synodontis nigriventris) là một loài Synodontis cỡ nhỏ, có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Cộng hòa Congo và Cameroon. Cá sống ở những đoạn bờ sông nhiều cây cỏ rậm rạp. Chúng bơi lộn ngược tới 90% thời gian, và bụng sẫm màu hơn lưng. Đây là một trong những loài hiền nhất trong chi. Bạn nên nuôi chúng theo nhóm, ít nhất ba hoặc bốn con.

Chiều dài chuẩn (SL): 100 mm.

Bể 75 x 30 x 30 cm, khoảng 70 lít. Nuôi một con thì bể nhỏ hơn vẫn được. Có điều loài này thật sự nên nuôi theo nhóm, vì vậy bạn cần bể lớn hơn.

• Nhiệt độ: 24–28 °C
• pH: 6,0–7,5
• Độ cứng: 5–20 dGH

Loài này hợp với bể ánh sáng dịu, nền mềm, có đá, lũa và rễ cây xoắn xếp thành chỗ trốn. Bạn cũng nên trồng cây lá to như Anubias hoặc Echinodorus và thả thêm cây nổi, vì cá thích trú dưới những tán lá này.

Synodontis ăn tạp và rất dễ tính trong chuyện ăn uống. Thức ăn đông lạnh, thức ăn sống hay thức ăn khô chúng đều nhận. Cá cũng rất thích rau củ như đậu Hà Lan bóc vỏ, dưa chuột... và dùng răng ở hàm dưới để nạo. Khác với phần lớn các loài cùng chi, S. nigriventris thường lên mặt nước kiếm ăn trong tư thế lộn ngược quen thuộc của nó.

S. nigriventris là một trong những loài hiền nhất trong chi. Bạn có thể nuôi chung nó với hầu hết các loài cá hiền mà không gặp trục trặc gì, nhưng đừng thả cùng cá dữ. Bạn cùng bể hợp nhất là tetra châu Phi, cichlid lùn như Pelvicachromis hay Anomalochromis, và các loài mormyrid nhỏ. Nên nuôi ít nhất 3-4 con. Có bầy, cá sẽ tự tin hơn và chịu ra ngoài nhiều hơn. Nuôi theo nhóm cũng gần với tập tính ngoài tự nhiên của chúng.

Con đực thon hơn và màu sẫm hơn con cái. Cá quá nhỏ nên không thể xem gai sinh dục để phân biệt đực cái.

Loài này đã sinh sản được trong bể, nhưng thông tin chi tiết rất hiếm. Ngoài tự nhiên, cá đẻ vào mùa mưa và di cư đến các vùng ngập nước. Vì thế, thay đổi nhiệt độ và thành phần hóa học của nước nhiều khả năng sẽ kích cá vào mùa đẻ. Một lần thay nước lớn bằng nước lạnh có thể là cách hợp lý để bắt đầu. Các ghi nhận về sinh sản không thống nhất với nhau. Có ghi nhận nói cá đẻ trứng trong chỗ trũng trên nền, có ghi nhận lại nói cá đẻ trong hang làm từ các đoạn ống. Vì vậy, bạn nên bố trí cả hai để tăng cơ hội thành công. Nghe nói một lứa có thể lên tới 450 trứng, và cá bột bơi tự do sau 4 ngày. Lúc đầu cá con bơi thẳng như cá bình thường. Sau 7-8 tuần, chúng mới chuyển sang tư thế lộn ngược đặc trưng. Nếu cá chịu đẻ, ấu trùng Artemia hoặc giun vi sinh (microworm) có thể là thức ăn đầu tiên tốt cho cá con.

Cộng hòa Dân chủ Congo, Cộng hòa Congo, Cameroon.

Cá sống ở những đoạn bờ sông có cây cỏ mọc dày.

S. nigriventris là một trong những loài Synodontis bán nhiều nhất, và đôi khi bị nhầm với S. contractus. Nhìn kỹ thì hai loài khá dễ phân biệt. S. nigriventris không có cái đầu to, miệng rộng và mắt lớn như S. contractus. Tên khoa học nigriventris ám chỉ phần bụng sẫm màu hơn phần lưng của cá. Đây là một kiểu ngụy trang. Nhờ nó, những kẻ săn mồi ở phía trên như cá dữ, chim... khó phát hiện ra cá hơn. Cách phối màu này ngược hẳn với kiểu nhiều loài khác dùng cho cùng mục đích. Giả thuyết đưa ra là S. nigriventris thường kiếm ăn ở mặt nước, tại những nơi cây cỏ phủ dày phía trên mặt nước. Với nó, nhìn được những gì diễn ra bên dưới quan trọng hơn, và vì vậy loài này tiến hóa theo lối bơi lộn ngược.

Loài cá này dành tới 90% thời gian ở tư thế lộn ngược. Đã có khá nhiều nghiên cứu khoa học về cách nó giữ tư thế. Kết quả cho thấy bóng bơi và cơ chế tai trong (bộ phận giữ thăng bằng) của nó không khác gì các loài cá khác. Thay đổi trọng lực dường như cũng không ảnh hưởng đến cá. Điểm khác biệt nằm ở mối liên hệ giữa hệ thần kinh trung ương và cơ quan tai trong. Mối liên hệ này khá đặc biệt và có khả năng tự điều chỉnh. Nói đơn giản, nó "đặt lại" mỗi khi cá nghiêng quá 22°, nhờ vậy cá giữ được thăng bằng.

Nhìn chung, S. nigriventris là loài hiền lành, thú vị và hợp với hầu hết bể cộng đồng. Với người mới muốn làm quen với cá lạ, đây là loài rất đáng chọn để khởi đầu.