Cá trê suối Parakysis notialis

Họ: Akysidae. Kích thước tối đa: 2,0 cm. Nhiệt độ: 19-23°C. pH: 6,7-7,2.

Các loài cá da trơn thuộc giống Parakysis Herre, 1940 có màu ngụy trang. Chúng sống ở những con suối nhỏ trong rừng thuộc vùng Sunda, Đông Nam Á. Da của chúng rất sần sùi, có các mấu nhỏ phủ khắp thân. Râu hàm dưới phân nhánh, trên lưng có một gờ mỡ dài và thấp, còn vây đuôi thì chẻ.

Mô tả: Vây lưng có tổng cộng 1 gai và 3 tia mềm. Vây hậu môn không có gai, có 8-9 tia mềm. Cá có 30-31 đốt sống. Đầu hình nón, dài bằng 26,5-27% chiều dài chuẩn (SL). Mép môi dưới có một chỗ lõm ở giữa. Giữa râu hàm dưới trong và râu hàm dưới ngoài có một lỗ của ống cảm giác bên. Râu hàm dưới ngoài phân nhánh, còn các nhánh của râu hàm dưới trong thì tách rời nhau. Vây đuôi chẻ sâu với hai thùy nhọn, có 10 tia chính phân nhánh và ít sắc tố. Loài này không có vệt yên nâu nhạt chạy từ gốc tia vây lưng cuối cùng đến cuống đuôi.1

Bể lý tưởng cho loài cá da trơn suối nhỏ này là bể nền sỏi, có vài khu rải đá cuội và đá nhỏ, thêm ít cây nhỏ dạng cỏ trồng rải rác.1

Bạn nên cho cá ăn thức ăn sống như Daphnia, Cyclops, trùng huyết nhỏ và giun trắng. Giống phần lớn các loài trong phân họ Parakysinae, Parakysis notialis thường không ăn thức ăn khô bán sẵn. Tuy vậy, chúng vẫn chịu ăn trùng huyết đông lạnh cỡ nhỏ.1

Những loài như Brachydanio rosaeus và Barbus rhombocellatus là bạn cùng bể rất hợp với loài cá nhỏ bé, khá kín tiếng thuộc họ Akysidae này.1

Châu Á: Loài này mới chỉ được ghi nhận ở lưu vực sông Barito, miền nam Borneo.1

Từ nguyên: Tên giống Parakysis có tiền tố para- nghĩa là gần, ý nói cá giống Akysis nhưng không có vây mỡ. Tên loài notialis bắt nguồn từ chữ Hy Lạp notos, nghĩa là phương nam, chỉ vùng phân bố của loài ở miền nam Borneo.

Danh sách Đỏ IUCN: Loài này chỉ được biết đến ở địa điểm mẫu chuẩn thuộc lưu vực sông Barito, miền nam Borneo. Ở đó, nó đang bị đe dọa vì đầm lầy than bùn, nơi nó sống, bị mất dần (đã có ghi nhận), vì nạn phá rừng lấy gỗ và vì đất bị chuyển sang làm nông nghiệp. Do đó, diện tích nơi cư trú (AOO) của loài ước tính là 4 km2, với 1 địa điểm xét theo mối đe dọa. Loài được đánh giá là Cực kỳ nguy cấp B1ab(iii). Hiện chưa rõ loài có mặt ở các lưu vực sông lân cận hay không. Nhu cầu cụ thể của nó về môi trường sống cũng còn nhiều điểm chưa chắc chắn. Vì vậy, cần nghiên cứu thêm để xác định chính xác vùng phân bố và đặc điểm sinh thái của loài. Những thông tin này sẽ có ích khi quyết định các biện pháp bảo tồn sau này (IUCN 2019).1

Ng, H.H. and M. Kottelat, 2003. Parakysis notialis, a new species of akysid catfish from Borneo (Siluriformes: Akysidae). Ichthyol. Res. 50(1):48-51.

Ng, H.H. 2019. Parakysis notialis. The IUCN Red List of Threatened Species 2019.1