Chăm sóc · video 2:13 · đọc khoảng 3 phút · phần 10/10

Cá, tép nhảy ra khỏi bể: nhận biết và làm nắp đậy

Bài viết của AquaTome, dựa trên video của Thuỷ Sinh Bền Vững

Video gốc: Chuyện không của riêng ai, kênh Thuỷ Sinh Bền Vững · 2:13

Tóm tắt nhanh

  • Bể chạy ổn vài tháng mà số cá, tép cứ hụt dần thì nên nghĩ đến chuyện chúng nhảy ra ngoài.
  • Tép nội là loại hay bị nhất, thường được phát hiện khi đã khô sau bể hoặc dưới chân kệ.
  • Nguyên nhân cá nhảy nhiều khi không rõ, vì nước vẫn trong, cá vẫn ăn đủ và đồng loại vẫn ở yên.
  • Rủi ro thật nằm ở sự hời hợt của người nuôi khi thấy bể đã ổn, và chuyện này gặp ở mọi kiểu bể.
  • Nắp đậy làm bể kém đẹp nhưng nên làm. Nếu đặt nắp kính thì phải chờ cắt và không nên đậy kín hoàn toàn.

Một bể đã chạy ổn định, cây lên đều, nước trong, cá khỏe. Một hai tháng trôi qua không có chuyện gì. Rồi tự nhiên bạn thấy đàn cá hay đàn tép thưa đi mà không hiểu vì sao. Nhiều người nghĩ chúng bị con khác ăn, cho đến một hôm thấy xác khô queo ở sau bể.

Đây là chuyện mà người chơi nào cũng có thể gặp, dù set bể theo kiểu nào. Phần dưới nói về cách nhận ra cá đang nhảy ra ngoài, vì sao không nên lơ là khi bể đã ổn, và những điều cần biết trước khi làm nắp đậy.

Làm sao biết cá, tép đang nhảy ra ngoài

Dấu hiệu đầu tiên là số lượng giảm dần. Đếm lại thì thấy thiếu, nhưng trong bể không có xác, cũng không rõ con nào bị ăn. Tép nội là loại hay gặp chuyện này nhất.

Trong video

Câu trả lời thường đến muộn. Bạn sẽ thấy cá hoặc tép đã khô ở những chỗ ít để ý:

  • Phía sau bể.
  • Một góc khuất quanh bể.
  • Dưới chân kệ bể cá.

Nếu bể đang hụt cá mà không có lý do rõ ràng, bạn nên dò mấy chỗ này trước khi nghi chuyện bệnh hay cá ăn thịt nhau.

Bể ổn mà sao cá vẫn nhảy

Đây là chỗ khó chịu nhất. Bể có đủ chỗ, nước trong, cá được cho ăn đầy đủ. Đồng loại của chúng vẫn bơi yên trong bể. Vậy mà vài con cứ nhảy ra ngoài.

Nguyên nhân cụ thể thì nhiều khi không ai biết chắc. Có điều, bể ổn định chưa phải là bảo đảm cá sẽ ở yên trong đó. Không thể lấy chất lượng nước để yên tâm rằng sẽ không mất con nào.

Cái đáng sợ là sự hời hợt

Chuyện cá nhảy ra ngoài ít khi do người nuôi thiếu kiến thức hay chăm chưa đủ. Nó xảy ra vì mình hời hợt với chính cái bể của mình. Bể chạy ngon vài tháng thì mình dễ coi như xong, không để ý nữa. Mình cũng không nghĩ tới những thứ tưởng nhỏ như cái nắp.

Rủi ro này không riêng gì bể thủy sinh bền vững. Bể công nghệ, bể black water (bể nước đen, nước ngả màu trà) hay bất kỳ kiểu bể nào cũng vậy. Bể càng ổn thì càng dễ lơi là, và lúc đó mấy chuyện như thế này mới xảy ra.

Vì vậy, ngoài việc chăm nước và cây, bạn nên thỉnh thoảng đếm lại cá, tép. Nếu thấy hụt thì phải tìm hiểu ngay, đừng để vài tuần sau mới nhận ra.

Làm nắp đậy: chấp nhận xấu một chút

Nắp đậy là cách chặn cá nhảy trực tiếp nhất. Nhiều người ngại vì bể đang đẹp, đậy thêm cái nắp lên thì kém thẩm mỹ hẳn. Nhưng nếu không đậy thì gần như không có cách nào khác để giữ cá trong bể.

Nếu định đặt nắp kính, bạn nên biết trước mấy điều:

  • Đặt kính mất thời gian. Nắp phải cắt theo kích thước bể nên phải đo cho vừa rồi chờ làm.
  • Đậy kín quá thì bể dễ thiếu oxy hòa tan, vì không khí khó trao đổi với mặt nước. Nắp chặn được cá là đủ, không cần bịt kín bưng.

Trong lúc chờ nắp kính, bạn có thể tạm che miệng bể bằng thứ có sẵn để không mất thêm con nào. Xấu một thời gian vẫn hơn mất cá.

Bắt đầu từ đâu

  1. Đếm lại cá và tép trong các bể, nhất là bể có tép nội.
  2. Nếu thấy hụt, dò phía sau bể, các góc khuất và dưới chân kệ.
  3. Che tạm miệng bể ngay, sau đó tính chuyện làm nắp hẳn hoi theo kích thước bể.
  4. Khi lắp nắp, chừa chỗ cho không khí lưu thông để nước không thiếu oxy.

Câu hỏi thường gặp

Tép trong bể cứ ít dần mà không thấy xác thì do đâu?

Một khả năng hay bị bỏ qua là tép đã nhảy ra ngoài. Bạn thử tìm sau bể, ở các góc khuất và dưới chân kệ, thường sẽ thấy xác tép đã khô.

Nước trong, cho ăn đủ mà cá vẫn nhảy ra ngoài là sao?

Nhiều khi không rõ nguyên nhân. Đồng loại vẫn ở yên trong bể mà vài con vẫn nhảy, nên bể ổn không có nghĩa là cá sẽ không nhảy.

Có nên đậy kín bể bằng nắp kính?

Nên đậy để chặn cá nhảy nhưng không nên kín hoàn toàn. Đậy kín quá thì bể dễ thiếu oxy hòa tan.

Bể thủy sinh bền vững hay bể công nghệ thì cá ít nhảy hơn?

Kiểu bể nào cũng có thể gặp chuyện cá nhảy ra ngoài, kể cả bể black water. Bể ổn định càng lâu thì người nuôi càng dễ lơi là, nên vẫn cần để ý chuyện nắp đậy.