Cách trồng và chăm dương xỉ Java cho người mới chơi

Dương xỉ Java (Java fern, Microsorum pteropus) là cây mà gần như ai mới chơi thủy sinh cũng nên thử. Cây không đòi đèn mạnh, không cần CO2 và chịu được khá nhiều điều kiện nước khác nhau. Nhiều người nuôi cá vàng, bể không sưởi vẫn trồng được.

Bài này gom lại những thông số cơ bản để trồng dương xỉ Java: đèn, nhiệt độ, pH, chỗ đặt trong bể, phân bón và cách gắn cây sao cho đúng.

Dương xỉ Java trông thế nào và hợp với ai

Cây có lá dài, xanh đậm, mọc ra từ một thân bò ngang gọi là thân rễ (rhizome). Từ thân rễ này mọc rễ bám xuống dưới và lá vươn lên trên. Cây lớn chậm nhưng rất bền. Người mới hay làm chết cây vì đèn yếu hay thiếu CO2, còn dương xỉ Java thì hầu như không gặp mấy vấn đề đó.

Cây hợp với:

• Bể mới set, chưa có đèn mạnh hay hệ CO2.
• Bể cá vàng hoặc bể không có sưởi, miễn nhiệt độ nước không quá lạnh.
• Người muốn có cây xanh trong bể mà ít phải chăm.

Cần bao nhiêu ánh sáng

Đèn yếu đến trung bình là đủ. Một bộ đèn T5 cũ hay đèn LED thường bán kèm bể cũng nuôi được cây. Nhiệt độ màu khoảng 5000–7000K là hợp. Bạn không cần đầu tư đèn xịn chỉ để trồng dương xỉ Java. Cây vẫn cần ánh sáng, chỉ là không cần nhiều.

Nhiệt độ và thông số nước

Với khí hậu phần lớn Việt Nam, nước bể thường nằm sẵn trong khoảng nhiệt độ này nên bạn không cần lắp sưởi. Cây dần quen với nước trong bể theo thời gian. Dù vậy, cây cũng giống cá: thông số đổi đột ngột thì cây bị sốc. Khi thay nước hay chỉnh nước, cứ làm từ từ.

Đặt cây ở đâu trong bể

Dương xỉ Java là cây trung cảnh. Bạn đặt cây ở khoảng giữa bể, sau lớp cây tiền cảnh thấp và trước lớp cây hậu cảnh cao. Trên lý thuyết lá có thể dài tới khoảng 30 cm. Thực tế trong bể nhà, cây thường chỉ cao chừng 20 cm. Bạn nên tính trước chỗ cho cây xòe lá.

Gắn cây lên lũa, đá hay vùi xuống nền

Bạn có thể trồng cây xuống nền, nhưng cách tốt hơn là buộc cây lên lũa hoặc đá. Thân rễ cần thông thoáng. Vùi kín thân rễ dưới nền dễ làm nó thối dần. Khi gắn lên lũa hay đá, rễ có chỗ thở và cây cũng lên đẹp hơn.

1. Chọn một khúc lũa hoặc hòn đá ở vị trí trung cảnh.
2. Đặt thân rễ áp vào bề mặt, lá hướng lên trên.
3. Buộc nhẹ bằng chỉ hoặc dây cước, đủ giữ cây không trôi. Đừng siết quá chặt.
4. Sau vài tuần rễ sẽ tự bám chặt vào lũa, đá. Lúc đó bạn có thể gỡ dây ra.

Nếu vẫn muốn trồng xuống nền, bạn chỉ cắm phần rễ xuống thôi. Thân rễ nên nằm trên mặt nền.

Phân bón: cần hay không

Cây sống được mà không cần phân. Nhưng nếu muốn cây lên to hết cỡ, bạn nên châm thêm một loại phân nước tổng hợp tốt. Nếu trồng cây trên nền, một lớp nền tốt hoặc vài viên phân nền (root tabs) cũng giúp cây khỏe hơn. Bể đã có nền trồng cây thì phần lớn trường hợp không cần thêm gì. Vì cây lớn chậm, bạn không cần châm nhiều. Châm thừa phân trong bể ít cây chỉ dễ sinh rêu hại.

Bắt đầu từ đâu

• Chọn sẵn một khúc lũa hoặc hòn đá ở giữa bể để buộc cây lên.
• Dùng đèn đang có, miễn là đèn sáng đều, không cần nâng cấp.
• Kiểm tra nhiệt độ nước nằm trong khoảng 21–28°C và pH khoảng 6–7,5.
• Để cây ổn định vài tuần rồi mới tính chuyện châm thêm phân nếu muốn cây lên to hơn.