Cách xử lý lũa trước khi cho vào bể, kể cả lũa to không luộc được

Lũa mới về, dù mua ở tiệm hay nhặt ngoài tự nhiên, thường còn dính đất, lá mục và đôi khi có cả nhện hay côn trùng trú trong khe. Trên bề mặt lũa cũng có thể có bào tử rêu hại, bào tử nấm, ký sinh trùng và vi khuẩn. Cho thẳng vào bể là mang luôn mấy thứ đó vào theo.

Lũa nhỏ thì xử lý dễ vì bỏ vừa nồi để luộc. Lũa dài cỡ 75–90 cm thì không nồi nào chứa nổi. Bài này hướng dẫn cả hai trường hợp, đặc biệt là cách làm sạch lũa to mà không cần luộc.

Vì sao phải xử lý lũa trước khi cho vào bể

Nhiệt độ cao là cách đơn giản nhất để làm sạch lũa. Nước sôi diệt được bào tử rêu hại và nấm, đồng thời loại bớt ký sinh trùng và vi khuẩn không mong muốn bám trên gỗ. Với lũa nhỏ, luộc còn có thêm một lợi ích nữa là xả bớt tannin.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:10 Những cành lũa khô đặt trên bàn, chưa xử lý.
• Xem video từ ▶ 0:24 Cành lũa dài nhiều nhánh trước khi luộc và cho vào bể.

Tannin (chất chát trong gỗ) là thứ làm nước bể ngả màu vàng nâu như nước trà. Tannin không hại cá. Chuyện có giữ màu nước đó hay không hoàn toàn là gu của mỗi người.

Lũa nhỏ: luộc trong nồi

Lũa vừa nồi thì cứ luộc. Cách này vừa diệt mầm bệnh triệt để vừa rút được nhiều tannin, vì lũa ngập hẳn trong nước sôi trong thời gian dài.

1. Rửa sơ lũa dưới vòi nước cho trôi đất cát bám ngoài.
2. Cho lũa vào nồi, đổ nước ngập.
3. Đun sôi và để lũa sôi một lúc. Nếu muốn nước bể trong hơn thì luộc lâu hơn, thay nước luộc khi thấy nước đã nâu đậm.
4. Để nguội rồi rửa lại trước khi cho vào bể.

Lũa to: xịt sạch rồi dội nước sôi

Lũa to phải làm theo kiểu khác. Không có sân thì làm trong phòng tắm cũng được. Nhớ dọn thảm chùi chân và đồ đạc ra ngoài trước khi bắt đầu.

1. Xịt nước cho sạch đất cát. Dùng vòi xịt khắp thân lũa, chú ý các khe kẽ. Bước này cuốn trôi đất bụi, mảnh lá kẹt trong gỗ và đuổi luôn nhện hay côn trùng đang trú bên trong.
2. Dội nước sôi. Đun nước thật sôi rồi dội từ từ lên toàn bộ lũa. Cố dội cho tới từng khe nhỏ, từng hốc, vì mầm bệnh hay nằm ở những chỗ đó. Có hai khúc lũa thì làm lần lượt từng khúc.
3. Xả lại bằng nước thường. Xịt nước lạnh thêm một lượt cho lũa nguội và trôi hết cặn còn lại.
4. Đặt vào bể. Lũa nguội hẳn rồi mới cho vào bể.

Dội nước sôi không ngấm sâu và không kéo dài bằng luộc. Dù vậy, với lũa không cho vào nồi được thì đây là cách thực tế nhất ở nhà.

Cẩn thận khi làm với nước sôi

Nước sôi đổ ra người là bỏng nặng. Lũa to lại cồng kềnh, dễ trượt tay. Bạn nên đặt lũa nằm vững trong bồn tắm hoặc chỗ thoát nước tốt rồi mới dội. Rót chậm, đứng tránh hướng nước bắn, và đừng vội đưa tay cầm lũa khi chưa xả nước lạnh.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:45 Ấm đun nước sôi đặt cạnh cây lũa trong phòng tắm.
• Xem video từ ▶ 4:38 Rót nước sôi từ ấm lên cây lũa đặt trên nền thoát nước.

Xử lý tannin ở lũa to

Lũa to rất khó xả hết tannin, vì không luộc được lâu. Cách thường làm là ngâm lũa trong thùng hoặc chậu lớn và thay nước ngâm vài lần cho tới khi nước bớt màu.

Nếu không ngại nước hơi ngả nâu thì có thể bỏ qua bước ngâm. Nhiều người thích một chút màu trà trong bể vì trông tự nhiên hơn, nhất là với bể nuôi cá vùng nước đen như cá thần tiên altum (Pterophyllum altum). Cách này không phải ai cũng chọn, ai muốn nước trong vắt thì nên ngâm.

Bắt đầu từ đâu

• Đo lũa xem có vừa nồi không. Vừa thì luộc, không vừa thì làm theo cách xịt và dội nước sôi.
• Xịt sạch đất cát, lá mục trong các khe trước, đừng dội nước sôi lên lũa còn bẩn.
• Quyết định trước bạn có chịu được nước màu trà hay không. Không chịu được thì chuẩn bị thùng lớn để ngâm lũa.
• Luôn xả nước lạnh cho lũa nguội hẳn trước khi đặt vào bể.