Chăm sóc bể thủy sinh khi vắng nhà dịp Tết, đi du lịch

Tết về quê hay đi du lịch dài ngày, nhiều người lo nhất là bể thủy sinh ở nhà. Không ai thay nước, không ai cho cá ăn, đèn và CO2 vẫn chạy theo giờ cũ. Bể sẽ ra sao, và cần chuẩn bị những gì trước khi đi?

Bài này dựa trên trường hợp thực tế của một bể Nature dài 1,2 m bị bỏ không đúng một tháng. Bạn sẽ biết bể thường thay đổi thế nào khi vắng chủ, và ba việc cần lo trước để cá, cây an toàn đến khi bạn về.

Bỏ bể một tháng thì chuyện gì xảy ra

Tin tốt là một bể đã ổn định có thể chịu được khá lâu. Sau một tháng không đụng tay, bể vẫn sống, cá vẫn còn. Cái giá phải trả là cây mọc tràn lan, không còn theo bố cục ban đầu, và rêu hại bắt đầu lên.

Cũng có cái hay. Bể mọc hoang có một vẻ đẹp riêng mà bể cắt tỉa đều đặn khó có được. Cây trồi lên mặt nước che bớt đèn, nên đáy bể chỗ sáng chỗ tối, nhìn khá huyền bí. Có người thích kiểu này và để luôn thêm một thời gian.

Nhưng cái đẹp này không giữ được lâu. Sang tháng thứ hai, cây gần như phủ kín mặt nước và ánh sáng không xuống tới đáy nữa. Lúc đó bạn phải chọn: cắt tỉa mạnh cho cây mọc lại, hoặc dọn hẳn để làm bố cục mới. Nếu bạn muốn giữ bố cục cũ, nên tỉa gọn cây trước khi đi để bể còn chỗ cho cây mọc.

Việc thứ nhất: không để bể cạn nước

Đây là chuyện nguy hiểm nhất khi đi vắng. Nước bay hơi mỗi ngày, mực nước tụt xuống thì lọc có thể hút khí, chạy khô, cá bị dồn vào lượng nước ít hơn. Có mấy cách xử lý, xếp theo mức hiệu quả:

1. Lắp phao châm nước tự động. Đây là cách tốt nhất. Phao nối với nguồn nước, mực nước tụt tới đâu thì tự châm bù tới đó, đi bao lâu cũng được.
2. Dùng bình bù nước tự động. Nếu nhà không kéo được ống nước tới bể, bình bù là lựa chọn thay thế. Bình chỉ chứa được vài lít nên không đủ cho chuyến đi dài, nhưng vẫn kéo thêm được ít ngày.
3. Tắt quạt làm mát. Quạt thổi mặt nước làm nước bay hơi rất nhanh. Tắt quạt đi thì lượng hao hụt giảm hẳn.

Kết hợp bình bù nước với tắt quạt là cách đơn giản mà kéo dài được thời gian bể đủ nước khá nhiều. Nếu tắt quạt, bạn nên tính trước nhiệt độ phòng mấy ngày vắng nhà, vì mùa nóng mà đóng kín cửa thì nước có thể lên cao.

Việc thứ hai: cho cá ăn

Nhiều người lo cá đói, nhưng thật ra cá trong bể thủy sinh chịu nhịn khá tốt. Cá khỏe nhịn khoảng 5 ngày vẫn ổn. Trong thời gian đó chúng tự rỉa rêu, vi sinh và mảnh vụn trong bể. Đi ngắn ngày thì cứ yên tâm, không cần nhờ ai cho ăn.

Đi lâu hơn thì nên mua một máy cho cá ăn tự động. Máy chỉnh được cho ăn một, hai, ba lần mỗi ngày hoặc vài ngày một lần. Khi đi vắng nên chỉnh lượng ít. Thức ăn thừa không ai hút ra sẽ thối trong bể, làm bẩn nước và rêu hại lên nhanh hơn.

Việc thứ ba: điều khiển thiết bị điện từ xa

Đèn, lọc, CO2 đều chạy điện. Nên cắm chúng qua ổ điện hẹn giờ để bể vẫn giữ được lịch sáng tối đều đặn. Tốt nhất là ổ hẹn giờ qua wifi. Ở đâu có internet là bạn bật tắt được từng thiết bị, ví dụ giảm giờ đèn khi thấy rêu hại, hay tắt CO2 nếu lo cá ngộp.

Phụ kiện thêm nếu muốn yên tâm hơn

Ngoài ba việc trên, bể thủy sinh giờ có khá nhiều phụ kiện tự động. Nếu hay đi xa, bạn có thể cân nhắc:

• Van thay nước tự động, để bể vẫn được thay nước định kỳ khi vắng nhà.
• Hệ thống châm phân tự động, để cây vẫn có dinh dưỡng đều.

Những thứ này không bắt buộc. Phần lớn trường hợp chỉ cần lo đủ nước, đủ ăn và điều khiển được điện là bể qua được kỳ nghỉ.

Bắt đầu từ đâu

• Tính số ngày sẽ vắng nhà. Dưới 5 ngày thì không cần lo chuyện cho ăn, lâu hơn thì mua máy cho ăn tự động và chạy thử vài hôm trước khi đi.
• Lắp phao châm nước nếu kéo được ống, không thì đặt bình bù nước và tắt quạt.
• Chuyển đèn, lọc, CO2 sang ổ hẹn giờ wifi và kiểm tra điều khiển được qua điện thoại.
• Tỉa gọn cây trước khi đi nếu muốn giữ bố cục, vì về nhà bạn sẽ gặp một bể rậm hơn nhiều.