Trồng trầu bà trên bể cá để giảm nitrate: cách làm rẻ và dễ

Nitrate tích dần trong bể từ phân cá, thức ăn thừa và xác cây mục. Cách quen thuộc để hạ nó là thay nước. Có một cách rẻ hơn chạy song song: để cây trên cạn cắm rễ vào nước bể và hút nitrate giúp mình. Dân chơi gọi kiểu này là aquaponics, tức trồng cây bằng chính chất thải của cá.

Bài này hướng dẫn làm aquaponics mini bằng cây trầu bà (pothos), loại cây gần như ai cũng kiếm được. Bạn không cần dựng hệ thống phức tạp, chỉ cần vài đoạn thân cây và một chỗ để giữ cây trên bể.

Aquaponics là gì và có lợi gì cho bể cá

Trong aquaponics, cây được trồng thủy canh, rễ ngâm trực tiếp trong nước có chất thải của cá. Cây lấy dinh dưỡng từ nước để lớn. Với người nuôi cá, cái lợi rõ nhất là cây ăn bớt những chất mình không muốn giữ trong bể, nhất là nitrate.

Hệ thống lớn thì tốn công, nhưng người chơi cá bình thường chỉ cần bản đơn giản. Muốn vậy thì phải chọn một cây dễ trồng, lớn nhanh và gần như không cần chăm.

Vì sao chọn trầu bà

Trầu bà đã được dân chơi cá dùng theo cách này từ lâu. Cây có mấy điểm hợp với việc trồng trên bể:

• Dễ sống, dễ mua và rẻ.
• Chịu được việc ngâm rễ trong nước lâu dài.
• Lớn nhanh, nên chỉ cần một hai đoạn thân là đủ để bắt đầu.
• Không đòi đèn mạnh. Cây sống ổn trong phòng sáng, hoặc dưới một bóng đèn nhỏ đặt phía trên.

Một chậu trầu bà nguyên cây thường đủ chia cho tất cả các bể trong nhà, còn dư để trồng quanh nhà.

Chuẩn bị cây thế nào

1. Cắt một hai đoạn thân trầu bà. Bạn không cần cả cây.
2. Nếu có sẵn cây trong chậu, tách hẳn một nhánh có rễ ra. Nhánh có rễ sẽ bắt đầu hút dinh dưỡng gần như ngay.
3. Đoạn thân chưa có rễ vẫn dùng được. Sau một thời gian ngâm nước, cây sẽ tự ra rễ.
4. Chỉ cần ngâm khoảng 2,5–5 cm phần thân xuống nước. Phần lá để trên mặt nước.

Đặt cây ở đâu trên bể

Có nhiều chỗ để đặt cây, chọn chỗ nào tiện với bể của bạn:

• Thành sau bể: đây là cách dễ nhất. Đặt cây ở mép sau bể rồi giữ nhẹ bằng nắp, một cái kẹp, hoặc gác vào lọc.
• Sump: thả cây vào phần trên cùng của sump.
• Lọc treo: mở nắp phía sau của lọc treo rồi thả vài đoạn thân vào khoang chứa nước.
• Lọc tràn trên tự chế: thả cây vào khay lọc. Lúc này bạn có hẳn một hệ aquaponics riêng cho bể, rẻ, dễ chăm và hiệu quả.

Sau vài ngày làm quen với nước bể, cây sẽ bắt đầu làm việc. Bạn có thể tỉa bớt khi cây dài ra. Nhưng nhiều người để cây bò lên tường hoặc chạy ngang phía sau bể vì nhìn khá đẹp.

Cây hút nitrate được bao nhiêu

Mức hiệu quả phụ thuộc hai thứ: cây to cỡ nào và trong bể có bao nhiêu chất thải. Cây càng lớn, rễ càng nhiều thì càng lấy được nhiều chất thải ra khỏi nước. Bể nuôi dày, cho ăn nhiều thì cây có nhiều thứ để ăn hơn.

Kết quả thường thấy rõ, nhưng đừng coi trầu bà là thứ thay thế hoàn toàn cho thay nước. Thay nước còn bù khoáng và lấy đi những chất mà cây không dùng. Cây chỉ giúp nitrate tăng chậm hơn giữa các lần thay.

Bắt đầu từ đâu

1. Xin hoặc mua một chậu trầu bà, cắt vài đoạn thân, ưu tiên nhánh đã có rễ.
2. Kẹp cây ở thành sau bể hoặc thả vào lọc treo, chỉ ngâm khoảng 2,5–5 cm thân.
3. Đo nitrate trước khi làm và sau vài tuần để xem cây giúp được bao nhiêu.
4. Khi cây lớn, chia nhánh sang các bể khác thay vì vứt đi.