เบตต้ารูบร้า

• บัญชีแดง IUCN: ใกล้สูญพันธุ์ (Endangered – มีความเสี่ยงสูงที่จะสูญพันธุ์ในธรรมชาติ)
• ขนาด: ปลาโตเต็มวัยโดยทั่วไปมีความยาวรวม 4–5 ซม.
• อุณหภูมิ: 22–26 °C
• ค่า pH: 4.0–6.0
• ความกระด้าง (GH): ≤ 3 °d
• KH: ≤ 1 °d
• TDS: < 100 ppm

ข้อควรทราบ: ปลาชนิดนี้เป็นปลาที่จับจากธรรมชาติ จึงควรดูแลอย่างระมัดระวัง เนื่องจาก Betta rubra จากอาเจะห์เป็นปลาจับจากธรรมชาติ จึงไวต่อการเปลี่ยนแปลงของค่า pH ความกระด้าง หรืออุณหภูมิอย่างกะทันหัน ควรปรับสภาพปลาให้คุ้นกับน้ำอย่างช้า ๆ และรักษาสภาพน้ำให้อ่อน เป็นกรด มีสารแทนนินสูง และมีความผันผวนของสภาพแวดล้อมให้น้อยที่สุด

สภาพน้ำที่เหมาะสมที่สุดคือน้ำดำที่อ่อนและเป็นกรด

• ค่า pH 4.0–6.0
• ความกระด้าง (GH) ≤ 3 °d
• KH ≤ 1 °d
• TDS < 100 ppm
• อุณหภูมิ: 22–26 °C ซึ่งเย็นกว่าปลาบางชนิดที่ใกล้เคียงกันเล็กน้อย สอดคล้องกับลำธารพรุในถิ่นกำเนิดที่ได้รับอิทธิพลจากพื้นที่สูง ควรรักษาสภาพน้ำให้คงที่เพื่อสุขภาพในระยะยาวและความพร้อมในการผสมพันธุ์

ควรใส่ใบไม้แห้ง กิ่งขอนไม้ที่พันกัน วัสดุจากธรรมชาติ (botanicals) และพืชลอยน้ำ เพื่อสร้างร่มเงาและจำลองสภาพลำธารในป่าของอาเจะห์ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิด ปลาชอบน้ำไหลเอื่อย ๆ หรือน้ำนิ่ง ควรหลีกเลี่ยงแสงจ้าหรือกระแสน้ำแรง

เป็นปลากินเนื้อ ควรให้อาหารสดหรืออาหารแช่แข็ง เช่น ไรทะเลวัยอ่อน ไรแดง หนอนแดง หนอนกรินดัล และลูกน้ำ เมื่อเวลาผ่านไปปลาอาจยอมกินอาหารเม็ดเล็กคุณภาพสูง แต่แนะนำอย่างยิ่งให้ใช้อาหารสดเพื่อรักษาสีสัน ความกระฉับกระเฉง และความสมบูรณ์พร้อมผสมพันธุ์

ปลาเพศผู้มีลายแถบสีแดงสะดุดตาตามลำตัว มีลายเข้มบริเวณใบหน้า และมีประกายแวววาวอ่อน ๆ B. rubra มักถูกมองว่าเป็นหนึ่งในสมาชิกที่รักสงบมากกว่าในกลุ่ม coccina complex แม้ยังต้องเลี้ยงดูอย่างพิถีพิถันและต้องการสภาพน้ำที่คงที่และมีแร่ธาตุต่ำ

เหมาะที่จะเลี้ยงเป็นคู่หรือเป็นกลุ่มเล็ก ๆ โดยมีที่หลบซ่อนเพียงพอ โดยทั่วไปทนต่อปลาชนิดเดียวกันได้ดีกว่าปลากัดสีแดงชนิดอื่นบางชนิด แต่ปลาเพศผู้ก็อาจหวงอาณาเขตได้ในช่วงเกี้ยวพาราสีหรือเมื่อพื้นที่คับแคบ ปลาที่เลี้ยงร่วมได้มีเพียงปลาน้ำอ่อนขนาดเล็กมากที่รักสงบอย่างยิ่ง เช่น Boraras, Sundadanio หรือปลาค้อขนาดเล็กอย่าง Neohomaloptera johorensis โดยตู้ปลาต้องมีการจัดวางโครงสร้างหนาแน่นและแสงสลัว

ควรจัดโครงสร้างให้มาก ทั้งรากไม้ กิ่งไม้ ถ้ำ และใบไม้แห้ง เพื่อลดความเครียด สร้างแนวบังสายตา และส่งเสริมพฤติกรรมตามธรรมชาติ แม้โดยปกติจะรักสงบ แต่ควรสังเกตความสัมพันธ์ภายในกลุ่มอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วงผสมพันธุ์

ปลาเพศผู้มีลายแถบสีแดงสะดุดตาตามลำตัว มีลายเข้มบริเวณใบหน้า และมีประกายแวววาวอ่อน ๆ ส่วนปลาเพศเมียมีสีสันหม่นกว่า แต่ยังเห็นลวดลายได้ชัดเจน

Betta rubra เป็นปลาที่เพศผู้อมไข่ไว้ในปาก หลังจากการเกี้ยวพาราสีช่วงสั้น ๆ ปลาเพศผู้จะเก็บไข่และฟักไข่ไว้ในปาก คอยปกป้องจนกว่าจะปล่อยลูกปลาออกมา ระยะฟักโดยทั่วไปใช้เวลา 10–14 วัน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ไม่ควรทำให้ปลาเพศผู้เครียดหรือรบกวนระหว่างอมไข่ เพราะอาจทำให้คายหรือกลืนลูกปลาที่กำลังพัฒนาก่อนกำหนด เมื่อปล่อยออกมาแล้ว ลูกปลาค่อนข้างแข็งแรง และเริ่มให้กินไรทะเลแรกฟักหรือหนอนจิ๋ว (microworm) ได้

Betta rubra เป็นปลากัดป่าที่มีเสน่ห์และหาได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ มีถิ่นกำเนิดทางตอนเหนือของเกาะสุมาตรา โดยเฉพาะในเขตอาเจะห์ ประเทศอินโดนีเซีย

ปลาชนิดนี้มาจากป่าพรุและลำธารในป่าที่มีอากาศค่อนข้างเย็น แหล่งน้ำเหล่านี้มีร่มเงา เป็นน้ำอ่อนที่อุดมไปด้วยใบไม้ร่วงทับถมและสารฮิวมิก ทำให้เกิดน้ำดำสีชาอันเป็นเอกลักษณ์ซึ่งปลาชนิดนี้ต้องพึ่งพา