ปลาม้าลาย

• ชื่อ: ปลาม้าลาย (Zebrafish)
• ชื่ออื่น: Zebra danio, Rerio, Striped danio, Zebra, Leopard danio และ Longfin danio
• ขนาดตู้ขั้นต่ำ: ประมาณ 60 ลิตร แบบตู้ยาว
• การเลี้ยง: ง่ายถึงปานกลาง
• การเพาะพันธุ์: ง่ายถึงปานกลาง
• ขนาด: 3–4 ซม.
• อุณหภูมิ: 24–28 °C
• ค่า pH: 7.0–8.0
• ความกระด้าง (GH): 10–20
• ระดับที่อยู่อาศัย: ส่วนใหญ่อยู่กลางน้ำ
• ไนเตรต: ต่ำกว่า 80
• อาหาร: กินเนื้อ / กินทั้งพืชและสัตว์
• นิสัย: รักสงบ
• อายุขัย: สูงสุดประมาณ 3 ปี
• สี: ลายทางสีน้ำเงินเข้ม สีทอง และสีเหลือบรุ้ง

ปลาม้าลายโดยทั่วไปรักสงบเมื่ออยู่เป็นฝูงใหญ่ แต่ในตู้รวมอาจกลายเป็นปลาที่ชอบตอดครีบปลาอื่น ไม่ควรเลี้ยงร่วมกับปลาที่ว่ายช้า ปลาครีบยาว (เช่น ปลากัด) หรือปลาที่ไม่สามารถป้องกันตัวเองได้ และช่วงให้อาหารอาจมีการแย่งกันรุนแรง

ปลาที่อาจเลี้ยงร่วมกันได้: ปลาดานิโอโกลว์ไลท์ (Glowlight Danio), ปลาซิวข้างขวาน, ปลาแพะแคระ (Pygmy Cory), ปลาซิวบอราราส (Boraras), ปลาหางดาบ, ปลาการ์ร่าแพนด้า, ปลานีออน, ปลารัมมี่โนส (Brilliant Rummynose Tetra), ปลาบาร์บแคระเอมเบอร์ (Dwarf Ember Barb), ปลาแคลวน์คิลลี่ (Clown Killifish), ปลาลีสต์คิลลี่ (Least Killifish), ปลาเชอร์รี่บาร์บ, ปลาหางนกยูง, ปลาก้างพระร่วง, ปลาหมูแคระลายโซ่ (Dwarf Chain Loach), ปลาคูลี่, ปลาเอนด์เลอร์, ปลาข้าวสารญี่ปุ่น (เมดากะ) ทั้งนี้ควรคอยสังเกตพฤติกรรมระหว่างกัน

กุ้งแคระ: ไม่เหมาะหากต้องการเพาะกุ้ง เพราะปลาจะกินลูกกุ้ง และแม้แต่กุ้งตัวโตก็อาจถูกฆ่าได้ขณะลอกคราบ

หอย: มักไม่ถูกรบกวน แต่ปลาอาจตอดหนวดหอยได้

ปลาที่ไม่ควรเลี้ยงร่วม: ปลาที่ตัวใหญ่กว่าหรือก้าวร้าว ปลาขี้อาย ปลาว่ายช้าหรือปลาครีบยาว กุ้งเครฟิช ปูน้ำจืด กบแคระ

แม้จะตัวเล็ก แต่ Danio rerio ต้องการพื้นที่มากเพราะว่ายเร็วและกระฉับกระเฉงมาก จึงไม่เหมาะกับตู้นาโน ในทางเทคนิคสามารถเลี้ยงปลาดานิโอ 5–6 ตัวในตู้ 40 ลิตรได้ แต่ปลาจะไม่แสดงพฤติกรรมที่แท้จริงออกมา จึงไม่แนะนำ ปลาม้าลายฝูงละ 6–8 ตัวควรใช้ตู้ยาวขนาดอย่างน้อย 60 ลิตรหรือใหญ่กว่า

ในห้องปฏิบัติการมักเลี้ยงในความหนาแน่นสูงกว่านี้มาก (15–30 ตัวต่อ 40 ลิตร) แต่การทดลองเหล่านั้นมีวัตถุประสงค์อื่น และอาจขัดกับความต้องการตามธรรมชาติของปลา

อุณหภูมิ: ปลาม้าลายทนอุณหภูมิได้กว้าง ในธรรมชาติอยู่รอดได้ตั้งแต่ประมาณ 6 °C ในฤดูหนาวจนถึง 38 °C ในฤดูร้อน ในตู้ปลาจะเติบโตได้ดีที่ 24–28 °C อุณหภูมิในตู้ไม่ควรแกว่งมากในระยะเวลาสั้น ๆ และความทนทานขึ้นอยู่กับอุณหภูมิที่ปลาปรับตัวมาเป็นอย่างมาก

ค่า pH: ทนได้ที่ pH 6.5–9.0 แต่จะสบายกว่าในน้ำที่เป็นกลางถึงด่าง ค่า pH ที่เหมาะสมคือ 7.0–8.0

ความกระด้าง: เป็นปลา "น้ำกระด้าง" ไม่ชอบน้ำอ่อน อัตราการตายสูงสุดเกิดขึ้นที่ระดับต่ำสุด (5.5 dGH) และสูงสุด (32.5 dGH) ที่ทดสอบ ค่าที่เหมาะสมคือ GH 10–20

ความเค็ม: เป็นปลาน้ำจืด แต่ทนความเค็มได้ถึง 1 ppt

ออกซิเจนละลายน้ำ: ปลามีอัตราเมแทบอลิซึมสูง และใช้ออกซิเจนต่อหน่วยน้ำหนักมากกว่าปลาตัวใหญ่ ควรรักษาระดับออกซิเจนให้อยู่ที่จุดอิ่มตัวหรือต่ำกว่าเล็กน้อย (ประมาณ 8 mg/L ที่ 28 °C)

สารประกอบไนโตรเจน: แอมโมเนีย (0.02 ppm) และไนไตรต์ (1 ppm) ที่มากเกินไปมักเป็นพิษ ไนเตรตปลาทนได้ค่อนข้างดี แต่การสัมผัสเป็นเวลานานในระดับสูงถึง 100 ppm จะทำให้เกิดปัญหาสุขภาพ

การเปลี่ยนน้ำ: เปลี่ยนน้ำ 20–30% ทุกสัปดาห์ น้ำที่เติมอย่างน้อยต้องกำจัดคลอรีนแล้ว หากเลี้ยงกุ้งแคระร่วมด้วย กุ้งไม่ชอบการเปลี่ยนน้ำปริมาณมาก ซึ่งอาจทำให้มีปัญหาในการลอกคราบ

การเซ็ตวงจรไนโตรเจน: อย่าใส่ปลาลงในตู้ที่ยังไม่ผ่านการเซ็ตวงจรไนโตรเจน แอมโมเนียและไนเตรตที่สูงจะทำให้ปลาตาย

ระบบกรองและการไหลของน้ำ: ปลาม้าลายชอบน้ำนิ่งหรือไหลช้า จึงควรเลือกกรองที่ปรับแรงน้ำได้และตั้งให้ต่ำที่สุดเท่าที่ทำได้ ช่องดูดน้ำของกรองบางรุ่นอาจดูดปลาตัวเล็กเหล่านี้เข้าไป ควรใช้ฟองน้ำสวมกันไว้เพิ่ม

แสงสว่าง: ไม่มีความต้องการพิเศษ กิจกรรมช่วงกลางวันของปลาสัมพันธ์กับรอบมืด-สว่างและรอบการให้อาหาร และการวางไข่ได้รับอิทธิพลจากช่วงเวลาที่มีแสง

วัสดุปูพื้น: หากไม่ได้เพาะพันธุ์ก็ไม่มีความต้องการพิเศษ ให้เลือกตามไม้น้ำที่ปลูก สำหรับการเพาะพันธุ์ กรวดจะเหมาะกว่า เพราะช่วยให้ไข่รอดพ้นจากการถูกพ่อแม่ปลากิน

การตกแต่งและที่หลบซ่อน: ไม้น้ำจริงหรือไม้น้ำปลอม ขอนไม้ หิน ฯลฯ ช่วยลดผลเสียจากความก้าวร้าว ในธรรมชาติปลาจะอยู่ใกล้พืชน้ำและชอบวางไข่ในบริเวณนั้น

การปรับสภาพปลา: ค่อย ๆ นำปลาลงตู้ ปรับอุณหภูมิให้ปลา และกักโรคก่อนจะค่อย ๆ ปล่อยลงตู้หลัก เพื่อหลีกเลี่ยงความเครียด

ปลาม้าลายเป็นปลากินทั้งพืชและสัตว์แบบฉวยโอกาส และชอบอาหารโปรตีนสูงเป็นพิเศษ การวิเคราะห์สิ่งที่อยู่ในทางเดินอาหารพบว่าส่วนใหญ่กินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในน้ำ เช่น แพลงก์ตอนสัตว์ แต่ก็พบสาหร่ายเส้นใย ชิ้นส่วนพืช แพลงก์ตอนพืช ไข่ของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เกล็ดปลา สปอร์ เศษซากอินทรีย์ ทราย และโคลนด้วย

ในตู้ปลา ควรให้อาหารมีชีวิต หรือให้ผสมกับอาหารสำเร็จรูป เช่น ไรทะเล ไรทะเลแรกฟัก (อาร์ทีเมียนอเพลียส) โรติเฟอร์ ไรแดง (แดฟเนีย, มอยนา) หนอนแดง หนอนแบล็กเวิร์ม แมลงหวี่ ลูกน้ำ หนอนกรินดัล และไซคลอปส์ อาหารมีชีวิตมีคุณค่าทางโภชนาการที่สมดุลทั้งสำหรับปลาตัวเต็มวัยและลูกปลา เหยื่อขนาดใหญ่ (หนอนแดง หนอนกรินดัล) เหมาะกับปลาตัวเต็มวัย ไม่แนะนำให้ใช้อาหารสำเร็จรูปเพียงอย่างเดียว เพราะปลามีการเติบโตและอัตรารอดลดลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับการให้ไรทะเล (Artemia) เพียงอย่างเดียว

ปลาม้าลายอยู่กลางน้ำและกินอาหารในมวลน้ำเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็กินที่ผิวน้ำและที่พื้นตู้ได้เช่นกัน

ความถี่: ปลาตัวเต็มวัยวันละครั้ง ปลาวัยรุ่นอย่างน้อยวันละสองครั้ง การให้ทีละน้อยแต่บ่อยครั้งช่วยให้โตเร็วที่สุด ปลากินอาหารอย่างดุเดือด ปลาตัวเต็มวัยอดอาหารได้หนึ่งถึงสองวันโดยไม่เป็นอันตราย

ปริมาณ: ให้จนอิ่ม ("กฎห้านาที": ปลากินอาหารหมดภายใน 5–7 นาที) หรือให้ตามน้ำหนักตัว ปลาตัวเต็มวัยให้ได้ถึง 10% ของน้ำหนักตัวต่อวัน ส่วนลูกปลาวัยอ่อนต้องการ 50–300% ให้น้อยไปดีกว่าให้มากเกินไป เพราะการให้อาหารมากเกินไปทำให้คุณภาพน้ำแย่ลงและทำให้เกิดการติดเชื้อและโรค ควรดูดเศษอาหารและของเสียออกหลังให้อาหารทุกครั้ง

การอยู่ร่วมกัน: Danio rerio เป็นปลาที่ชอบอยู่รวมฝูงอย่างมาก การรวมฝูงเป็นพฤติกรรมโดยกำเนิดและเริ่มขึ้นไม่นานหลังฟักออกจากไข่ ควรเลี้ยงอย่างน้อย 6 ตัว (เป็นขั้นต่ำสุด) และยิ่งฝูงใหญ่ยิ่งดี การเลี้ยงจำนวนน้อยเกินไปเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ปลาม้าลายก้าวร้าวต่อปลาอื่นและต่อกันเอง

กิจกรรม: ปลาว่ายไปมาอย่างรวดเร็วแทบตลอดเวลาและขี้เล่นมาก แต่เล่นแรง ซึ่งอาจทำให้ปลาร่วมตู้เครียด ป่วย หรือถึงตายได้ ปลาอาจตอดปลาอื่นเพื่อชวนเล่น โดยเฉพาะเมื่ออยู่เป็นฝูงเล็ก เป็นปลาที่ออกหากินกลางวันและอาศัยการมองเห็น แต่จะหลบไปอยู่ในบริเวณที่มืดกว่าเมื่อมีอันตราย

ลำดับชั้น: ทั้งตัวผู้และตัวเมียสร้างลำดับชั้นความเป็นใหญ่ ความก้าวร้าวรวมถึงการไล่และบางครั้งการกัด การกางครีบและว่ายวนรอบกันช้า ๆ พร้อมกับลอยตัวขึ้นเป็นสัญญาณว่าพร้อมจะสู้ ปลาที่เป็นใหญ่จะมีสีเข้มและสดกว่า ส่วนปลาที่อยู่ลำดับรองจะสีซีดกว่า เมื่อจัดลำดับชั้นได้แล้ว ความก้าวร้าวจะลดลง ลำดับชั้นค่อนข้างคงที่ และเพศไม่มีผลสำคัญต่อการกำหนดลำดับ

ความก้าวร้าว: โดยทั่วไปค่อนข้างรักสงบ แต่บางตัว (ส่วนใหญ่เป็นตัวผู้) อาจแสดงความหวงถิ่น เป็นปลาที่ชอบตอดครีบแต่แทบไม่มีเจตนาร้าย

สัญญาณความตื่นกลัว: รวมฝูงแน่นขึ้น ว่ายน้ำกระวนกระวายหรือนิ่งค้างอยู่ที่พื้น กินอาหารน้อยลง ก้าวร้าวมากขึ้น (รวมถึงการตอด)

การเปลี่ยนสี: ปลาที่อยู่บนพื้นหลังสีดำมักมีสีเข้มกว่าบนพื้นหลังสีอ่อน ปลาที่เครียดหรือตกใจจะสีซีดลง วัสดุปูพื้นสีขาว พื้นหลังสีอ่อน หรือปลาร่วมตู้ที่ก้าวร้าวจะทำให้สีปลาจางลง

การเรียนรู้: ปลาค่อนข้างฉลาดและจำสิ่งที่เรียนรู้ได้อย่างน้อย 10 วัน ปลาวัยรุ่นอายุ 6–8 สัปดาห์เรียนรู้ได้ดีเท่าหรือดีกว่าปลาตัวเต็มวัย ขณะที่ปลาอายุ 3–4 สัปดาห์เรียนรู้ไม่ได้ ปลาเรียนรู้ผ่านการมองเห็นและกลิ่น และแสดงอาการเครียดต่อสัญญาณที่เกี่ยวข้องกับนักล่า

ปลาม้าลายตัวเต็มวัยมีลักษณะแตกต่างระหว่างเพศ แต่อาจสังเกตได้ยาก ส่วนปลาวัยรุ่นไม่สามารถแยกเพศได้อย่างแน่นอนหากไม่ผ่าดู

• ขนาด: ตัวเมียโดยทั่วไปตัวใหญ่กว่าตัวผู้
• อัตราการเติบโต: ตัวเมียโตเร็วกว่า
• สี: ตัวผู้โดยทั่วไปสีเข้มกว่า และมีสีเหลืองที่ครีบก้นมากกว่า ตัวเมียมีสีทองที่ด้านล่างลำตัวน้อยมากหรือไม่มีเลย
• ท้อง: ตัวเมียท้องใหญ่กว่า ตัวผู้เพรียวกว่าและลำตัวเป็นทรงตอร์ปิโด
• อวัยวะเพศ: ตัวเมียมีตุ่มเพศเล็ก ๆ อยู่ด้านหน้าครีบก้น

ปลาม้าลายทุกตัวเริ่มพัฒนาเป็นตัวเมียที่ยังไม่เจริญพันธุ์ ส่วนปลาที่จะเป็นตัวผู้จะผ่าน 'การเปลี่ยนแปลงของต่อมเพศ' เมื่ออายุประมาณ 5–7 สัปดาห์หลังฟัก (ความยาวรวม 1–1.5 ซม.)

ปลาม้าลายวางไข่เป็นกลุ่มแบบไม่พร้อมกันและเป็นปลาที่โปรยไข่ เพาะพันธุ์ได้ในสภาพที่หลากหลาย แต่มีพฤติกรรมการผสมพันธุ์ที่ซับซ้อน ทั้งการแข่งขัน การเลือกคู่ และการเลือกพื้นวางไข่

การเจริญพันธุ์: เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์หลัง 75 วันที่ 25.5 °C เมื่อตัวเมียยาวประมาณ 2.5 ซม. ตัวผู้เจริญพันธุ์ที่ขนาดประมาณ 2.3 ซม.

รอบการวางไข่: ปลาที่ผ่านการเลี้ยงมานานสามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดปีในห้องปฏิบัติการ ในธรรมชาติการวางไข่จะเป็นไปตามฤดูกาลมากกว่า

การผสมพันธุ์: ตัวเมียม���กชอบกลิ่นของตัวผู้ที่ตัวใหญ่กว่าและไม่ใช่ญาติกัน การวางไข่เริ่มในตอนเช้า (ภายในนาทีแรกที่มีแสงหลังความมืด) และใช้เวลาประมาณหนึ่งชั่วโมง ตัวผู้ปล่อยฟีโรโมนสเตียรอยด์เพื่อกระตุ้นการตกไข่ หลังตกไข่ตัวเมียจะปล่อยฮอร์โมนที่กระตุ้นพฤติกรรมผสมพันธุ์ของตัวผู้ ฟีโรโมนของตัวเมียอาจยับยั้งการสืบพันธุ์ของตัวเมียที่อยู่ลำดับรอง และตัวเมียที่เป็นใหญ่จะออกไข่มากกว่า

การเกี้ยวพาราสี: ตัวผู้จะไล่ตัวเมียและใช้จมูกดุนสีข้างตัวเมียเพื่อนำไปยังจุดวางไข่ หรือว่ายวนรอบตัวเมียและว่ายไปมาระหว่างตัวเมียกับจุดวางไข่ ตัวผู้บางตัวจะหวงถิ่นบริเวณที่อาจเป็นจุดวางไข่ ตัวเมียชอบพื้นกรวดมากกว่าตะกอนโคลน การปฏิสนธิเกิดขึ้นภายนอกตัว ความเชื่อที่ว่าปลาจับคู่กันตลอดชีวิตนั้นไม่จริง ปลาเปลี่ยนคู่ได้ง่าย

ไข่: แต่ละครอกมักมีไข่ 150–190 ฟอง ตัวเมียตัวใหญ่ออกไข่ได้มากกว่า 700 ฟอง จำนวนไข่สัมพันธ์กับขนาดตัวเมีย ตัวเมียที่ได้รับฟีโรโมนจากตัวผู้หลายวันก่อนวางไข่จะให้ไข่ที่มีคุณภาพดีกว่า ไข่มีขนาดประมาณ 0.7 มม. ไม่มีความเหนียว จมอยู่ที่พื้น และใสเมื่อได้รับการปฏิสนธิ ตัวเมียปล่อยไข่ลงบนพื้นโดยตรง พ่อแม่ปลาไม่ดูแลไข่และว่ายจากไปไม่นานหลังปฏิสนธิ

การฟัก: ไข่ฟักภายใน 2–3 วันที่ 28 °C ลูกปลาแรกฟักยาวประมาณ 3 มม. และตัวใส ลูกปลาวัยอ่อนเกาะติดพื้นผิวแข็งด้วยเซลล์บริเวณหัว เมื่อถึงวันที่ 5 ต้องเติมอากาศเข้ากระเพาะลมด้วยการฮุบอากาศที่ผิวน้ำ หลังจากนั้นจึงว่ายน้ำได้อย่างอิสระ ปลาโตเร็วในช่วง 3 เดือนแรกและหยุดโตเมื่ออายุประมาณ 18 เดือน ในสภาพที่เหมาะสมที่สุดอาจยาวถึง 1.8 ซม. ใน 45 วัน และ 2.5 ซม. หลังหนึ่งปี

ตู้เพาะพันธุ์:

• ใช้ตู้วางไข่แยกต่างหาก เพราะพ่อแม่ปลาจะกินไข่ ปูพื้นด้วยกรวดหรือลูกแก้ว หรือขึงตาข่ายบนโครงสูงจากพื้นประมาณ 2.5 ซม. เพื่อทำเป็นพื้นสองชั้น
• นำพ่อแม่ปลาออกหลังวางไข่เพื่อป้องกันการกินลูกปลา
• ให้แสงสว่าง เพราะการสืบพันธุ์ถูกควบคุมอย่างมากโดยช่วงเวลาที่มีแสง และปลามักวางไข่ตอนรุ่งเช้า
• รักษาอุณหภูมิไว้ที่ประมาณ 28 °C อุณหภูมิต่ำส่งผลเสียอย่างมากต่อการพัฒนาของไข่
• ให้อาหารมีชีวิตแก่พ่อแม่ปลาวันละ 2–3 ครั้ง เป็นเวลา 1–2 สัปดาห์ก่อนวางไข่
• เริ่มให้อาหารลูกปลาวัยอ่อนเมื่อ 4–5 วันหลังปฏิสนธิ ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มว่ายน้ำ โดยให้ส่วนผสมของโปรโตซัวกลุ่มซิลิเอต โรติเฟอร์ และไรทะเลแรกฟัก อาหารมีชีวิตจะดีกว่า
• คุณภาพน้ำสำคัญมาก ควรเปลี่ยนน้ำ 30–50% ทุกวัน พร้อมนำลูกปลาที่ตายหรือป่วยและเศษตะกอนออก
• ไม่ควรมีกระแสน้ำหรือให้มีน้อยมาก เพราะลูกปลาจะเสียพลังงานไปกับการทรงตัวอยู่กับที่และจับเหยื่อได้ยากขึ้น

การกระตุ้นให้วางไข่: ในธรรมชาติปลาวางไข่ช่วงฝนตกหนัก ดังนั้นการลดอุณหภูมิลงเล็กน้อยและเพิ่มระดับน้ำขึ้นเล็กน้อยอาจกระตุ้นให้ปลาผสมพันธุ์ได้

Danio rerio เป็นปลาพื้นเมืองของเอเชียใต้ กระจายพันธุ์กว้างขวางทั่วอนุทวีปอินเดีย พบได้ใน:

• ลุ่มแม่น้ำคงคาและพรหมบุตรทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย
• บังกลาเทศและเนปาล
• ลุ่มแม่น้ำกฤษณา
• รัฐราชสถาน คุชราต และอานธรประเทศ (ลุ่มแม่น้ำที่ไหลลงทะเลอาหรับ)
• ตอนเหนือของเมียนมาและศรีลังกา

ภูมิภาคนี้มีภูมิอากาศแบบมรสุม มีฤดูฝนและฤดูแล้งที่ชัดเจน ซึ่งส่งผลอย่างมากต่อสภาพแหล่งอาศัย รวมถึงเคมีของน้ำและความอุดมสมบูรณ์ของอาหาร

ปลาม้าลายพบได้ในแหล่งน้ำหลากหลายประเภท ทั้งบ่อ แอ่งน้ำ ลำคลอง คูส่งน้ำ นาข้าว และบริเวณริมลำธารและแม่น้ำ

ชอบน้ำตื้น (ลึก 10–40 ซม.) ที่นิ่งหรือไหลช้า (ไม่เกิน 10 ซม./วินาที) ในที่โล่งไม่มีร่มเงา และมีพืชริมน้ำยื่นปกคลุมบ้าง

มีรายงานว่าพบในแม่น้ำไหลเชี่ยวและลำธารบนภูเขาด้วย แต่นักวิจัยบางส่วนเชื่อว่าความไม่สอดคล้องนี้น่าจะเกิดจากความสับสนทางอนุกรมวิธานระหว่างสกุล Danio และ Devario

อนุกรมวิธาน: Danio rerio ได้รับการบรรยายครั้งแรกโดย Francis Hamilton ในปี 1822 ในหนังสือ "An Account of the Fishes Found in the River Ganges and its Branches" จัดอยู่ในวงศ์ Cyprinidae ปัจจุบันมีปลาดานิโอประมาณ 30 ชนิด และปลาดานิโอยักษ์อีกประมาณ 40 ชนิด

ที่มาของชื่อ: ชื่อ Danio มีรากศัพท์จากภาษาเบงกาลีว่า 'Dhani' แปลว่า 'แห่งนาข้าว' ส่วน 'Rerio' น่าจะมาจากชื่อท้องถิ่นภาษาเบงกาลีของปลาชนิดนี้

ปลาม้าลายยังเป็นสิ่งมีชีวิตต้นแบบที่สำคัญในงานวิจัยด้านพันธุศาสตร์ ชีววิทยาการเจริญ ประสาทสรีรวิทยา ชีวการแพทย์ และพิษวิทยา

ลักษณะ: ปลาตัวเต็มวัยยาวเฉลี่ยประมาณ 3 ซม. วัดจากปลายจมูกถึงโคนครีบหาง และไม่ค่อยเกิน 4 ซม. ลำตัวเป็นทรงกระสวยและแบนข้าง ปากเฉียงชี้ขึ้นด้านบน ขากรรไกรล่างยื่นออกมา เส้นข้างลำตัวไม่สมบูรณ์ ยาวไปถึงโคนครีบท้อง มีหนวดสองคู่ และมีแถบสีน้ำเงินเข้มตามยาวห้าถึงเจ็ดแถบ เริ่มจากด้านหลังแผ่นปิดเหงือกไปจนถึงครีบหาง ลวดลายสีประกอบด้วยเซลล์เม็ดสีสามแบบ ได้แก่ สีน้ำเงินเข้ม สีทอง และสีเหลือบรุ้ง ครีบก้นก็มีลายทางเช่นกัน ส่วนครีบหลังมีขอบบนสีน้ำเงินเข้มตัดด้วยสีขาว

สีของปลาเปลี่ยนได้ตามสิ่งเร้า ปลาจะสีซีดลงตามความเข้มของแสง (เพื่ออำพรางตัว) และสีเข้มขึ้นระหว่างแสดงความก้าวร้าว ปลาสามารถงอกครีบหางที่ถูกตัดออกได้สมบูรณ์ภายในไม่กี่สัปดาห์

สายพันธุ์ที่แตกต่าง: Leopard danio และ GloFish ไม่ใช่ปลาต่างชนิด การกลายพันธุ์นี้ทำให้มีจุดแทนลายทาง ส่วน Longfin danio เป็นการกลายพันธุ์ที่มีครีบยาว ทั้งหมดเป็น Danio rerio และสามารถผสมข้ามกันได้และให้ลูกที่สืบพันธุ์ได้

อายุขัย: ในที่เลี้ยง อายุขัยเฉลี่ยเกิน 3.5 ปี และตัวที่อายุยืนที่สุดอยู่ได้ 5.5 ปี ในธรรมชาติปลาชนิดนี้ดูเหมือนจะมีอายุเพียงราวหนึ่งปีเป็นส่วนใหญ่

ความปลอดภัยต่อไม้น้ำ: ปลาม้าลายไม่ทำลายไม้น้ำเลย และไม่กินไม้น้ำที่มีชีวิตและแข็งแรง

• Spence, Rowena, Gabriele Gerlach, Christian Lawrence, and Carl Smith. “The behaviour and ecology of the zebrafish, Danio rerio.” Biological reviews 83, no. 1 (2008): 13-34.
• Lawrence, Christian. “The husbandry of zebrafish (Danio rerio): a review.” Aquaculture 269, no. 1-4 (2007): 1-20.
• McClure, M. M., P. B. McIntyre, and A. R. McCune. “Notes on the natural diet and habitat of eight danionin fishes, including the zebrafish Danio rerio.” Journal of Fish Biology 69, no. 2 (2006): 553-570.
• Buske, Christine, and Robert Gerlai. “Shoaling develops with age in Zebrafish (Danio rerio).” Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry 35, no. 6 (2011): 1409-1415.
• Gerhard, G.S., et al., 2002. Life spans and senescent phenotypes in two strains of Zebrafish (Danio rerio). Gerontol. 37, 1055–1068
• Hundt, Matthias, et al. “The effect of water hardness on mortality of zebrafish (Danio rerio) during exposure to oxytetracycline.” Bulletin of environmental contamination and toxicology 96, no. 2 (2016): 144-149.