ปลาเทวดาแพลทินัม (Platinum angelfish)

ที่มา

ปลาเทวดาแพลทินัมเป็นสีที่มนุษย์สร้างขึ้นของปลาเทวดาที่เลี้ยงกันทั่วไป (Pterophyllum scalare) และถือว่าเป็นสีที่ค่อนข้างใหม่ ผู้ค้าส่งรายหนึ่งระบุว่าได้ปลาสีนี้มาครั้งแรกจากศรีลังกาในปี 2006 และปัจจุบันฟาร์มปลาสวยงามขนาดใหญ่เกือบทุกแห่งก็ผลิตปลาสีนี้ ผู้ค้าส่งรายเดียวกันมองว่าปลาเทวดาที่เลี้ยงในตู้น่าจะมีหลายชนิดเข้ามาเกี่ยวข้อง จึงไม่เห็นว่าการระบุชื่อชนิดจะมีประโยชน์มากนัก

หลายแหล่งระบุว่าปลาเทวดาแพลทินัมมาจากสายปลาเทวดาทอง อีกแหล่งหนึ่งอธิบายว่าเมื่อผสมปลาเทวดาทองกับปลาเทวดา Philippine Blue แล้วนำลูกที่ได้มาผสมกันเอง จะได้ปลาแพลทินัมปะปนกับปลาสีธรรมชาติ ปลาสีทอง และปลาสีฟ้า นอกจากนี้ยังมีเรื่องเล่าในวงการว่ามีการใช้ปลาแพลทินัมจากฟาร์มในเอเชียเพื่อดึงยีนสีฟ้าออกมา แต่แหล่งนั้นไม่ได้ระบุชื่อผู้เพาะและไม่ได้ให้วันเวลา

ลักษณะและสายพันธุ์ย่อย

ลำตัวเป็นสีขาวเงินล้วนและไม่มีแถบ ตอนเป็นปลาเล็กจะมีประกายขาว เมื่อโตขึ้นอาจมีโทนเขียวหรือฟ้าเจือ ซึ่งแหล่งหนึ่งบรรยายว่าประกายขาวเปลี่ยนเป็นสีเขียวอมฟ้าเมื่อปลาโตเต็มที่ ปลาจะดูสวยที่สุดเมื่ออยู่ใต้แสงสว่างในตู้ไม้น้ำ

เรื่องสีตา แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน แหล่งหนึ่งระบุว่าปลาแพลทินัมมีตาสีดำ ซึ่งใช้แยกออกจากปลาเผือกตาแดงได้ แต่ผู้ค้าส่งอีกรายบรรยายปลาของตนว่าขาวราวหิมะ มีตาสีแดงที่ค่อนข้างไวต่อแสง ซึ่งตรงข้ามกับคำบรรยายว่าตาสีดำ

สำหรับปลาประกวด ตัวปลาต้องขาวราวผีโดยไม่มีร่องรอยของแถบเลย ถ้ามีลายหลงเหลือหรือมีสีเหลืองเจือจะถูกตัดสิทธิ์ ปลาสายนี้จึงต้องคัดทิ้งเข้มงวดกว่าสายอื่น

สายพันธุ์ย่อยที่พบในตลาด ได้แก่

• Platinum Pearlscale ซึ่งบางครั้งขายในชื่อ "White Pearl" เป็นปลาแพลทินัมที่มียีนเกล็ดมุก (pearlscale) ร่วมด้วย
• แพลทินัมครีบยาว (veil) ซึ่งก็มีขายเช่นกัน

การเลี้ยง

ผู้ค้าส่งรายหนึ่งระบุว่าการดูแล อุณหภูมิ และอาหารเหมือนปลาเทวดาทั่วไป อีกแหล่งหนึ่งให้ข้อมูลไว้ดังนี้

หัวข้อ	ค่า
อุณหภูมิ	24–28 °C
ค่า pH	5.8–7
ค่า KH	1–5
ขนาดตัวโตเต็มที่	ประมาณ 15 ซม.
ขนาดตู้ปลา	อย่างน้อยประมาณ 114 ลิตร (30 แกลลอนสหรัฐ)

ปลาชอบน้ำอ่อนที่เป็นกรดเล็กน้อย และอยู่ได้ดีในตู้ที่ปลูกไม้น้ำไว้พอสมควร แต่ยังมีพื้นที่ว่างให้ว่ายน้ำมาก ๆ ปลาเทวดาแพลทินัมถูกจัดเป็นปลาที่ค่อนข้างก้าวร้าว (semi-aggressive) จึงควรคำนึงถึงข้อนี้ตอนเลือกปลาที่จะเลี้ยงร่วมตู้

ปลากินได้ทั้งพืชและสัตว์ ให้อาหารแผ่นคุณภาพดีควบคู่กับไรทะเลและหนอนแดงแบบมีชีวิตหรือแช่แข็ง และเสริมอาหารประเภทพืชบ้าง

การเพาะพันธุ์

เพาะได้เหมือนปลาเทวดาทั่วไป คือปล่อยให้ปลาจับคู่กันเอง แล้วจัดพื้นผิวแบนที่วางเอียงไว้ให้วางไข่ แหล่งหนึ่งระบุว่าปลาเทวดาวางไข่ได้ง่ายที่อุณหภูมิ 27–29 °C ในน้ำที่ค่อนข้างอ่อน

แหล่งข้อมูลอธิบายพันธุกรรมของสีนี้ไว้ต่างกัน

• แหล่งหนึ่งระบุว่าสีแพลทินัมเป็นลักษณะด้อย และให้จีโนไทป์ไว้ว่า g/g pb/pb ถ้าผสมปลาแพลทินัมกับปลาสีธรรมชาติ ลูกทั้งหมดจะมีหน้าตาปกติแต่เป็นพาหะ และเมื่อนำพาหะเหล่านี้มาผสมกันจะได้ทั้งปลาสีทอง แพลทินัม ฟ้า และสีธรรมชาติ
• อีกแหล่งหนึ่งระบุว่าสีนี้เกิดจากยีนด้อยสองชุด ดังนั้นถ้าผสมแพลทินัมกับแพลทินัม ลูกที่ได้ก็ควรเป็นแพลทินัมทั้งหมด
• อีกแหล่งหนึ่งอธิบายว่าสีนี้เกิดจากยีนทองสองชุดบนพื้นฐานของปลาไม่มีแถบ (stripeless) อย่างน้อยต้องเป็น ggSS และปลาที่หน้าตาปกติอาจซ่อนยีนเหล่านี้ไว้ ซึ่งจะรู้ได้ก็ต่อเมื่อทำการผสมทดสอบเท่านั้น
• ผู้ค้าส่งรายหนึ่งเชื่อมโยงการที่ปลาไม่มีสีเข้ากับยีนเผือกสมบูรณ์

สุขภาพ

ผู้ค้าส่งรายหนึ่งระบุว่าในปลาที่มีตาสีแดง ตาจะค่อนข้างไวต่อแสง

อีกแหล่งหนึ่งระบุว่าการผสมเลือดชิดมาก ๆ (ค่าสัมประสิทธิ์เลือดชิดเกิน 0.25 ภายในสามรุ่น) เกี่ยวข้องกับการที่ปลาวางไข่น้อยลง กระดูกสันหลังผิดรูป และภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ข้อนี้สำคัญกับสายปลาที่เพาะกันเองในกลุ่มปิดเพื่อตรึงสีที่เป็นลักษณะด้อยไว้

การเลือกซื้อ

• เลือกปลาที่ขาวล้วน ไม่มีแถบจาง ๆ หรือสีเหลืองเจือ
• ตรวจสีตาด้วย แหล่งหนึ่งระบุว่าปลาแพลทินัมแท้มีตาสีดำ และปลาตาแดงคือปลาเผือก แต่ก็มีผู้ค้าส่งรายหนึ่งบรรยายปลาแพลทินัมของตนว่ามีตาสีแดง
• ถ้าซื้อไปเพาะพันธุ์ ควรเติมปลาที่ไม่ใช่สายเลือดเดียวกันจากผู้เพาะที่ไว้ใจได้เข้ามาเป็นระยะ และจดบันทึกสายเลือดไว้