มาริโมะ

• ประเภท: มอส
• ถิ่นกำเนิด: พบได้ทั่วโลก
• อัตราการเติบโต: ช้า
• ความสูง: 3–10+ ซม.
• ความต้องการแสง: ต่ำ
• CO2: ต่ำ

มาริโมะมอสบอลไม่ใช่ทั้งมอสและพืช แต่เป็นสาหร่ายสีเขียวชนิดหนึ่งคือ Aegagropila linnaei ซึ่งได้รูปทรงกลมอันเป็นเอกลักษณ์มาจากการกลิ้งไปมาตามพื้นทะเลสาบน้ำจืด ชื่อเล่น "มาริโมะ" เป็นภาษาญี่ปุ่น แปลได้คร่าว ๆ ว่า "พืชน้ำที่คล้ายลูกบอลเด้งได้"

เมื่อได้มาริโมะมาครั้งแรก ให้ล้างด้วยน้ำจากตู้ปลาแล้ววางลงในตู้ ช่วงแรกอาจลอยอยู่ แต่เมื่ออุ้มน้ำเต็มที่แล้วก็ควรจะจมลงในที่สุด

• มาริโมะชอบแสงน้อยถึงปานกลาง จึงควรเลี่ยงไม่ให้โดนแสงแดดโดยตรง
• บทความส่วนใหญ่แนะนำให้เลี้ยงในอุณหภูมิที่ค่อนข้างเย็นตามถิ่นอาศัยดั้งเดิม แต่ผู้เลี้ยงหลายคนก็เลี้ยงไว้ในตู้ปลากัดที่อุณหภูมิสูงถึง 27 °C ได้ดี
• ทุกครั้งที่เปลี่ยนน้ำ ให้คลึงมาริโมะเบา ๆ ในมือเพื่อไม่ให้เสียรูปทรง
• พลิกกลับด้านเป็นครั้งคราว เพื่อให้สาหร่ายทุกส่วนได้รับแสงและไม่เริ่มกลายเป็นสีน้ำตาล
• ทีมทำความสะอาดอย่างกุ้งน้ำจืด หอย และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ ช่วยเก็บเศษอาหารที่ติดอยู่ในมาริโมะได้ดี
• หากมาริโมะเริ่มมีตะกอนสะสม ให้นำออกจากตู้ เอาสาหร่ายที่ไม่ต้องการออก แล้วแกว่งเบา ๆ ในถังที่ใส่น้ำจากตู้ปลา

มาริโมะขยายพันธุ์ได้ง่ายมาก เพียงบีบน้ำออกจากก้อนมาริโมะแล้วใช้มีดหรือกรรไกรผ่าครึ่ง จากนั้นคลึงก้อนใหม่ในมือให้เป็นทรงกลมเล็ก ๆ แล้วพันด้วยด้ายเย็บผ้าฝ้ายเพื่อรักษารูปทรง

มาริโมะโตช้ามาก เพียงปีละ 5 มม. มาริโมะที่วางขายทั่วไปส่วนใหญ่มีขนาด 5 ซม. หรือเล็กกว่า บางแหล่งแนะนำให้ใช้ปุ๋ยและเติม CO2 เพื่อเร่งการเติบโต

ในญี่ปุ่น มาริโมะในธรรมชาติอาจมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้ถึง 20–30 ซม. นอกจากนี้ในธรรมชาติ Aegagropila linnaei ยังเติบโตเป็นแผ่นแบนบนผิวหิน เป็นเส้นสายลอยน้ำอิสระ หรือเป็นแผ่นฟูบนพื้นทะเลสาบได้ด้วย

Cladophora aegagropila ไม่ใช่พืชจริง ๆ แต่เป็นก้อนสาหร่ายขนาดกว้าง 3–10 ซม. ถือเป็นข้อยกเว้นเพื่อการตกแต่งจากกฎที่ว่าต้องหลีกเลี่ยงตะไคร่และสาหร่ายในตู้ให้ได้ทุกวิถีทาง ปกติพบในทะเลสาบน้ำตื้น ซึ่งการเคลื่อนที่ของคลื่นทำให้มันเป็นทรงกลม ในตู้ปลาต้องพลิกกลับด้านเป็นประจำเพื่อรักษารูปทรง Cladophora aegagrophila สามารถแบ่งเป็นชิ้นเล็ก ๆ ได้ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไปจะกลายเป็นทรงกลม หรือหากผูกติดกับรากไม้และหินก็จะแผ่เป็นพรม เป็นสิ่งมีชีวิตคุ้มครองในบางพื้นที่ของญี่ปุ่น

มาริโมะไม่จำเป็นต้องอยู่ในรูปทรงกลมเท่านั้น นักจัดตู้ไม้น้ำเคยคลี่มาริโมะออกทำเป็นพรมหนา คลุมบนหินและขอนไม้ หรือแผ่ให้แบนเพื่อทำต้นบอนไซใต้น้ำ บางคนก็นำไปใส่ในโหลตกแต่งเป็นของประดับบ้านแทนที่จะใส่ในตู้ปลา