Cá bống hiệp sĩ

• Xuất xứ: Ấn Độ
• Kích thước khi mua: 5-7 cm1

Cá bống hiệp sĩ (Stigmatogobius sadanundio) là loài bống phân bố rộng. Người ta đã ghi nhận loài này từ Pakistan, Ấn Độ cho tới Indonesia và Fiji. Chúng sống ở vùng cửa sông, nhưng gặp ở nước ngọt nhiều hơn nước lợ. Trong giới chơi cá, đây là loài Stigmatogobius phổ biến nhất, bỏ xa các loài cùng chi. Con nào vừa miệng là chúng ăn, và chúng giữ lãnh thổ với đồng loại. Vì vậy bạn nên chọn cá nuôi chung là các loài cỡ vừa, ưa nước cứng hoặc nước lợ và bơi ở tầng khác trong bể.2

Chiều dài chuẩn (SL): 90 mm. Đáy bể: 75 × 30 cm. Thể tích: khoảng 68 lít (75 × 30 × 30 cm).2

• Nhiệt độ: 20–26°C
• pH: 7,0–8,5
• Độ cứng: 10–20 dGH2

Loài này hợp nhất với nền cát mềm. Bạn nên bày thêm thật nhiều hang, hốc và khe để chúng có chỗ rình nấp và chia lãnh thổ. Ngoài tự nhiên chúng thường sống ở nước ngọt, vậy mà nuôi trong bể thì có vẻ khỏe hơn khi pha thêm muối tới khoảng 1/4 độ mặn nước biển (1,005 sg). Dù vậy, cũng có nhiều người nuôi loài này rất thành công trong nước ngọt cứng, có tính kiềm. Nếu để đèn dịu, ban ngày chúng sẽ năng hoạt động và ra mặt nhiều hơn.2

Đây là loài bống dễ ăn. Chúng nhận gần hết các loại thức ăn khô, đông lạnh và thức ăn sống. Chúng cũng thích có thêm chút rau trong khẩu phần, và bể có tảo xanh thì chúng thường đi gặm.2

Phần lớn các loài cá bống sống sát đáy. Chỉ vài loài có thói quen bơi tự do ở tầng nước. Cá bống hiệp sĩ là một trong số ít ngoại lệ đó.1

Đừng nuôi chung với các loài nhỏ hơn nhiều, vì con nào vừa miệng là chúng ăn. Chúng cũng có thể rỉa vây những loài bơi chậm hoặc vây dài. Cá nuôi chung hợp nhất là các loài ưa nước cứng hoặc nước lợ khác, bơi ở tầng khác trong bể, như cá cung thủ, cá chromide, cá cầu vồng, cá Mono, Chanda sp. và những loài tương tự. Không nên thả chung với các loài khác cũng giữ lãnh thổ ở tầng đáy, ví dụ nhiều loài cichlid, vì có thể xảy ra đánh nhau. Bạn có thể nuôi theo đàn, nhưng chúng cũng giữ lãnh thổ với đồng loại. Nếu muốn nuôi vài con thì nhớ bày thật nhiều chỗ trốn.2

Con đực trưởng thành thường có vây lưng cao hơn. Con cái thường nhỏ hơn, thân tròn hơn và hay có màu thân ngả vàng hơn con đực.2

Loài này đẻ trứng lên đá, rễ cây và những chỗ tương tự. Tiếc là cá bột cực kỳ nhỏ và phải có nước biển đúng độ mặn mới sống được. Vì thế đến nay vẫn chưa có ai báo cáo cho sinh sản thành công.1

Đã có người cho loài này sinh sản trong bể, nhưng chưa có nhiều ghi chép. Có vẻ đây là loài đẻ trong hang. Sau một màn tán tỉnh kéo dài, con cái đẻ tới 1000 trứng lên trần cái hang đã chọn. Giống nhiều loài bống khác, sau đó con đực ở lại giữ ổ cho tới khi trứng nở. Trứng nở rồi thì bố mẹ thôi chăm. Rất có thể châm thêm chút nước ngọt sẽ kích cá đẻ, như ở một số loài bống cửa sông khác.2

Loài này phân bố rộng. Người ta đã ghi nhận chúng ở Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Sri Lanka, Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Singapore, Indonesia và Fiji.2

Cá bống hiệp sĩ sống ở vùng cửa sông. Chúng chịu được cả nước ngọt hoàn toàn lẫn nước biển hoàn toàn. Dù vậy, nuôi trong nước lợ vẫn là tốt nhất, khoảng 5-10 gram muối cho mỗi lít nước.1

Chúng sống ở vùng cửa sông, nhưng gặp ở nước ngọt nhiều hơn nước lợ.2

Mắt cá bống hiệp sĩ có một lớp phản quang. Cũng vì đặc điểm này mà nhóm họ hàng của nó có tên gọi phổ biến là "cá bống ngủ" (sleeper gobies). Cách đây chưa lâu, người ta còn cho rằng nhóm cá bống ngủ là một họ riêng.

Cá trưởng thành dài khoảng 8-10 cm.

Giải nghĩa tên: Stigmatogobius nghĩa là "cá bống có đốm". Tên sadanundio lấy từ tên gọi địa phương của loài này ở vùng Bengal.1

Cho tới gần đây, chi Stigmatogobius có 18 loài. Phần lớn số này nay đã được xếp lại sang chi khác, nên hiện chi này chỉ còn 7 loài. Trong giới chơi cá, S. sadanundio là loài phổ biến nhất trong số đó, bỏ xa các loài còn lại. Nuôi chung với các loài cỡ vừa, chúng là một điểm nhấn đẹp cho bể cộng đồng nước lợ hoặc nước cứng.2