Cá cichlid cá heo xanh Malawi

Cá Malawi blue dolphin (Cyrtocara moorii) là một loài cichlid cỡ lớn, tính hiền, chỉ có ở hồ Malawi. Chúng sống chủ yếu ở những vùng nước nông có nền cát. Trước đây loài này mang tên Haplochromis moorii. Ngoài tự nhiên, chúng bơi thành đàn và hay bám theo các loài chuyên sàng cát như Fossorochromis rostratus để ăn những mẩu thức ăn bị khuấy lên từ nền. Cá đực dài ít nhất 25 cm. Không nên nuôi chung chúng với các loài hung hăng, hay quậy như mbuna.

Bể nhỏ nhất nên tính đến là 150 × 38 × 45 cm, tức khoảng 257 lít.

• Nhiệt độ: 25–29°C
• pH: 7,5–8,8
• Độ cứng: 10–25 dGH

Bạn nên trải nền cát và chừa thật nhiều khoảng trống cho cá bơi. Nếu bể không thật sự lớn thì tốt nhất chỉ xếp đá sát các mép bể. Loài này khá nhát và dễ hoảng, nên trong bể chất nhiều đá chúng có thể tự va đập và bị thương.

Bản chất đây là loài săn những con mồi nhỏ. Vì thế phần lớn khẩu phần nên là thức ăn sống và đông lạnh. Chúng rất mê trùng huyết, Artemia, giun đất cắt nhỏ, tôm và những món tương tự. Cá cũng chịu ăn thức ăn khô, nhưng đừng chỉ cho ăn mỗi loại này.

Đây là loài hiền, không nên nuôi chung với các loài hung hăng, hay quậy như mbuna. Dù vậy, với thân hình to lớn, chúng vẫn khiến các loài cá nhỏ sợ hãi. Bạn cùng bể lý tưởng là Frontosa, các loài Hap lớn và hiền như Fossorochromis rostratus, cùng các loài Synodontis ở hồ Rift. Loài này sống theo đàn nên cần nuôi thành nhóm. Nếu được, hãy mua 2–3 cá cái cho mỗi cá đực. Đến mùa sinh sản, cá đực sẽ bắt đầu giữ lãnh thổ.

Loài này khó phân biệt đực cái. Cả hai giới đều có bướu gáy và màu sắc giống hệt nhau. Cá đực thường lớn hơn cá cái, nhưng có thể phải mất vài năm mới thấy rõ sự chênh lệch này.

Cho loài này sinh sản không dễ. Cá đực giao phối với nhiều cá cái, và cá mẹ là con ngậm trứng trong miệng. Bể sinh sản nên dài ít nhất 150 cm và bố trí như phần trên, thêm vài tảng đá phẳng lớn để cá có chỗ đẻ. Bể cũng cần những khoảng cát trống rộng. Điều kiện lý tưởng là pH 8,0–8,5 và nhiệt độ 25–27°C. Nhóm sinh sản nên gồm 1 cá đực và 3–6 cá cái. Do loài này khó phân biệt đực cái, bạn nên mua một nhóm 8–10 cá non rồi để chúng tự lớn lên. Quá trình này có thể khá lâu, vì C. moorii phải dài khoảng 13 cm mới thành thục.

Khi đã sẵn sàng, cá đực sẽ chọn chỗ đẻ. Đó có thể là mặt một tảng đá phẳng hoặc một hố nó tự đào trong nền. Cá đực lên màu thật đậm, phô diễn quanh chỗ đẻ và tìm cách dụ cá cái đến giao phối. Cá cái nào chịu thì sẽ bơi đến chỗ đẻ và đẻ trứng ở đó. Cá đực thụ tinh cho trứng, sau đó cá cái ngậm trứng vào miệng. Cá mẹ ngậm một lứa 20–90 trứng trong tối đa 3 tuần rồi mới nhả cá bột ra khi chúng đã tự bơi được. Suốt thời gian này cá mẹ không ăn. Bạn sẽ dễ nhận ra cá đang ngậm trứng nhờ cái miệng phình to và màu ấp trứng với những hoa văn sẫm.

Cá cái C. moorii nổi tiếng hay nhả lứa sớm khi bị căng thẳng. Vì vậy bạn phải hết sức nhẹ tay khi chuyển cá. Nếu cá cái rời đàn quá lâu, nó có thể mất chỗ đứng trong thứ bậc của nhóm. Tốt nhất là chờ được càng lâu càng tốt rồi mới chuyển cá cái, trừ khi nó đang bị con khác bắt nạt. Một số người nhân giống chủ động tuốt cá bột ra khỏi miệng cá mẹ khi được 2 tuần rồi nuôi riêng từ đó. Làm vậy thường thu được nhiều cá bột hơn.

Ngay từ ngày được nhả ra, cá bột đã đủ lớn để ăn ấu trùng Artemia và cám vảy bóp vụn. Nếu để cá mẹ ở chung với con, nó sẽ không làm hại đàn con. Trong vài tuần sau đó, cá mẹ vẫn tiếp tục ngậm cá bột vào miệng mỗi tối hoặc khi thấy có nguy hiểm. Cá bột lớn rất, rất chậm.

Đây là loài đặc hữu, chỉ có ở hồ Malawi.

Loài này phân bố rộng trong hồ. Chúng sống chủ yếu ở những vùng nước nông có nền cát. Dù phân bố rộng như vậy, số lượng của chúng trong hồ có vẻ không nhiều lắm.

Đây là một "gã khổng lồ hiền lành", rất hợp với những bể cộng đồng cichlid Malawi cỡ lớn. Trước đây loài này mang tên Haplochromis moorii. Đôi khi người ta còn gọi chúng là "Humphead Mouthbrooder". Ngoài tự nhiên, chúng có một kiểu kiếm ăn khá thú vị. Những đám cát mù mịt do các loài chuyên sàng cát như Fossorochromis rostratus hay Taeniolethrinops praeorbitalis bới lên sẽ thu hút chúng. Từng đàn C. moorii bám theo các loài này và ăn sạch những mẩu thức ăn bị khuấy lên.