Cá da trơn Batasio fluviatilis

Batasio fluviatilis là một loài cá da trơn nhỏ thuộc nhóm bagrid (họ Bagridae), sống ở miền nam Thái Lan và bán đảo Malaysia, phía nam eo đất Kra. Giống các loài cùng chi, nó chỉ sống ở những dòng suối đầu nguồn nông, nước chảy xiết và giàu oxy. Vì vậy, phần lớn bể cộng đồng thông thường không hợp với loài này. Batasio havmolleri được xem là tên đồng nghĩa muộn của nó. Đây cũng là một trong những loài Batasio đã được cho đẻ thành công trong bể nuôi.1

Bể nhỏ nhất nên cân nhắc là bể có đáy 120 × 30 cm hoặc tương đương.1

• Nhiệt độ: 16–24°C
• pH: 6,0–7,0
• Độ cứng: 1–12 dGH1

Loài này không khó nuôi nếu được giữ đúng điều kiện, nhưng phần lớn bể cộng đồng thông thường không hợp với nó. Nên nuôi trong bể set theo kiểu một dòng sông chảy. Nền bể gồm đá nhiều cỡ, sỏi và vài tảng đá lớn đã bị nước mài nhẵn.

Bạn có thể bày thêm cành lũa, rễ cây và các loại cây thủy sinh cứng cáp như Microsorum, Bolbitis hoặc Anubias. Những cây này có thể buộc lên lũa hay đá để trồng.

Giống nhiều loài sống ở nước chảy ngoài tự nhiên, cá không chịu được chất thải hữu cơ tích tụ trong bể. Muốn cá khỏe thì nước lúc nào cũng phải thật sạch.

Bể cũng bắt buộc phải có đủ oxy hòa tan và dòng chảy. Bạn có thể kết hợp lọc thùng, máy tạo dòng và các thiết bị tương tự để đạt được điều này. Yêu cầu này càng quan trọng nếu bạn muốn cho cá đẻ. Thay nước 30-50% mỗi tuần cũng nên xem là việc bắt buộc.1

Ngoài tự nhiên, cá nhiều khả năng ăn giáp xác nhỏ sống dưới nước, giun, ấu trùng côn trùng và các loại động vật phù du khác. Vì vậy, trong bể nên cho ăn chủ yếu các loại mồi nhỏ, sống hoặc đông lạnh, như trùng huyết (ấu trùng muỗi lắc), trùng chỉ, Artemia, bọ gậy và những loại tương tự.

Một số người cũng đã cho cá ăn thức ăn chế biến dạng chìm thành công. Tuy vậy, cá hoang dã mới nhập về có thể chê loại thức ăn này trong thời gian đầu.1

Loài này không giỏi tranh ăn. Vì vậy, đừng nuôi chung với cá lớn hơn nhiều hoặc hung dữ hơn. Bạn cùng bể lý tưởng là các loài cá chép (cyprinid) hiền, sống thành đàn và có kích thước vừa phải. Nếu không cần giữ đúng vùng địa lý thì nhiều loài characid và cá đẻ con cũng nuôi chung được.

Ở tầng đáy, nên chọn các loài cá da trơn akysid hoặc sisorid thuộc những chi như Erithistes, Erethistoides, Hara, Pseudolaguvia, cùng nhiều loài Glyptothorax.

Ngoài ra, cá chạch balitorid thuộc các chi như Gastromyzon, Pseudogastromyzon và Homaloptera cũng hợp. Một số loài thuộc họ Cobitidae và Nemacheilidae cũng có thể ổn. Tuy nhiên, bạn phải tìm hiểu kỹ trước khi chọn. Lý do là có loài quá hung dữ, có loài giữ lãnh thổ quá gắt, hoặc đơn giản là lớn quá cỡ.1

Cá đực có nhú sinh dục dài, dễ thấy, nằm ngay trước vây hậu môn.1

Ít nhất hai loài trong chi Batasio đã được cho đẻ thành công, và loài này là một trong số đó. Khi cá có vẻ đã sẵn sàng sinh sản, có vẻ chỉ cần thay nước lớn 50-70% bằng nước mát một hoặc vài lần là có thể kích cá đẻ. Trứng được rải lung tung, không theo chỗ cố định. Trứng nở sau khoảng 2 ngày.1

Địa điểm chuẩn của loài là một con suối ở huyện Ron Phibun, tỉnh Nakhon Si Thammarat, miền nam Thái Lan. Ngoài ra, loài này còn được ghi nhận ở nhiều nơi khác phía nam eo đất Kra, cả bên Thái Lan lẫn bán đảo Malaysia.1

Các loài Batasio chỉ sống ở suối đầu nguồn và đoạn thượng lưu của những con sông nhỏ. Đặc trưng của các đoạn này là nước nông, chảy xiết và giàu oxy, gồm những ghềnh cạn và đoạn nước chảy đều. Ở một số nơi, các đoạn này bị ngắt quãng bởi vũng nước sâu hoặc thác nhỏ.

Nền đáy thường là đá nhỏ, cát và sỏi, xen với những đống đá tảng hoặc nền đá gốc lộ ra. Cây cối ven suối và các mảng lá khô chìm dưới nước khá phổ biến. Tuy vậy, cây thủy sinh thường không có.

Vào mùa mưa lớn, dòng chảy mạnh lên (có lúc thành lũ xiết) và mực nước dâng cao, cuốn bùn đất lên. Do đó, một số con suối như vậy có thể bị đục tạm thời.1

Batasio havmolleri (Smith, 1931) hiện được xem là tên đồng nghĩa muộn của B. fluviatilis.

Các loài trong chi Batasio được nhận diện qua tổ hợp các đặc điểm sau: thân dẹp hai bên, trên đầu có các lỗ cảm giác lớn, vùng cằm hẹp, phần trước xương lá mía có một cặp mấu sau nổi rõ, xương entopterygoid dài theo chiều ngang và có dạng thanh, xương metapterygoid tiếp xúc sát với xương quadrate nhưng không nối với xương hyomandibular.1

• Darshan, A. , N. Anganthoibi, and W. Vishwanath (2011). Batasio convexirostrum, a new species of catfish (Teleostei: Bagridae) from Koladyne basin, India. Zootaxa 2901, 52-581