Cá neochela dadiburjori

Đây là một loài cá nano đến từ miền nam Ấn Độ (Kerala). Cá dài tối đa 3 cm. Chúng sống theo đàn và cực kỳ hiền.1

Loài cá này đôi khi bị mang tiếng là khó nuôi. Nhiều khả năng tiếng xấu đó bắt nguồn từ những thiếu sót trong các đợt nhập đầu tiên vào thập niên 1970. Cá nhập về hiện nay thì nuôi không gặp vấn đề gì cả.1

Loài cá này không kén thông số nước. Nước máy nào uống được thì đều nuôi được. Nhiệt độ nước nên giữ trong khoảng 22-28°C.1

Cá ăn được hầu hết các loại thức ăn thông dụng, miễn là cỡ vừa miệng. Có điều Neochela dadiburjori không thích xuống đáy kiếm ăn, nên bạn cần để ý chuyện này khi cho ăn. Món khoái khẩu nhất của chúng là muỗi nhỏ và ruồi nhỏ.1

Neochela dadiburjori rất hợp để làm sinh động một phần ba phía trên của bể. Vai trò của nó giống như cá rìu (hatchet tetra) trong bể Nam Mỹ.

Trong một buổi chụp ảnh, người ta ghi lại được một hành vi lạ. Một con cá vươn người rồi ngả đầu ra sau lên gáy. Phần lớn các loài cá không làm được động tác này vì cấu tạo cơ thể không cho phép. Đây có thể là một kiểu thích nghi riêng của loài cá tầng mặt này, giúp chúng đớp muỗi nhỏ và ruồi nhỏ từ ngay dưới mặt nước dễ hơn.1

Cá đực và cá cái khác nhau chủ yếu ở dáng người.1

Chúng thích đẻ trứng lên mặt trên của lá bản rộng, nhất là lá các loài Ludwigia. Dù vậy, khả năng thích nghi của chúng rất đáng nể. Khoảng 50 năm trước, khi loài này mới được nhập về lần đầu, những người cho sinh sản đầu tiên kể rằng cá cũng chịu đẻ vào đám rễ của dương xỉ nổi, hoặc lên lá cây thủy sinh ở tầng nước giữa.1

Ban đầu loài này mang tên Chela dadyburjori. Aquarium Atlas cũng viết theo cách này, vì tên loài được đặt để vinh danh ông Dadyburjor. Tuy vậy, cách viết đúng theo quy tắc khoa học là dadiburjori, với chữ "i" chứ không phải "y".

Năm 1958, Silas xếp Neochela làm một phân chi của Chela. Silas coi Laubuka là tên đồng nghĩa của Chela (viết Laubuca với chữ "c" là sai). Về sau, các tác giả khác (Pethiyagoda và cs., 2008) lại nâng Laubuka lên thành một chi riêng. Ngày nay Chela chỉ còn hai loài là atpar (tên đồng nghĩa: cachius) và macrolepis. Chela và Laubuka được phân biệt bằng đặc điểm bộ xương, nên nhìn bên ngoài không thấy khác nhau. Đến năm 2013, Kottelat nâng Neochela lên cấp chi. Chi này chỉ có một loài duy nhất là N. dadiburjori. Điểm khác biệt chính nhìn được bằng mắt so với Laubuka và Chela là Neochela không có đường bên, hoặc chỉ có đường bên không hoàn chỉnh. Ở hai chi kia, đường bên chạy hoàn chỉnh.1

• Kottelat, M. (2013): The fishes of the inland waters of southeast Asia: a catalogue and core bibliography of the fishes known to occur in freshwaters, mangroves and estuaries. Raffles Bulletin of Zoology Supplement No. 27: 1-663.
• Meinken, H. (1976): Chela dadyburjori. DATZ 29(4)1976: 120-122
• Menon, A. G. K. (1952): Notes on fishes in the Indian Museum. XLVI. On a new fish of the genus Laubuca from Cochin. Records of the Indian Museum (Calcutta) v. 49 (pt 1): 1-4
• Neumann, H. (1976): Chela (Laubuca) dadiborjori. DATZ 29(2)1976: 39-40
• Niewenhuizen, A.van den (1976): Chela dadyburjori. DATZ 29(12)1976: 404-405
• Pethiyagoda, R., M. Kottelat, A. Silva, K. Maduwage & M. Meegaskumbura (2008): A review of the genus Laubuca in Sri Lanka, with description of three new species (Teleostei: Cyprinidae). Ichthyological Exploration of Freshwaters v. 19 (no. 1): 7-26
• Silas, E. G. (1958): Studies on cyprinid fishes of the oriental genus Chela Hamilton. Journal of the Bombay Natural History Society v. 55 (pt 1): 54-99, Pls. 1-2.1