5 sai lầm hay gặp khi mới chơi bể thủy sinh và cách tránh

Người mới chơi thủy sinh thường vấp vào cùng một kiểu lỗi. Cây lên chậm, lá nhạt, rêu hại bám khắp nơi, và mỗi tuần lại mất cả buổi ngồi cọ kính, cắt lá. Phần lớn chuyện này không do xui. Nó đến từ vài lựa chọn sai ngay lúc set bể.

Dưới đây là năm sai lầm phổ biến nhất của người mới bắt đầu, kèm cách sửa cho từng cái. Nếu đang chuẩn bị set bể đầu tiên, bạn có thể tránh được gần hết ngay từ đầu.

Sai lầm 1: Nghĩ rằng cây chỉ cần phân nước, không cần CO2

Nhiều người mới nghĩ chỉ cần châm chút phân nước là cây lên ổn. Điều này đúng một phần. Không có CO2, cây vẫn sống và vẫn nhích lên được chút ít. Nhưng những bể cây dày, màu đỏ cam rực rỡ mà bạn hay thấy trên mạng thì gần như không thể đạt được nếu thiếu CO2.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:36 Thảm cây xanh dày trong bể thủy sinh có thiết bị CO2.
• Xem video từ ▶ 1:41 Cây thủy sinh xanh tươi cạnh cụm cây đỏ cam rực rỡ.

Khi bắt đầu châm CO2, cây khỏe hơn và bể đẹp lên thấy rõ. Nếu ngân sách eo hẹp, một bộ CO2 tự chế (DIY) vẫn là lựa chọn rẻ và dễ làm, đủ để bể có thay đổi lớn so với không châm gì.

Sai lầm 2: Trồng quá ít cây lúc mới set bể

Thói quen hay gặp là chọn danh sách cây rồi mỗi loại mua một chậu. Bể mới set mà trồng thưa như vậy thì rất dễ bị rêu hại tấn công. Lý do nằm ở ba điểm:

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:20 Cây mới trồng thưa thớt trên nền đất đen, còn nhiều chỗ trống.
• Xem video từ ▶ 2:24 Cận cảnh vài bụi cây con trồng cách xa nhau trên phân nền.

• Cây mới trồng chưa thích nghi nên chưa ăn phân mạnh.
• Phân nền mới nhả ra rất nhiều dinh dưỡng.
• Nước trong bể chưa ổn định.

Dinh dưỡng dư mà không có cây ăn thì rêu hại sẽ ăn. Cách xử lý đơn giản là trồng dày ngay từ ngày đầu. Cây phủ kín thì rêu hại khó có cơ hội bùng lên. Tốn tiền cây hơn một chút nhưng đáng, vì đỡ phải dọn rêu trong mấy tháng đầu.

Sai lầm 3: Dùng cát hoặc sỏi trang trí thay vì phân nền

Cát đen hay sỏi trang trí nhìn khá giống các bể trên mạng, nhưng chúng gần như không có gì cho cây. Có thể bù bằng viên phân nhét gốc, tuy vậy hiệu quả vẫn kém xa phân nền chuyên dụng (aqua soil).

Đổi sang phân nền là một trong những thay đổi cho kết quả rõ nhất. Cây lên nhanh hơn hẳn, nhất là các loại cây ăn rễ. Với bể trồng cây, phân nền gần như là lựa chọn nên dùng.

Sai lầm 4: Không nuôi đội dọn rêu

Cọ rêu và cắt lá dính rêu là việc chán nhất khi chăm bể. Không có sinh vật hỗ trợ thì bạn sẽ mất rất nhiều thời gian cho việc này. Thả thêm một đội dọn rêu sẽ nhẹ việc đi nhiều:

Đội dọn rêu không thay được việc cân bằng bể. Nhưng có chúng thì bạn dành nhiều thời gian ngắm bể hơn là ngồi cọ rêu.

Sai lầm 5: Chỉ trồng cây mọc chậm

Trong bể mới luôn có một cuộc tranh giành dinh dưỡng giữa cây và rêu hại. Những cây mọc chậm như Anubias hay Bucephalandra rất đẹp và dễ chăm. Nhưng nếu bố cục chủ yếu là các loại này thì cây sẽ thua rêu.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:36 Cây thân đỏ mọc nhanh cạnh lũa và đá trong bể thủy sinh.
• Xem video từ ▶ 3:40 Cận cảnh cụm cây mọc nhanh xen lẫn rêu phủ đá và lũa.

Các cây mọc nhanh như Rotala, Hygrophila, Limnophila là đối thủ đáng gờm nhất của rêu hại. Chúng lên nhanh và hút rất nhiều dinh dưỡng thừa, nên rêu không có gì để ăn. Bạn vẫn có thể giữ cây mọc chậm làm điểm nhấn, chỉ cần trồng thêm một cụm cây mọc nhanh bên cạnh, nhất là trong giai đoạn đầu.

Điểm chung của năm sai lầm

Bốn trong năm lỗi trên đều quay về rêu hại. Rêu bùng lên khi dinh dưỡng thừa mà cây không ăn hết. CO2, phân nền, trồng dày và cây mọc nhanh đều giúp cây khỏe và ăn mạnh hơn rêu. Đội dọn rêu lo phần còn lại. Hiểu được điều này thì bạn sẽ biết nên ưu tiên gì khi set bể.

Bắt đầu từ đâu

1. Dùng phân nền ngay từ đầu, đừng dùng cát hay sỏi trang trí cho bể trồng cây.
2. Mua đủ cây để trồng dày ngay ngày set bể, trong đó có ít nhất vài loại mọc nhanh như Rotala, Hygrophila hoặc Limnophila.
3. Lắp hệ thống CO2, nếu chưa có điều kiện thì làm một bộ CO2 tự chế.
4. Khi bể đã chạy ổn, thả thêm tép Amano, cá otto hoặc ốc Nerite để dọn rêu.