Chăm cây · video 8:20 · đọc khoảng 3 phút · phần 5/23

Bảo trì bể thủy sinh 3 tuần sau khi set: tỉa cây, lau kính, thay nước

Bài viết của AquaTome, dựa trên video của MJ Aquascaping

Video gốc: Aquascape Update & Maintenance Session sera Scaper Cube 80, kênh MJ Aquascaping · 8:20

Tóm tắt nhanh

  • Ba tuần sau khi set lại, bể cây lên nhanh thì cây thân đứng đã mọc um và kính bắt đầu bám rêu hại, đến lúc phải bảo trì.
  • Một buổi bảo trì gồm tỉa cây, lau kính, rút bớt nước rồi châm nước mới.
  • Ngọn tỉa ra nên chia theo loài, cắt bằng nhau rồi cắm lại xuống nền để bụi dày hơn.
  • Thảm tiền cảnh trồng lại từ bể cũ mà trông không ổn thì có thể cắt sát toàn bộ và chờ lớp lá mới.
  • Bể vừa tỉa xong trông trống là chuyện bình thường. Sau một đến hai tuần cây sẽ phủ lại.

Vì sao bể mới ba tuần đã cần bảo trì

Một bể cây vừa set lại khoảng ba tuần, nếu đèn, phân nền và CO2 đủ thì cây sẽ lên rất nhanh. Đến thời điểm này cây thân đứng thường đã mọc um tùm, mặt kính bắt đầu có rêu hại (algae) bám. Đó là lúc nên làm một buổi bảo trì đúng nghĩa.

Bể cây thân đứng mọc um tùm, xanh tốt, cần tỉa bớt.
Bể cây thân đứng mọc um tùm, xanh tốt, cần tỉa bớt. Ảnh: Snehayan, CC BY 4.0

Trong video

Bài này đi qua một buổi bảo trì như vậy trên một bể cube khoảng 80 lít, cạnh đáy 40 x 40 cm. Phần chính là cách tỉa cây, xử lý ngọn tỉa và cách nhìn bể sau khi tỉa. Ngoài ra bài có nói qua thiết bị của bể, nhất là bộ CO2 tự chế rất rẻ.

Cây lên tốt nhờ những gì

Bể dùng đèn LED dạng ống, hơi khác các loại đèn thủy sinh quen thuộc nhưng đến giờ vẫn nuôi cây tốt. Một lý do lớn khiến cây lên mạnh là phân nền. Bể dùng phân nền của Aqua Art, một hãng Ba Lan, và chất lượng phân nền này được đánh giá rất tốt. Lọc là lọc thùng JBL dòng GreenLine.

Trong video

Bộ CO2 tự chế từ đường và men

CO2 cho bể đến từ một hệ thống tự chế cực kỳ đơn giản:

  1. Hai chai chứa hỗn hợp đường và men. Men ăn đường và sinh ra CO2.
  2. Khí từ hai chai đi vào một chai nhỏ, dùng làm bộ đếm bọt (bubble counter).
  3. Từ chai nhỏ, khí đi thẳng vào sủi CO2 đặt trong bể.

Cách này rẻ, dễ làm, và cây trong bể vẫn lên rất tốt với nó.

Các bước một buổi bảo trì

  1. Tỉa cây thân đứng. Rotala, Ludwigia và Hygrophila pinnatifida đều cần tỉa mạnh. Hygrophila pinnatifida mọc rất nhanh nên phải để mắt thường xuyên. Có nhóm cây chưa hẳn tới lúc tỉa, nhưng tuần này hay tuần sau cũng phải tỉa, nên tỉa luôn một lượt cho gọn.
  2. Xử lý thảm tiền cảnh. Toàn bộ thảm tiền cảnh được cắt sát xuống để chờ lớp lá mới.
  3. Lau kính để làm sạch lớp rêu hại đã bám.
  4. Rút bớt nước. Buổi bảo trì này rút ra khá nhiều nước.
  5. Châm nước mới vào lại bể.

Trong video

Ngọn tỉa ra thì làm gì

Sau một buổi tỉa mạnh, lượng ngọn cắt ra thường rất nhiều. Đừng vội bỏ hết. Cách tận dụng như sau:

Trong video

  1. Chia ngọn ra theo từng loài.
  2. Cắt các ngọn cùng loài về cùng một độ dài.
  3. Cắm lại xuống nền, đúng vào khu vực của loài đó.

Làm vậy thì bụi cây dày hơn hẳn, và bể trông đỡ trống ngay sau khi tỉa. Cách này hơi mất công nhưng đáng làm.

Thảm tiền cảnh trồng lại không ưng thì xử lý sao

Thảm tiền cảnh trong bể này lấy từ bố cục cũ đem trồng lại, và nhìn chưa thật ổn. Hướng xử lý ở đây là cắt sát toàn bộ, hy vọng lớp lá mới mọc lên sẽ đẹp hơn. Nếu sau đó vẫn không ưng thì còn hai lựa chọn: chờ thêm cho thảm phục hồi, hoặc thay hẳn bằng một loại cây tiền cảnh khác. Chưa có câu trả lời chắc chắn ở đây, cứ cắt rồi theo dõi.

Thảm cỏ tiền cảnh mọc dày sát nền, xen đá và cây lá rộng.
Thảm cỏ tiền cảnh mọc dày sát nền, xen đá và cây lá rộng. Ảnh: Yercaud-elango, CC BY 4.0

Trong video

Bể trông thế nào sau khi tỉa

Vừa tỉa xong, bể nhìn khá xấu và trống. Đây là chuyện bình thường sau mỗi lần tỉa mạnh. Thường chỉ một đến hai tuần là cây đã phủ lại và bể trông khá hơn nhiều. Đừng vì bể trống mấy ngày đầu mà sốt ruột trồng thêm hay đổi bố cục.

Bể thủy sinh còn thưa cây, chỉ có lũa và vài bụi lá xanh.
Bể thủy sinh còn thưa cây, chỉ có lũa và vài bụi lá xanh. Ảnh: Abhik.Mazumdar.73, CC BY 4.0

Trong video

Bắt đầu từ đâu

  • Nhìn bể của bạn: cây thân đứng đã um chưa, kính có rêu hại bám chưa. Có thì lên lịch một buổi bảo trì.
  • Khi tỉa, giữ lại ngọn đẹp, chia theo loài, cắt bằng nhau và cắm lại cho bụi dày.
  • Kết thúc buổi bảo trì bằng lau kính, rút bớt nước và châm nước mới.
  • Cho bể một đến hai tuần để hồi lại rồi hãy đánh giá. Phần thảm tiền cảnh cũng vậy.

Câu hỏi thường gặp

Bộ CO2 men đường tự chế gồm những gì?

Hai chai chứa đường và men để sinh CO2, nối sang một chai nhỏ làm bộ đếm bọt, rồi dẫn thẳng vào sủi đặt trong bể. Bộ này rẻ, đơn giản mà cây vẫn lên tốt.

Tỉa xong bể trông trống, bao lâu thì đẹp lại?

Bể trông xấu ngay sau khi tỉa là bình thường. Thường sau một đến hai tuần cây sẽ phủ lại và bể trông khá hơn nhiều.

Có nên cắm lại ngọn cây vừa tỉa không?

Nên. Chia ngọn theo loài, cắt cùng độ dài rồi cắm lại xuống nền thì bụi dày hơn và bể đỡ trống sau buổi tỉa.

Thảm tiền cảnh trồng lại từ bể cũ nhìn không đẹp thì làm sao?

Có thể cắt sát toàn bộ để chờ lớp lá mới. Nếu sau đó vẫn không ưng thì chờ thêm hoặc thay bằng loại cây tiền cảnh khác.

Cây nào trong bể cần tỉa thường xuyên nhất?

Các cây thân đứng như Rotala, Ludwigia và nhất là Hygrophila pinnatifida mọc rất nhanh, nên chỉ sau vài tuần đã cần tỉa mạnh.

Thiết bị trong video

Tên và mốc thời gian lấy từ video. Liên kết tiếp thị: trang có thể nhận hoa hồng khi bạn mua qua liên kết.