Cách trồng dương xỉ Java lá hẹp cho người mới chơi

Dương xỉ Java (Microsorum pteropus) là cây mà gần như ai mới chơi thủy sinh cũng từng trồng. Cây có nhiều dạng. Dạng thường lá bản to, bụi thấp. Có dạng lá xẻ tua rua ở mép trông rất lạ mắt. Dạng lá hẹp thì có lá mảnh, dài, bụi mọc cao và thoáng hơn hẳn.

Bài này hướng dẫn trồng và chăm dương xỉ Java lá hẹp: đặt cây ở đâu, cần đèn, CO2, phân đến mức nào, và cái lỗi khiến nhiều người trồng mãi không lên.

Dương xỉ Java lá hẹp khác gì dạng thường

Về cách sống và cách chăm, dạng lá hẹp giống hệt dương xỉ Java thường. Chỗ khác nằm ở hình dáng. Lá mảnh hơn nhiều, và cây vươn cao hơn dạng lá bản to. Một bụi phát triển tốt có thể cao khoảng 15–18 cm ở chỗ cao nhất. Dương xỉ Java thường có dáng thấp, đầm hơn, dù để lâu cũng có thể lên được độ cao tương tự.

Nhờ dáng cao, lá thưa, cây hợp để làm hậu cảnh hoặc trung cảnh trong bể nhỏ và vừa. Một bụi lớn còn là chỗ trú rất tốt cho cá con nếu bạn cho cá đẻ trong bể.

Có cần phân nền không

Không cần. Bể có phân nền tốt thì càng tốt, nhưng dương xỉ Java không lấy dinh dưỡng từ nền là chính. Bể trải sỏi, cát thường hay nền dinh dưỡng đều trồng được.

Lý do là cây không cần trồng xuống nền. Ngoài tự nhiên, dương xỉ Java bám rễ lên đá và gỗ. Trong bể, cách chuẩn nhất là nhét gốc cây vào khe đá, buộc hoặc dán lên lũa, lên đá. Rễ sẽ tự bám chặt sau một thời gian.

Đừng vùi thân rễ xuống nền

Đây là lỗi duy nhất có thể làm chết loại cây vốn rất dễ này. Thân rễ (rhizome) là đoạn thân nằm ngang, khá to, nối tất cả lá và rễ lại với nhau. Nếu vùi đoạn này xuống nền, nó sẽ chuyển nâu rồi thối. Thân rễ chết thì cả cây chết theo.

Nếu bụi quá to, không nhét vừa khe đá, bạn vẫn có thể đặt cây sát nền. Chỉ cần để rễ con cắm nhẹ xuống, còn thân rễ phải nằm trên mặt nền. Có thể chèn thêm một viên đá nhỏ phía trước để giữ cây đứng vững và che phần rễ cho đẹp.

1. Tìm thân rễ: đoạn thân nằm ngang mà lá và rễ mọc ra từ đó.
2. Chọn chỗ đặt: khe đá, mặt lũa, hoặc sát nền ở chỗ có đá chắn.
3. Cố định cây bằng chỉ, dây câu hoặc keo dán cây, hoặc nhét chặt vào khe.
4. Kiểm tra lại để thân rễ nằm hoàn toàn trên mặt nền, không bị sỏi cát lấp lên.

Ánh sáng, CO2 và phân bón

Dương xỉ Java không đòi đèn mạnh. Đèn yếu cây vẫn sống và vẫn lên. Nhưng muốn lá xanh đậm, bụi dày và đẹp thì cần đèn khá một chút.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:21 Ngăn tủ đựng các chai phân nước và dưỡng chất cho bể.
• Xem video từ ▶ 6:04 Bụi dương xỉ Java xanh đậm bên cạnh hòn đá trong bể.

CO2 là chuyện có thì tốt, không có cũng không sao. Cây vẫn mọc tốt trong bể không châm CO2. Carbon nước (như Excel) có thể bổ sung thêm chút carbon cho cây. Nó không thay được CO2 nhưng vẫn có ích.

Phân nước thì tùy bể:

• Bể trồng dày cây, hoặc bể đã set lâu: nên châm phân đều, vì nhiều cây sẽ ăn hết dinh dưỡng trong nước.
• Bể chỉ có vài bụi cây: không cần lo chuyện châm phân. Châm một ít cũng được, nhưng không quan trọng như bể trồng kín cây.

Nhiệt độ và thông số nước

Dương xỉ Java chịu được dải thông số nước rất rộng, đây là lý do nó dễ trồng. Về nhiệt độ, chỉ cần nước trên khoảng 15–16°C là cây sống ổn. Nghĩa là cây không cần sưởi, nhiệt độ phòng là đủ. Với khí hậu Việt Nam, hầu như ở đâu cũng trồng được quanh năm.

Nhân giống thế nào

Nhân giống dương xỉ Java rất đơn giản. Bạn tách một nhánh lá kèm một đoạn thân rễ, hoặc cắt thân rễ ở bất kỳ chỗ nào để tách thành nhiều phần. Mỗi phần đem buộc lên đá hay lũa sẽ tự mọc lá mới. Một bụi lớn có thể chia đôi để trồng sang bể khác mà cả hai phần đều sống tốt.

Bắt đầu từ đâu

• Xác định thân rễ của cây trước khi trồng, và nhớ quy tắc duy nhất: không vùi nó xuống nền.
• Chọn một khe đá hoặc khúc lũa ở hậu cảnh hay trung cảnh để buộc hoặc nhét cây vào.
• Nếu bể ít cây, chưa cần đầu tư CO2 hay phân. Cứ để đèn ở mức khá và theo dõi màu lá.
• Khi bụi đã to, cắt thân rễ chia ra để nhân thêm cây hoặc làm chỗ trú cho cá con.

Trong video

• Xem video từ ▶ 7:33 Bể ít cây với đá và vài bụi cây xanh ở hậu cảnh.
• Xem video từ ▶ 7:43 Cây gắn vào khe đá trong bể nhỏ, đèn sáng ở mức khá.