Cách trồng HC Cuba làm thảm tiền cảnh: đèn, nền, CO2 và cách cấy

HC Cuba, tên đầy đủ là Hemianthus callitrichoides 'Cuba', là loại cây bạn gặp trong rất nhiều bể trải thảm xanh mướt mà có khi không biết tên. Nhìn qua, nhiều người tưởng nó là ngọc trai lùn (dwarf baby tears) hoặc một loại cây thảm lá nhỏ khác. Thật ra những tấm thảm mịn trong các bể của dân chơi cây nặng đô phần lớn là HC Cuba.

Bài này gom lại những điều cần biết để trồng HC Cuba thành thảm: cây trông thế nào, cần đèn ra sao, nền và CO2 thế nào, cách cắt cụm và cấy cho thảm lên đều.

HC Cuba là cây gì

HC Cuba có lá tròn, mỗi lá chỉ khoảng 1 mm. Đây là một trong những cây thủy sinh có lá nhỏ nhất. Cây thường bán theo cụm nhỏ trong cốc nhựa, cũng có loại nuôi cấy mô (tissue culture). Một cụm to hay nhỏ thì tùy bạn mua bao nhiêu tiền.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:59 Thảm HC Cuba xanh mướt mọc sát mặt nền cạnh đá.

Cái tên Cuba nhiều khả năng lấy từ nơi cây có nguồn gốc, nhưng chuyện này chưa chắc chắn.

Đây là cây trải thảm, nên trồng ở tiền cảnh, sát mặt nền. Nếu để mọc tự do, cây có thể cao tới khoảng 8–13 cm. Con số này chỉ là ước lượng, vì gần như ai cũng tỉa thảm thường xuyên nên ít người biết cây cao tối đa bao nhiêu. Phần lớn người chơi giữ thảm thật thấp, chỉ cao vài phân, để có hiệu ứng thảm mịn sát nền.

HC Cuba khó hay dễ

Người chơi chia hai phe. Có người thấy cây dễ, có người trồng mãi không lên. Vì vậy xếp nó ở mức trung bình là hợp lý nhất. Cây không quá khó, nhưng cũng không phải loại cắm xuống là sống như dương xỉ Java hay ráy. Phải đủ đèn, đủ dinh dưỡng thì nó mới chịu lan.

Cần đèn thế nào

Giống phần lớn cây trải thảm, HC Cuba cần nhiều sáng. Không có cây thảm nào sống được trong bể đèn yếu như dương xỉ Java. Đèn mạnh của bể high-tech là tốt nhất, nhưng không bắt buộc.

Trong video

• Xem video từ ▶ 5:23 Bể nhỏ có thảm cây xanh mọc ở nền cát, bên cạnh đá xếp.

• Đèn cao cấp cho kết quả tốt nhất, nhưng giá rất cao, có loại vài trăm đô một chiếc. Với bể nhỏ cỡ 75 lít thì dùng loại đó là thừa.
• Một bộ đèn trồng cây tầm trung, chất lượng tốt, đủ sức nuôi nhiều loại cây, thường đã trồng được HC Cuba.
• Có thể ước lượng theo mức khoảng 2 watt cho mỗi 3,8 lít (khoảng 0,5 watt cho mỗi lít) để có bể cây trung bình đến mạnh.

Cách tính theo watt dễ vướng ở bể lớn. Bể khoảng 150 lít theo công thức cần chừng 80 watt, và rất khó tìm một bộ đèn thông thường đạt mức đó, gần như phải lên đèn high-tech. Bể khoảng 75 lít chỉ cần chừng 40 watt, dễ xoay xở hơn nhiều. Bạn không cần tìm đèn đúng con số. Chỉ cần đèn đủ khỏe và chất lượng tốt là cây lên được.

Nền, CO2 và phân nước

Sau đèn, thứ quyết định thảm có lên đẹp hay không là nền. Dùng loại phân nền nào cũng được, miễn là nền có dinh dưỡng.

Về CO2, có châm CO2 là cách chắc ăn nhất nếu bạn muốn một tấm thảm thật đẹp. Không có CO2 thì HC Cuba vẫn có thể lên thảm, nhưng khi đó bạn phải châm phân nước đều đặn.

Phân nước có hai kiểu. Loại tổng hợp (all-in-one) gom mọi thứ vào một chai, tiện cho người mới. Một số hãng lại bán riêng từng chất như sắt, magie, kali để bạn tự phối theo nhu cầu của cây.

Cắt cụm và cấy theo ô lưới

Cây mua về là những cụm nhỏ. Đừng cắm nguyên cụm xuống một chỗ. Cách làm như sau:

1. Dùng kéo, tốt nhất là kéo thủy sinh, cắt cụm cây ra thành càng nhiều cụm nhỏ càng tốt.
2. Cắm từng cụm nhỏ xuống nền theo kiểu ô lưới, khoảng cách giữa các cụm đều nhau.
3. Với bể hình chữ nhật hay vuông, bạn cứ kẻ ô lưới thẳng hàng cho cả vùng tiền cảnh.
4. Sau đó để cây tự lan và nối các cụm lại với nhau.

Cụm càng to thì thảm kín càng nhanh. Nhưng chỉ cần chia đều, cụm nhỏ vẫn sẽ thành thảm, không có gì phải lo.

Có nên tách cây để nhân giống

HC Cuba không nhân giống kiểu ráy hay dương xỉ Java, tức là không cắt đôi cây ra trồng thành hai được. Bạn vẫn có thể nhổ bớt một mảng, cắt nhỏ rồi cấy lại chỗ khác. Tuy vậy, với cây thảm thì không nên làm vậy. Cách tốt nhất là để yên cho thảm tự lan.

Trong video

• Xem video từ ▶ 11:01 Mảng HC Cuba nhỏ mới trồng cạnh hòn đá trên nền cát.
• Xem video từ ▶ 11:35 Thảm HC Cuba xanh mướt đã lan ở chân đá trong bể.

Bắt đầu từ đâu

• Xem lại đèn đang dùng có phải loại đèn trồng cây đủ khỏe không, đối chiếu với mức khoảng 0,5 watt mỗi lít.
• Chọn nền có dinh dưỡng cho vùng tiền cảnh định trải thảm.
• Quyết định có châm CO2 hay không. Nếu không châm, chuẩn bị sẵn phân nước để châm đều.
• Khi cây về, cắt thành nhiều cụm nhỏ và cấy theo ô lưới cho đều, rồi để thảm tự lan.