Hướng dẫn nuôi cá platy: cho ăn, sinh sản và cá cùng bể

Bạn đang tìm một loài cá nhiều màu, khỏe, dễ đẻ và thả bể cây cũng đẹp? Platy từ lâu đã là một trong những loài cá đẻ con hay được khuyên nuôi nhất, cho cả người mới chơi lẫn dân chơi lâu năm. Phần dưới đây nói về cách nuôi platy: set bể, chọn cá nuôi chung, cho ăn và tất nhiên là chuyện sinh sản.

Cá platy là gì?

Platy là nhóm cá đẻ con rất phổ biến trong giới chơi cá cảnh nước ngọt. Chúng có nguồn gốc từ Mexico và Trung Mỹ. Ở tiệm cá, bạn hay gặp nhất hai loài là Xiphophorus maculatus (platy đốm, southern platyfish) và Xiphophorus variatus (platy variatus). Hai loài này lai được với nhau, và lai được cả với các loài cá kiếm. Vì thế mà ngày nay platy có rất nhiều dạng màu.

Các dạng platy phổ biến

Người ta lai ra màu và hoa văn mới liên tục. Một số dạng được ưa chuộng nhất là Mickey Mouse, sunburst, red wag, blue, bumblebee và green lantern.

Cá platy lớn bao nhiêu?

Platy trưởng thành dài khoảng 5–7 cm. Riêng platy lùn là dòng chọn giống cho thân ngắn lại, nên thường chỉ dài khoảng 2,5 cm.

Tuổi thọ

Platy khỏe mạnh có thể sống tới 3–4 năm. Muốn vậy thì nước trong bể phải sạch, cá ít bị stress và được ăn uống đầy đủ.

Chọn mua cá

Platy khá rẻ, giá cả tùy từng dạng. Lúc mua, bạn chọn những con khỏe nhất: mắt sáng, bụng tròn đầy, bơi nhanh nhẹn. Nếu thấy cá khác trong cùng bể đang bệnh thì an toàn nhất là sang tiệm khác mua. Platy có vô số dạng, gần như đủ mọi màu của cầu vồng.

Cách set bể nuôi platy

Platy sống được trong bể từ 40–75 lít trở lên. Phần lớn cá đẻ con thích pH cao, nhưng thực tế platy chịu được dải pH rất rộng, từ 6,8 đến 8,5. Chúng cũng thích nước cứng. Nếu nước máy chỗ bạn quá mềm, bạn có thể bù khoáng bằng Seachem Equilibrium hoặc Wonder Shell. Nuôi platy trong bể có cây thủy sinh cũng là một lựa chọn hay. Cây sẽ ăn bớt một phần chất thải hữu cơ do cá thải ra.

Platy có cần sưởi không?

Phần lớn platy sống tốt ở 21–28°C. Nếu phòng bạn bật máy lạnh hết công suất thì nên tính chuyện gắn thêm sưởi. Riêng platy variatus vốn quen nước mát hơn, nên để nhiệt độ phòng là ổn, không cần sưởi.

Platy có cần máy sục khí không?

Bể platy dùng được gần như mọi loại lọc, kể cả loại chạy bằng máy sục khí. Lọc giữ cho nước sạch cặn lơ lửng, xử lý chất thải nitơ trong nước và bảo đảm cá có đủ oxy.

Có thể nuôi platy trong ao không?

Được, và rất nên thử. Platy variatus là loài rất hợp để thả ao mini ngoài trời vào những tháng hè ấm áp.

Nên nuôi bao nhiêu con platy?

Khởi đầu với một nhóm ba đến sáu con là hợp lý. Giống hầu hết cá đẻ con, cá đực lúc nào cũng muốn giao phối. Vì vậy bạn nên giữ ít nhất hai con cái cho mỗi con đực, để cá cái có lúc được yên. Phân biệt đực cái ở platy rất dễ. Cá đực có vây hậu môn mảnh như que, gọi là gonopodium. Cá cái thì có vây hậu môn xòe hình quạt.

Platy có thể sống đơn độc không?

Có. Platy có vẻ thích ở cùng đồng loại, nhưng chúng không bơi thành đàn sát nhau. Chúng chỉ túm tụm lại khi tưởng bạn sắp cho ăn.

Cá nào nuôi chung được với platy?

Platy hiền, nên nuôi chung được với bất kỳ loài cá cộng đồng nào cỡ tương tự. Vài lựa chọn hiền lành bạn có thể cân nhắc là tetra và rasbora cỡ nhỏ, cá chuột, ốc, cá lau kính bristlenose và cá cầu vồng.

Platy có nuôi chung với cá betta được không?

Nhiều khả năng là được. Thực tế, betta thường sống ổn với platy trong một bể cộng đồng hiền hòa. Bạn chỉ cần bể đủ rộng và có nhiều cây hoặc đồ trang trí, để con betta có đủ chỗ làm lãnh thổ riêng.

Platy ăn gì?

Platy dễ nuôi, ăn tạp, thả gì vào bể cũng gần như ăn hết. Bạn nên đổi bữa với nhiều loại như cám mảnh chất lượng tốt, cám viên, thức ăn sấy khô và thức ăn đông lạnh. Có vậy cá mới được ăn đủ chất, đủ vitamin và dưỡng chất cần thiết. Platy không kén ăn, nhưng chúng sẽ sống lâu và khỏe hơn nếu khẩu phần có đủ đạm, rau, tảo, vitamin và khoáng.

Nên cho ăn bao nhiêu lần mỗi ngày?

Cá trưởng thành ăn mỗi ngày một lần là đủ. Cá con đang lớn thì nên chia hai đến ba bữa nhỏ mỗi ngày. Nếu thấy cá hay kéo theo những sợi phân dài, có thể bạn đang cho ăn quá tay. Lúc đó bạn nên giảm bớt khẩu phần.

Platy nhịn ăn được bao lâu?

Ngoài tự nhiên không phải lúc nào cũng sẵn thức ăn, nên cá không nhất thiết ngày nào cũng phải ăn. Nếu bạn đi vắng từ một tuần trở xuống, cá nhịn thoải mái. Còn nếu đi từ hai tuần trở lên, bạn nên mua máy cho cá ăn tự động hoặc nhờ người trông bể giúp.

Platy sinh sản thường xuyên thế nào?

Platy là cá đẻ con, tức là chúng đẻ ra cá con bơi được ngay chứ không đẻ trứng. So với cá con nở từ trứng, cá bột của các loài đẻ con thường to hơn, bơi nhanh hơn và tỷ lệ sống cao hơn nhiều. Gặp điều kiện thuận lợi, một con platy cái có thể đẻ 20–50 con mỗi tháng.

Cá bột platy có sống được trong bể cộng đồng không?

Cá bố mẹ không hề chăm con, có dịp là chúng ăn luôn cá bột. (Thật ra đây cũng là một cách kiểm soát số lượng. Bạn cứ để các cá lớn khác ăn bớt cá bột, mỗi lứa sẽ chỉ còn một hai con sống sót.) Nếu muốn nhiều cá bột sống sót hơn trong bể cộng đồng, bạn bày nhiều đồ trang trí, đá, lũa hoặc cây thủy sinh để cá bột có chỗ trốn. Nếu dùng lọc treo hoặc lọc thùng, bạn nhớ bọc đầu ống hút bằng mút lọc thô cỡ vừa, kẻo cá bột bị hút vào lọc.

Làm gì với cá bột platy?

Cho cá đẻ thành công rồi ngắm đàn con lớn lên là một niềm vui lớn của thú chơi này. Nếu bạn cho cá ăn đầy đủ, cá bột sẽ ra ngày càng nhiều, và nước cũng bẩn nhanh hơn. Để giữ nước sạch, bạn có thể đem bớt cá tặng bạn bè hoặc gửi cho tiệm thú cưng. Còn nếu muốn nhân giống kiếm thêm, bạn có thể bán cá con cho tiệm cá gần nhà.