Lịch châm phân nước 012 cho bể ráy, dương xỉ, rêu theo tuổi bể

Bể ráy, dương xỉ và rêu nhìn thì dễ chơi, nhưng tới lúc châm phân nước thì nhiều người lúng túng. Họ không biết bể mình đang thiếu gì, thiếu bao nhiêu, và châm chừng nào là vừa. Muốn xác định chính xác bể thiếu chất gì thì phải tính tới nền, CO2, lượng cá tép, mật độ cây. Người chơi để thư giãn thì ít ai muốn ngồi tính những thứ đó.

Bài này hướng dẫn lịch châm phân nước theo tuần tên là 012. Lịch này chia bể theo tuổi và loại nền, mỗi giai đoạn có số liều cố định cho đa lượng, vi lượng và kali. Bạn có thể dùng lịch làm mốc gốc rồi tự chỉnh theo bể của mình.

Ráy, dương xỉ và rêu ăn phân thế nào

Trước khi châm, bạn cần nắm bốn đặc điểm của nhóm cây này:

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:30 Bể thủy sinh cây xanh mướt với lũa lớn và thảm cây thấp.
• Xem video từ ▶ 0:40 Góc bể với cây lá rộng, thảm cây và lũa, cây phát triển đều.

• Lớn rất chậm. Kể cả bể đủ đèn, đủ CO2, cây vẫn chậm. Phải tính bằng tháng mới thấy cây thay đổi rõ.
• Chịu dinh dưỡng khá cao. Ráy và dương xỉ rất hiếm khi bị ngộ độc phân.
• Ráy và dương xỉ rất thích kali.
• Cây nào cũng cần đủ mọi chất. Thiếu một chất thì cây cũng không khỏe, không căng được.

Lịch 012 dựa trên bốn đặc điểm này và cố ý làm thật đơn giản để ai cũng áp dụng được.

Bộ phân dùng để tính lịch

Bộ gốc dùng để tính lịch là ba chai phân nước của Thủy Sinh AZ:

• Đa lượng NPK+.
• Vi lượng Trace.
• Kali, một chai đa lượng chỉ chứa kali.

Bộ này được chọn vì nó phổ biến ở Việt Nam, giá bình dân, dễ mua. Lý do quan trọng hơn là trên chai có ghi rõ hàm lượng từng chất. Nhờ vậy mới quy được mỗi liều ra bao nhiêu ppm sắt hay NO3, và bạn biết chính xác mình đang cho gì vào bể.

Bạn không bắt buộc phải dùng đúng hãng này. Khi đã hiểu bể cần chất gì và mỗi liều đưa vào bao nhiêu, bạn dùng phân nước nào cũng được.

Cách đọc bảng 012

Lịch chia làm ba giai đoạn. Cột đầu tiên là số liều đa lượng mỗi tuần: 0, 1 và 2. Tên 012 lấy từ cột này, vừa dễ nhớ, vừa nhắc rằng đa lượng là phần chủ đạo phải để ý.

Giai đoạn bể mới: vì sao không châm đa lượng

Bể mới set một hai tháng đang giàu dinh dưỡng nhất, nhất là NPK từ phân nền. Thêm đa lượng lúc này là thừa, nên cột đa lượng để số 0.

Vi lượng thì vẫn châm 1 liều mỗi tuần. Lý do là sắt trong hầu hết phân nền và cốt nền làm riêng cho thủy sinh là sắt không tan. Cây phải hút bằng rễ rồi chuyển hóa mới dùng được. Một liều vi lượng đưa vào khoảng 0,07 ppm sắt ở dạng cây hút được qua lá. Chừng đó thôi nhưng cây thích nghi với bể mới dễ hơn nhiều, về sau cũng lên tốt hơn. Liều này còn bảo đảm bể đủ các chất dù bạn dùng nền nào, và nó an toàn.

Kali châm 2 liều mỗi tuần. Kali rất lành tính, bạn có thể yên tâm, và ráy với dương xỉ hưởng lợi nhiều.

Tháng đầu người ta hay thay nước nhiều. Chuyện đó không sao, bạn muốn thay mấy lần cũng được. Phân thì vẫn châm đủ số liều của tuần đó, và châm sau khi thay nước.

Giai đoạn thiếu dưỡng: lấy đa lượng làm chính

Phần khó nhất với đa số người chơi là không chắc bể mình có đang thiếu dưỡng không, càng khó biết thiếu chất gì. Lịch 012 gỡ chuyện này bằng một quy ước đơn giản. Bể từ 3 tháng tuổi trở đi thì mặc định coi là thiếu dưỡng.

Từ đây đa lượng thành phần chính. Bạn châm 1 liều đa lượng mỗi tuần, tương đương khoảng 5 ppm NO3. Lượng NO3 này rất ít, và vẫn an toàn kể cả khi bể thật ra chưa thiếu. Kèm theo đó là 2 liều vi lượng và 3 liều kali.

Giai đoạn cạn dưỡng: tăng gấp đôi đa lượng

Các bể sau đây mặc định thuộc nhóm cạn dưỡng:

• Bể không có cốt nền.
• Bể dùng nền trơ hoặc nền ít dưỡng.
• Bể từ 6 tháng tuổi trở đi.

Đa lượng vẫn là chính, mỗi tuần 2 liều, khoảng 10 ppm NO3. Vi lượng và kali cũng tăng lên cùng với đa lượng, thành 3 liều vi lượng và 4 liều kali mỗi tuần.

Những lưu ý khi châm

1. Châm phân lúc đèn đang sáng.
2. Không châm đa lượng và vi lượng cùng một ngày.
3. Thường không cần thêm sắt riêng. Châm theo 012 thì bể đã có sắt từ vi lượng. Nếu lá non của ráy bị vàng, đó là dấu hiệu thiếu sắt, và bạn cần bổ sung sắt riêng. Dương xỉ và rêu thì gần như chắc chắn không thiếu sắt. Thấy bể người khác không thiếu mà bể mình thiếu thì cũng đừng bận tâm quá, mỗi bể mỗi khác.
4. Coi 012 là mốc gốc. Sau đó bạn tinh chỉnh liều theo biểu hiện của cây. Muốn chỉnh đúng thì phải có kiến thức cơ bản về dinh dưỡng cây.
5. Lịch này chỉ dành cho bể ráy, dương xỉ, rêu. Nếu bạn trồng thêm loại cây khác, nhất là cây cắt cắm, thì phải chỉnh lại liều theo loại cây và theo biểu hiện của cây trong bể.

Bắt đầu từ đâu

• Xem bể mình thuộc giai đoạn nào dựa vào tuổi bể và loại nền.
• Đọc hàm lượng ghi trên chai phân bạn đang dùng để biết mỗi liều đưa vào bao nhiêu chất.
• Chia lịch tuần sao cho đa lượng và vi lượng không rơi vào cùng một ngày, và châm lúc đèn sáng.
• Châm đều vài tháng rồi nhìn cây, nhất là lá non của ráy, trước khi tự tăng giảm liều.