Cá rô ngựa vằn Ivanacara

Một cặp cần bể có đáy khoảng 90 cm x 40 cm trở lên. Nếu nuôi theo nhóm thì bể phải rộng hơn.2

Muốn cá khỏe thì nước phải mềm và có tính axit. Nếu định cho cá đẻ thì hai thông số này là bắt buộc. Nhiệt độ nên giữ trong khoảng 23-26°C. Loài này chịu nước hơi mát tốt hơn là nước quá ấm. Ở khoảng 24°C, cá vẫn đẻ thành công.1

• Nhiệt độ: 22–29°C
• pH: Cá đánh bắt tự nhiên cần pH trong khoảng 4,0 - 5,5 mới khỏe. Cá nuôi trong bể thường dễ thích nghi hơn.
• Độ cứng: 0 - 1 dGH với cá tự nhiên, tới 10 dGH với cá sinh sản nhân tạo.2

Chỉ cần có đủ chỗ trốn và vật dựng trong bể là loài này không kén bố cục. Chậu hoa gốm, đoạn ống nhựa hay các vật liệu nhân tạo khác đều dùng được. Muốn bể trông tự nhiên hơn, bạn có thể rải nền cát mịn rồi xếp rễ và cành lũa sao cho tạo ra nhiều góc tối và hang. Thả thêm lá khô (lá dẻ gai, lá sồi hay lá bàng đều hợp) sẽ làm bể tự nhiên hơn nữa. Khi lá mục, vi sinh có lợi cũng phát triển thành từng đám trên lá. Đám vi sinh này là nguồn thức ăn phụ rất tốt cho cá bột. Tanin và các chất khác tiết ra từ lá mục thì giúp nước giống môi trường nước đen. Bạn có thể để lá trong bể cho mục hẳn, hoặc vớt ra thay lá mới sau vài tuần.

Một túi lưới đựng than bùn loại an toàn cho bể cá, bỏ vào lọc hoặc treo ở mép bể, cũng cho tác dụng tương tự. Loài này có vẻ khỏe nhất dưới ánh sáng khá dịu. Trên thị trường ít có cây thủy sinh gốc Brazil, nhưng các loài thuộc những chi như Microsorum, Taxiphyllum, Cryptocoryne và Anubias đều dùng được. Thả vài mảng cây nổi để ánh sáng dịu thêm cũng có thể có hiệu quả. Lọc không cần mạnh. Một lọc bông chạy bằng sủi khí, hoặc lọc trong chỉnh ở mức dòng chảy thấp, là đủ.2

Ngoài tự nhiên, cá chủ yếu săn giáp xác nhỏ, giun, ấu trùng côn trùng và các loại động vật phù du khác. Trong bể, cá có thể hơi kén ăn. Lúc đầu cá có thể không chịu ăn thức ăn khô hay thức ăn chế biến sẵn, nhưng nhiều trường hợp cá sẽ dần quen. Dù cá đã ăn được thức ăn khô hay chưa, bạn vẫn nên cho ăn mỗi ngày các loại mồi sống hoặc đông lạnh cỡ nhỏ như ấu trùng Artemia, Daphnia, giun grindal, giun micro... để cá lên màu đẹp và khỏe nhất.2

Loài này hiếm trong giới chơi cá, nên tốt nhất là tập trung cho cá sinh sản trong bể. Rất nên nuôi riêng loài này. Nếu bạn vẫn muốn thả chung bể cộng đồng thì phải chọn bạn cùng bể thật kỹ. Cá bơi chậm và nhút nhát. Những bạn cùng bể to hơn hoặc hiếu động hơn dễ làm cá sợ hay giành hết thức ăn. Các loài cá characin hiền, bơi tầng giữa và tầng mặt, thuộc những chi như Hyphessobrycon, Copella hay Nannostomus là lựa chọn tốt. Các loài cá da trơn nhỏ cũng hợp. Trừ khi bể khá lớn, tốt nhất chỉ nuôi một cặp I. adoketa, vì cá đực có thể hung hăng và tranh lãnh thổ với nhau. Tuy vậy, nếu chỉ mua được cá con, bạn có thể phải mua một nhóm nhỏ rồi để cá tự bắt cặp.2

Cá đực dài khoảng 8-9 cm. Cá cái nhỏ hơn cá đực chừng 3 cm.1

Khi vào mùa sinh sản, cá đực có các sọc đen trắng rõ hơn. Chính bộ sọc này là lý do loài có tên zebra. Cá cái có màu hồng đều hơn, nhưng cũng hiện sọc sẫm khi sinh sản hoặc khi bị stress. Cá đực cũng có thể có vây lưng và vây hậu môn dài hơn.2

Loài này đẻ trứng ở chỗ hở, và cả bố lẫn mẹ cùng chăm con. Muốn cá đẻ thì bắt buộc phải có nước mềm, có tính axit. Trong giai đoạn cá đẻ và nuôi cá con, chúng rất khó tính về chất lượng nước.1

Các loài Ivanacara đẻ trứng trên nền, cả bố lẫn mẹ cùng chăm con. Chúng thích đẻ trong hang nếu bể có hang. Chỉ cần đáp ứng những yêu cầu cơ bản là cá đẻ khá dễ trong bể. Cá trưởng thành và cá nuôi trong bể sống được trong nước hơi cứng. Nhưng trứng và phôi chỉ phát triển được khi nước mềm tới mức gần như không đo được độ cứng. Vì vậy độ cứng là thứ phải lo trước tiên, và nhiều trường hợp phải dùng máy lọc RO (thẩm thấu ngược). Những phần còn lại của bể có thể set như mô tả ở trên. Lọc tốt nhất là lọc bông chạy bằng sủi khí, chỉnh cho nước lưu thông nhẹ.

Ghép cặp tương đối dễ. Nếu có sẵn cá trưởng thành, thường chỉ cần thả một con đực và một con cái vào bể đẻ là xong. Lúc đầu cá đực có thể rượt cá cái, nhưng theo những gì được biết thì chưa có ghi nhận cá bị thương. Nếu bạn bắt đầu với một nhóm cá con hoặc cá choai, hãy chuẩn bị tách chúng ra khi đã có cặp.2

Loài này chỉ sống trong một vùng hẹp ở trung lưu sông Rio Negro. Nơi chúng phân bố nằm cách rất xa vùng sống của các loài Nannacara khác.1

Mẫu dùng để mô tả loài được thu ở Igarapé do Cumaru, một con suối đổ vào sông Paraná Atauí. Sông Paraná Atauí lại là phụ lưu của vùng trung lưu sông Negro, thuộc bang Amazonas, tây bắc Brazil. Có vẻ loài này chỉ có ở vùng trung và thượng lưu hệ thống sông Negro.2

Vào mùa khô, cá sống trong các con suối rừng mưa và những nhánh suối nhỏ. Tán cành phía trên dày đến mức rất ít ánh sáng lọt xuống mặt nước. Cây cỏ ven bờ cũng thường mọc dày. Nước ở đây thường có màu nâu sẫm do axit humic và các chất khác tiết ra từ xác hữu cơ đang phân hủy. Lượng khoáng hòa tan trong nước nhìn chung gần như không đáng kể, và pH có thể xuống tới 3,0 hoặc 4,0. Đáy suối thường phủ đầy lá rụng, cành cây và rễ cây ngập nước. Sang mùa mưa, những nơi này thay đổi hẳn về hình dạng lẫn phạm vi. Mực nước dâng lên, thường tới vài mét, và cá sống ở đó có thể bơi vào rừng ngập để kiếm ăn và đẻ.2

Loài này khác các loài Nannacara còn lại ở nhiều điểm. Vì vậy, người ta lập riêng chi Ivanacara cho nó và cho N. bimaculata, một loài cũng rất khác biệt. N. bimaculata trông rất giống N. adoketa nhưng là loài đặc hữu. Nó chỉ có ở sông Potaro và sông Essequibo tại Guyana.1

Trước đây loài này thuộc chi Nannacara. Sau đó Römer và Hahn (2006) chuyển nó sang chi Ivanacara do hai ông mới lập.2