Cá rô phi Bocourt

Một con đực trưởng thành hoặc một cặp cần bể tối thiểu 150 × 60 × 60 cm, tức khoảng 540 lít. Cũng như phần lớn cichlid Trung Mỹ, muốn nuôi bể cộng đồng nhiều loài thì bạn phải có một bể thật lớn.1

• Nhiệt độ: 26–28°C
• pH: Loài này chịu được khá nhiều loại nước. Tuy vậy, để dễ nuôi và dễ cho đẻ thì pH quanh mức trung tính được xem là lý tưởng.
• Độ cứng: 10–15 dGH1

Nên dùng nền đá và xếp đá sao cho có thật nhiều chỗ trốn. Thêm vài cành lũa nhô lên khỏi mặt nước thì bể càng đẹp, lại giống bờ hồ Izabal. Nước phải trong và lọc tốt.1

Đây là loài ăn tạp. Ngoài tự nhiên, cá ăn nhiều loại động vật không xương sống dưới nước, ăn cả tảo và các loại phù du động vật khác. Nuôi trong bể thì cá không kén ăn. Phần lớn các loại thức ăn chế biến chất lượng cao đều nuôi cá tốt. Cho ăn thêm đồ sống và đông lạnh như trùng huyết hay Artemia thì cá sẽ lên màu và thể trạng tốt nhất.1

Giống nhiều loài cichlid Trung Mỹ, cá này hung dữ và giữ lãnh thổ, nên bạn phải chọn bạn cùng bể cẩn thận. Trong bể rất lớn, từ 1000 lít trở lên, có thể nuôi chung với các cichlid khác. Điều kiện là bố cục bể phải chia ra được những vùng lãnh thổ riêng và đủ rộng. Bạn cũng có thể nuôi thêm đàn characin hoặc cyprinid cỡ vừa đến lớn. Có điều chúng phải đủ to để không bị ăn thịt và đủ nhanh để thoát khi bị rượt! Set một bể mô phỏng hồ Izabal có thể là một dự án thú vị. Ngoài tự nhiên, golden mojarra bơi chung với nhiều cichlid khác như Trichromis salvini, Archocentrus spilurus, Vieja maculicauda, Amphilophus robertsoni và Thorichthys aureus. Trong hồ còn có các loài characin thuộc chi Astyanax và Hyphessobrycon, cá da trơn Rhamdia và vài loài cá đẻ con.1

Phân biệt trống mái ở loài này có thể khá khó, vì con đực và con cái có thể mang màu sắc và hoa văn giống nhau. Con đực trưởng thành thường to hơn và thân cao hơn con cái. Vây lưng và vây hậu môn của con đực cũng hay dài ra. Ngoài ra con đực còn tỏ ra lấn lướt và giữ lãnh thổ gắt hơn.1

Nếu ghép được một cặp hợp nhau thì cho đẻ khá đơn giản. Bạn cần một bể dài khoảng 1,8 m, bày vài tảng đá phẳng lớn và chậu hoa để cá có chỗ đẻ. Đương nhiên là không thể thả chung cá khác. Cặp cá có thể để yên cho chúng một thời gian, nhưng khi bắt đầu đẻ thì con đực gần như chắc chắn sẽ giết hết.

Cách tốt nhất để có cặp là mua ít nhất sáu con non về nuôi lớn cùng nhau, để chúng tự bắt cặp. Khi thấy cặp đầu tiên thành đôi thì phải vớt ngay những con còn lại ra cho chúng khỏi bị đánh. Thường thì dễ nhận ra cặp đã thành đôi, vì nhiều khả năng mấy con còn lại sẽ nép rúm vào một góc bể. Cá có thể mất khá lâu mới trưởng thành, thường từ 18 tháng trở lên.

Khi đã có một cặp khỏe thì chúng sẽ tự đẻ, bạn không cần kích thích gì nhiều. Lúc vào mùa đẻ, cả hai con chuyển sang màu vàng khá đậm, có các sọc đứng sẫm màu. Màn tán tỉnh có thể kéo dài và đôi khi khá dữ dội. Cả con đực lẫn con cái đều quất đuôi và há miệng vào nhau nhiều lần. Con cái còn hay cọ hông vào cái bướu trên đầu con đực. Lúc nào cũng nên để sẵn tấm ngăn bể, vì con đực có thể quay sang đánh bạn đời bất cứ lúc nào.

Ngay trước khi đẻ, ống đẻ của con cái sẽ lộ rõ. Lúc này con đực cùng con cái làm sạch một chỗ đã chọn. Cá đẻ giống nhiều loài cichlid khác. Con cái đẻ một hàng trứng rồi bơi ra, con đực vào thế chỗ và tưới tinh. Cứ thế, có thể có tới 500 trứng được thụ tinh. Trứng nở sau khoảng 48 giờ. Trong thời gian này con đực canh giữ chỗ đẻ, còn con cái chăm trứng. Đôi khi hai con có thể đổi vai cho nhau. Cũng trong mấy ngày này, cặp cá đào vài hố nông trên nền quanh chỗ đẻ. Trứng được đẻ trên đá phẳng hoặc một bề mặt cứng khác.

Cá bố mẹ chăm con rất giỏi, ngồi xem rất thích. Cả hai cùng chăm trứng và đuổi bất cứ thứ gì lại gần lãnh thổ. Ngón tay của người chơi lơ đễnh cũng có thể bị đớp, nên bạn cẩn thận khi làm vệ sinh bể trong giai đoạn này. Trứng nở sau 2–3 ngày, rồi cá bột được bố mẹ chuyển sang một cái hố đã đào sẵn trên nền. Thêm 3–4 ngày nữa thì cá bột bơi tự do. Cặp bố mẹ vẫn tiếp tục cùng nhau chăm con trong vài tuần. Lúc đầu cho cá bột ăn Artemia mới nở, sau đó cho ăn thêm thức ăn khô.1

Mẫu chuẩn của loài được thu ở hồ Izabal, miền đông Guatemala. Về sau người ta còn ghi nhận loài này ở nhiều lưu vực đổ ra Đại Tây Dương của Guatemala và nước láng giềng Belize.1

Izabal là hồ lớn nhất Guatemala, xung quanh là thảm thực vật xanh tốt. Hồ rộng nhưng khá nông, vì trầm tích từ các dãy núi quanh đó theo nước trôi xuống hồ. Trong hồ có rất nhiều loài cá, gồm nhiều loài cichlid, cá rô và cá cháo lớn (tarpon). Hồ còn là nơi sống của lợn biển nước ngọt, một loài đang bị đe dọa. Vì cá nhiều như vậy nên câu cá thể thao ở đây rất phổ biến, cả với dân địa phương lẫn khách du lịch.1

Trong giới chơi cá, đây là loài khá khó kiếm. Loài cichlid đẹp này đôi khi được gọi là cichlid "Chisel-toothed". Dù được mô tả từ năm 1902, phải đến giữa thập niên 1990 nó mới xuất hiện trên thị trường cá cảnh. Năm 1994, ba người chơi cá Mỹ là Ross Socolof, Harry Specht và Rusty Wessel đã bắt được những con cá hoang dã đầu tiên.1