Cua đỏ ngập mặn

Neosarmatium meinerti là một trong những loài cua hiếm nhất trong giới chơi, và hiểu biết về nó vẫn còn rất ít. Đây là loài cua bán cạn, chủ yếu ăn thực vật. Nuôi trong terrarium hay paludarium thì nó có thể là một thú nuôi rất đáng chơi.

Đây không phải cua sống dưới nước. Nó cũng khá phá, có thể bới tung paludarium rồi bày lại theo ý nó. Nuôi chung với cây thì cây không an toàn.1

Một con cua nhện cần bể tối thiểu khoảng 40 lít, vì loài này cần nhiều mặt bằng để đi lại. Khi đã trưởng thành, một đực một cái có thể nuôi chung trong bể từ 120 lít trở lên. Còn hai con đực trưởng thành thì cần chỗ rộng hơn nhiều để bớt đánh nhau giành lãnh thổ.

Phần cạn nên chiếm ít nhất 90% diện tích bể, thậm chí nhiều hơn nữa.

Cua nhện trốn rất giỏi, vì vậy bạn cần đậy bể càng kín càng tốt.1

Nhiệt độ

Nhiệt độ tối ưu là 23–28°C, nhưng đây là loài rất khỏe, chịu được dải nhiệt rất rộng. Nếu dùng tấm sưởi, bạn chỉ nên phủ 1/3 diện tích bể hoặc ít hơn, để cua tự đi lại giữa chỗ ấm và chỗ mát.

Độ ẩm

Cua nhện chịu được độ ẩm lên xuống thất thường, nhưng muốn điều kiện tốt nhất thì nên giữ ở mức 60–80%.

Bát nước

Cua nhện không cần nhiều nước, vì vậy bạn có thể đặt bát nước thay vì dựng cả một phần nước phức tạp. Bát phải đủ sâu để cua ngụp được cả người. Hãy đặt một bát nước ngọt và một bát nước mặn.

Nước mặn thì pha bằng muối biển chuyên dụng như Instant Ocean, khoảng 120 ml muối cho mỗi 4 lít nước. Tuyệt đối không dùng muối bể cá thông thường hay muối ăn.

Nước ngọt thì tốt nhất là nước suối đóng chai hoặc nước cất. Nếu dùng nước máy, bạn phải để nước 24 giờ rồi mới dùng, vì clo gây độc cho cua. Cũng có thể dùng thuốc khử clo như Seachem Prime.1

Loài này khỏe, người mới có sơ suất một chút cũng không sao, nhưng bể phải set theo kiểu riêng.

Nền

Lót bể bằng cát ẩm, bùn ẩm hoặc trộn cả hai để cua có chỗ đào hang. Muốn cua đào được hang, nền phải đủ ẩm để nắm chặt vẫn giữ nguyên hình, nhưng không ướt đến mức nhỏ giọt hay đọng nước. Trộn xơ dừa với cát sẽ cho độ kết dính kiểu "cát đắp lâu đài". Cách thử rất đơn giản. Bạn cắm một cây bút chì xuống tận đáy rồi rút ra. Nếu đường hầm không sập là nền đã đạt.

Thường xuyên phun nước ngọt đã khử clo lên nền để giữ ẩm. Tuyệt đối không dùng nước mặn để giữ ẩm. Muối không bay hơi theo nước nên sẽ tích lại dần đến mức gây hại.

Nền càng dày càng tốt. Ngoài tự nhiên chúng đào sâu tới 2 m, vì vậy nền trong bể nên dày ít nhất 10 cm. Bạn có thể dùng Zoo Med Hermit Crab Sand, xơ dừa rời Zoo Med Eco Earth hoặc cát Carib Sea.

Trang trí và chỗ trốn

Cua nhện thích có lá, đá, gỗ, cây, ống PVC và các món trang trí khác trong bể. Càng nhiều chỗ trốn thì cua càng ít bị stress. Chỗ trốn cũng là thứ sống còn mỗi khi cua lột xác.

Chăm sóc và cầm nắm

• Đây không phải thú cưng để cầm lên chơi. Không cần thiết thì đừng bắt chúng ra khỏi bể.
• Tuyệt đối không nhấc cua lên bằng chân hay càng.
• Đừng để thức ăn thừa quá lâu, vì nó sẽ bốc mùi và sinh vi khuẩn. Loài cua này hay tha thức ăn vào hang cất.
• Bố trí càng nhiều chỗ trốn càng tốt.
• Dùng cát và xơ dừa làm nền chính.
• Đậy nắp bể thật chặt.

Canxi và lột xác

Cua nhện phải lột xác đều đặn thì mới lớn được và mọc lại chân càng bị mất. Lớp vỏ mới cần rất nhiều canxi. Canxi có trong cải xoăn, bông cải xanh, rau bina, mai mực, vỏ trứng, quả sung, vỏ hàu, rong biển, các loại hạt và côn trùng. Lúc nào cũng nên để sẵn một mẩu mai mực nhỏ trong bể, và thường xuyên cho cua ăn thức ăn chuyên cho động vật không xương sống. Lúc lột xác, cua rất yếu và dễ bị tổn thương, nên bể bắt buộc phải có nhiều chỗ trốn.1

Đèn không có yêu cầu gì đặc biệt, thậm chí có thể không cần đèn. Một nhiệt kế và ẩm kế điện tử (ví dụ nhiệt ẩm kế điện tử của Zoo Med) sẽ rất tiện để theo dõi điều kiện trong bể.1

Trước đây người ta nghĩ loài này chỉ ăn thực vật. Các nghiên cứu gần đây lại cho thấy Neosarmatium meinerti là loài ăn tạp theo kiểu cơ hội, nhưng thức ăn chính vẫn là thực vật. Phân tích thức ăn trong dạ dày cho thấy chúng chủ yếu ăn lá cây ngập mặn, chỉ lẫn rất ít thức ăn động vật. Thí nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy mỗi ngày một con cua có thể ăn khoảng 2% trọng lượng cơ thể. Tính trên mỗi gram trọng lượng thì con cái ăn lá nhiều hơn con đực.

Trong bể nuôi, cua cần khẩu phần có cả thịt lẫn rau để lớn tốt nhất. Chúng rất mê lá và trụ mầm. Đạm chỉ nên chiếm tối đa khoảng 10–15% khẩu phần.

Thức ăn phù hợp

• Rau (bông cải xanh, bắp cải, cà rốt, dưa chuột, xà lách, ngô, rau bina, đậu Hà Lan, bí, rau lá xanh)
• Trái cây (táo ngọt, chuối, lê, dưa, xoài)
• Lá cây
• Thức ăn viên và hạt cho tép
• Thức ăn cho cá (ví dụ cám vảy TetraMin)
• Thức ăn cho tép (ví dụ thức ăn giáp xác Hikari, viên tảo)
• Trùng huyết đông lạnh
• Giun mùn bã
• Artemia

Lá cây (lá bàng, lá dẻ gai hoặc lá sồi khô rụng) lúc nào cũng phải có trong thực đơn, vì cua vừa ăn lá vừa cần mùn bã từ lá.

Thức ăn có thể để trong bể 24 giờ rồi mới vớt ra, còn lá thì để được nhiều tuần. Món nào cua không ăn hết trong ngày thì vớt bỏ để khỏi mốc. Đừng cho ăn một món suốt nhiều tuần liền. Ít nhất mỗi tuần bạn nên đổi thực đơn một lần. Cua cần được cho ăn hằng ngày.

Bể có cây thì không an toàn. Chúng thích lá già hoặc lá đang mục hơn, nhưng khi đói thì gặp gì cũng ăn, cũng cắt và nhổ bật lên.1

Neosarmatium meinerti là loài bán cạn. Chúng đào hang sâu để giữ độ ẩm ở mức tốt nhất và lúc nào cũng có sẵn nước. Chúng chủ yếu hoạt động về đêm, nhưng ban ngày cũng có thể rất năng động.

Cua nhện khá phá và có thể bới tung rồi bày lại cả paludarium.

Tập tính xã hội của chúng khá phức tạp. Chúng sống đơn độc và giữ lãnh thổ, vậy mà hang của chúng lại thường nằm sát nhau. Chúng cũng ít hung dữ hơn nhiều loài cua cảnh phổ biến khác.

• Sống bầy đàn: Không
• Năng động: Có
• Hiền hòa: Không
• Đào hang: Có

Nuôi chung

• Chúng không hiền, vì vậy nuôi nhiều con chung một bể có thể gặp rủi ro.
• Chúng có tính lãnh thổ, nhất là con đực. Các con đực rất dễ đánh nhau.
• Đừng để chúng đói. Cua đói sẽ hung hăng hơn, nguy cơ ăn thịt đồng loại cũng tăng lên.
• Không nuôi chung với cua ẩn sĩ. Cua nhện đào bới sẽ gây nguy hiểm cho cua ẩn sĩ đang lột xác dưới đất.

Tốt nhất là nuôi cua nhện một mình hoặc nuôi với cua khác giới, cho ăn đầy đủ và bố trí thật nhiều chỗ trốn. Dù vậy, làm đủ những điều này cũng chưa chắc chúng sẽ sống chung yên ổn. Trong paludarium, bạn có thể nuôi chung tép cảnh, ốc và cá, vì cua nhện thường không mấy hứng thú xuống nước.1

• Kích thước: con cái thường nhỏ hơn con đực.
• Yếm bụng: con đực có yếm hẹp, thon, hình tam giác. Con cái thì có yếm bụng rộng.1

Cho cua nhện sinh sản trong bể nuôi rất khó. Theo ước tính, con đực thành thục khi mai dài khoảng 17,3 mm, con cái khoảng 15,6 mm. Mức này có thể chênh lệch khá nhiều tùy vùng địa lý. Nhiệt độ thấp làm cua lớn chậm và phải mất lâu hơn mới thành thục.

Con cái thả ấu trùng ra nước mặn đúng vào dịp triều cường. Sau khi nở, ấu trùng sống trôi nổi cùng sinh vật phù du ước chừng 4 tuần. Ngoài biển khơi, chúng trải qua nhiều giai đoạn. Giai đoạn cuối gọi là megalopa, lúc này ấu trùng dựa vào các tín hiệu hóa học và vật lý để tìm đường về rừng ngập mặn.

Ngoài tự nhiên, mỗi năm loài này có một đợt đẻ rộ rõ rệt vào tháng 2. Ấu trùng sau đó phát triển ngoài khơi từ tháng 2 đến tháng 3, vì vậy megalopa và cua con giai đoạn đầu quay về rừng ngập mặn vào tháng 3 và tháng 4. Từ đó chúng sống trong hang của cua trưởng thành, trong những ngách nhỏ tách ra từ hang chính.1

Cua nhện phân bố rộng khắp vùng Ấn Độ Dương – Tây Thái Bình Dương (Madagascar, Seychelles, Mauritius, Kenya, Mozambique, Somalia, Úc, Sri Lanka, Đài Loan, Thái Lan, Indonesia, Sulawesi, Fiji, Guam, quần đảo Solomon và New Caledonia).

Ở các rừng ngập mặn Đông Phi, đây là loài cua đông nhất và phân bố rộng nhất.1

Loài này thường sống ở vùng đất bùn khô ráo phía trên của vùng triều, quanh rừng ngập mặn và cửa sông. Chúng đào hang sâu dưới tán cây và kiếm ăn bằng mùn bã lắng trong bùn cùng lá cây.

Hang có thể sâu 1–2 m dưới mặt đất, cuối hang là một khoang nằm ngang mực nước ngầm. Mỗi hang chỉ có một cửa. Phần lớn hang thẳng và đơn giản, nhưng cũng có hang có khúc quanh, khoang và nhánh phụ. Cua con (mai dài khoảng 1 cm) chưa tự đào hang. Ở giai đoạn đầu đời, chúng trú nhờ trong hang của cua trưởng thành.

Ngoài tự nhiên, độ ẩm dao động từ 50% đến gần 100%. Nhiệt độ trong hang có thể chỉ 15°C, trong khi trên mặt đất có thể lên tới 36°C.1

Cua nhện trưởng thành hoàn toàn có thể đạt chiều dài mai tới khoảng 7–8 cm, sải chân khoảng 12–15 cm. Tuy vậy, cua trưởng thành trung bình thường chỉ có mai rộng 2,5–5 cm và sải chân 7–10 cm.

Loài này có hai dạng màu. Dạng chiếm ưu thế là dạng đỏ cam, với càng màu đỏ cam. Màu này phủ khoảng hai phần ba mép ngoài của bàn càng tính từ gốc, còn các ngón càng nhạt dần sang vàng. Dạng còn lại là dạng vàng, cả càng lẫn mai đều màu vàng. Dạng vàng chỉ gặp ở Úc, Đài Loan, Guam và quần đảo Solomon. Có giả thuyết cho rằng đây là hai nhóm khác biệt nhau về di truyền.

Theo một nghiên cứu, loài này sống khoảng 5 năm. Nuôi đúng cách thì chúng có lẽ còn sống lâu hơn.

Loài cua này nuôi rất dễ, đáng để giới thiệu cả cho người mới chơi. Vấn đề duy nhất là chúng rất hiếm trên thị trường.1