10 loại cá thần tiên cho bể nước ngọt đẹp mắt

Dưới đây là các dòng cá thần tiên nhiều màu sắc, kèm vài mẹo nuôi chúng trong bể.

• Cá thần tiên nước ngọt có ba loài chính: P. scalare, P. leopoldi và P. altum. Phần lớn các dòng nuôi phổ biến đều xuất phát từ P. scalare.
• Mỗi dòng cá thần tiên có kích thước, màu sắc và hoa văn khác nhau. Có dòng đơn giản như thần tiên bạc, có dòng cầu kỳ hơn như black lace và altum.
• Muốn nuôi cá thần tiên tốt, bạn cần bể đủ lớn so với kích thước của cá. Nước phải ấm và mềm vì cá thần tiên ưa như vậy.

Cá thần tiên dễ nhận ra nhờ bộ vây cao, nhọn và hoa văn trên vảy rất riêng. Đây là một trong những nhóm cá được chọn nhiều nhất cho bể nước ngọt. Chúng có đủ kiểu: vân cẩm thạch, sọc, đốm, và cả dòng bạch tạng trắng toàn thân. Vì vậy bạn có rất nhiều lựa chọn.

Cá thần tiên là cá gì?

Cá thần tiên thuộc họ cichlid (họ cá rô phi). Chúng sống khắp hệ thống sông Amazon và ở nhiều nước Nam Mỹ. Vẻ ngoài đặc biệt của chúng đến từ bộ vây dài, uốn lượn mềm mại khi bơi. Người ta thường phân biệt các dòng qua kiểu sọc hoặc hoa văn trên thân.

Cá thần tiên nước ngọt gồm ba loài hoang dã thuộc chi Pterophyllum: P. scalare, P. leopoldi và P. altum. Cá bán ở tiệm thường là các dòng của P. scalare. Tuy vậy, rất khó xác định chính xác nguồn gen của chúng, vì P. scalare dễ lai với P. altum.

Chuyện chọn giống

Những con cá thần tiên nước ngọt nuôi phổ biến hiện nay là thành quả của nhiều năm chọn giống. Người lai tạo chọn theo các đặc điểm như màu thân, sọc, đốm, vân cẩm thạch (cam và đen) và sắc tố ở nắp mang.

1. Cá thần tiên bạc (Silver Angelfish)

Từ lâu, cá thần tiên bạc đã là dòng chủ lực trong thị trường cá thần tiên nước ngọt. Màu của dòng này gần với "dạng hoang dã" của P. scalare nhất. Cá khỏe và thuộc nhóm dễ nuôi nhất trong các dòng cá thần tiên. Ba sọc đen dọc thân có thể nhạt đi hoặc đậm lên tùy tâm trạng của cá.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm khi nuôi trong bể (ngoài tự nhiên có thể tới khoảng 25 cm)
• Đặc điểm: Thân bạc, mắt đỏ. Cá có ba sọc đen chính, một sọc chạy qua mắt và hai sọc chạy qua thân.

2. Cá thần tiên vằn (Zebra Angelfish)

Dòng khá thú vị này có tên là cá thần tiên vằn. Cá có từ bốn đến sáu sọc, nhờ đó dễ phân biệt với thần tiên bạc vốn chỉ có ba sọc. Ở cá thần tiên, mắt đỏ cho biết cá đã trưởng thành hẳn và đang khỏe. Dù vậy, không phải dòng nào cũng có mắt đỏ.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Tổng cộng bốn sọc. Một sọc chạy qua mắt, thân có thêm ba đến năm sọc nữa.

3. Cá thần tiên koi (Koi Angelfish)

Cá thần tiên koi được lai tạo cho giống cá koi Nhật Bản. Thân cá màu trắng, điểm các mảng đen và cam hoặc đỏ. Cá non có thể có sắc đỏ ở dưới mắt, màu này nhạt dần khi cá lớn. Lượng màu cam thay đổi theo mức căng thẳng của cá. Cá càng bị stress thì màu cam càng đậm. Dòng koi trông giống dòng gold marble nhưng không có sọc.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Nền trắng với các mảng đen loang. Lượng màu cam trên đầu tùy vào gen được chọn. Vân cẩm thạch đen phủ từ 5% đến 40% thân.

4. Cá thần tiên black lace

Black lace là cá thần tiên bạc hoặc vằn mang thêm gen đen. Cá có màu đen, vây rủ xuống như ren, và được xem là một trong những dòng cá thần tiên đẹp nhất. Dòng lace được lai tạo lần đầu vào những năm 1950.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Thân rất sẫm màu, vây có hoa văn như ren rất thanh mảnh.

5. Cá thần tiên vàng (Golden Angelfish)

Cuối những năm 1960, một người lai tạo cá thần tiên ở Milwaukee phát hiện một con cá con có màu lạ trong đàn thần tiên black lace. Gen lặn của con cá này về sau tạo ra dòng naja gold. Đây là dòng cá thần tiên vàng đầu tiên có mặt trên thị trường cá cảnh. Ngày nay cá thần tiên vàng khá phổ biến. Người ta còn lai chúng với các dòng khác để tạo ra những con có màu sắc độc đáo.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Thân vàng nhạt, đỉnh đầu có màu vàng đậm hoặc ngả cam.

6. Cá thần tiên blushing

Ở dòng này, gen blushing là gen trội. "Blushing" nghĩa là nắp mang (operculum) thiếu sắc tố, nên màu đỏ của mang lộ ra ngoài. Nhiều dòng màu khác cũng mang gen blushing. Nhưng một con "blushing angel" đúng nghĩa thường không có vệt sẫm hay sọc nào. Màu duy nhất trên cá nằm ở phần má trong suốt.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Thân bạc hoặc trắng, má đỏ màu máu.

7. Cá thần tiên cẩm thạch (Marble Angelfish)

Nhiều dòng màu mang gen vân cẩm thạch. Đây là kiểu màu loang, nên mỗi con có một hoa văn riêng. Cá thần tiên cẩm thạch cổ điển có vân cẩm thạch đặc trưng trên thân và sọc trên vây. Con cá được nhắc tới ở đây có thêm chút màu vàng nên trông đặc biệt đẹp.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Thân có vân cẩm thạch độc đáo pha đen, trắng và vàng.

8. Cá thần tiên cẩm thạch vàng (Golden Marble Angelfish)

Hoa văn màu của cá thần tiên cẩm thạch rất đa dạng. Không có hai con nào giống hệt nhau. Dòng gold marble thường được xếp như một nhánh nhỏ của cá thần tiên koi.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Các mảng vàng đi kèm hoa văn cẩm thạch độc đáo.

9. Cá thần tiên nửa đen (Half-Black Angelfish)

Dòng thần tiên nửa đen đã có mặt hơn nửa thế kỷ. Thay vì chỉ có một sọc đen, cả phần thân phía đuôi của cá đều màu đen. Đôi khi cá còn mang thêm các đặc điểm màu khác như vân cẩm thạch hoặc blushing. Cá thần tiên nửa đen có thể khó cho sinh sản.

• Chiều dài: Tối đa khoảng 15 cm
• Đặc điểm: Thân bạc, nửa sau sẫm màu hơn.

10. Cá thần tiên altum (Altum Angelfish)

Pterophyllum altum, thường gọi gọn là thần tiên altum, ít khi thấy bán trên thị trường cá cảnh. Cá to hơn, cao hơn và dẹt hơn loài P. scalare phổ biến cùng tất cả các dòng lai của nó. Thần tiên altum nhạy cảm hơn khi điều kiện nước thay đổi, và cần bể lớn hơn, sâu hơn.

• Chiều dài: Dài tới khoảng 18 cm, cao tới khoảng 23 cm
• Đặc điểm: Thân bạc với các sọc dọc màu nâu hoặc đen. Thân vươn cao, chiều cao lớn hơn chiều dài.

Dù chọn dòng cá thần tiên nào, bạn cũng cần bể đủ rộng cho cá khi đạt kích thước tối đa, và đủ chỗ cho cả những loài nuôi chung. Cá thần tiên ưa nước ấm và mềm. Vì vậy bạn nên kiểm tra xem điều kiện nước này có hợp với các loài khác trong bể không.